Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1918-1919 жылдар аралығында Венгрия президенті граф Михайи Адам Дьердь Миклош Каройи де Надькарой (Gróf nagykárolyi Károlyi Mihály Ádám György Miklós;; немесе қысқаша, қарапайым түрі: Майкл Каройи; 4 наурыз 1875 – 19 наурыз 1955) – 1918-1919 жылдар аралығында аз ғана өмір сүрген және мойындалмаған Бірінші Венгрия Республикасының басшысы болған венгр саясаткері. Ол 1918 жылдың 1-16 қарашасы аралығында премьер-министр, ал 1918 жылдың 16 қарашасынан 1919 жылдың 21 наурызына дейін президент қызметін атқарды.
President of Hungary from 1918 to 1919
Count Mihály Ádám György Miklós Károlyi de Nagykároly (gróf nagykárolyi Károlyi Mihály Ádám György Miklós; ; or in short simple form: Michael Károlyi; 4 March 1875 – 19 March 1955) was a Hungarian politician who served as a leader of the short lived and unrecognized First Hungarian Republic from 1918 to 1919. He served as prime minister between 1 and 16 November 1918 and as president between 16 November 1918 and 21 March 1919.
Ерте өмір
Карольилер – 17 ғасырдан бері венгр қоғамында маңызды рөл атқарған әйгілі, өте бай, католик аристократтар отбасы. Оның ата-анасы туысқан: әкесі граф Юлиус (Гюла) Каролий (1837–1890), анасы – графня Георгина Каролий. Михай Каролий 1875 жылдың 4 наурызында Пешт қаласының аристократиялық сарайлар ауданындағы Каролий сарайында дүниеге келді. Каролийдің ата-анасы туысқан болғандықтан, ол ерін және ауыз жарығымен туды, бұл оның балалық шағы мен жеке басының қалыптасуына зор әсер етті. Анасы туберкулезден ерте қайтыс болды, ал әкесі көп ұзамай қайтадан үйленді. Әкесі Михайдың сөйлеу кемістігіне байланысты оны маңызды мансапқа лайық деп санамады. Ерін және ауыз жарығының салдарынан жас Михай бала кезінде туыстары мен жақын туындары тарапынан жиі қорланды және мазақталды, отбасының күші мен байлығына қарамастан, бұл оның кейінгі мақтандығына, амбициясына және билікке құштарлығына әсер етті. Михай әжесінің Фоттағы сарайында зор қамқорлықпен өсті, өйткені саясаткер әкесі граф Юлиус Каролийдің Михайға уақыты жетпеді. 14 жасында әжесі оны Вена клиникасына жіберіп, ауыз және еріннің пішінін қалпына келтіру үшін арнайы операция жасады. Бұл операция маңызды өзгеріс болды, өйткені бірнеше апталық емделуден кейін Михай жылдам, еркін және өте бай сөзбен сөйлей бастады, ал отбасы мен туыстары бұрын оны сөйлеуге тым нашар деп ойлаған. Оның дамуындағы ауыр бұзылыс Каролийдің тұлғасының қалыптасуына шешуші фактор болды. Ауыз жарығын емдеуден кейін сөйлеуді үйрену және толыққанды өмір сүру үшін күресуі оның ерік-жігерін сарқып жіберді. Ересек болғаннан кейін «қатаң еркі, құштарлығы, жарылқақтығы және орасан байлығының арқасында саяси мансабына жете алды». Өмір бойы ол үш шет тілін ана тілі деңгейінде меңгерді: ағылшын, неміс және француз тілдерін. Оның санасы мен мінезі сыртқы факторлардың әсерінен қалыптасты: Габсбургтер әулетіне деген жеккөрушілік, отбасының дәстүрлі немісқорлыққа қарсы көзқарасы, асырап алған әкесі, Сандор Каролий ағасының дүниетанымы, Венгриядағы 1848 жылғы төңкеріске құштарлығы, шаруаларды кооперативтерге ұйымдастыру идеясы. Адамзаттың барлық проблемаларын ғылым мен технологияның жылдам дамуы шешеді деген берік сенімге ие болған ол француз энциклопедиясы мен Жюль Верн романдарынан алған білімі негізінде әлеуметтік әділдікке адал болды. Университет лекцияларына қызығушылық танытпаса да, жеке репетитордың көмегімен емтиханды тапсырып, заңгер дипломын алды. 24 жасында ол шексіз еркін адамға айналды. Жасөспірім кезінде басынан өткендердің орнын толтыруға тырысып, түнгі өмірге құмарлықпен берілді, уақытын босқа жұмсады, карта ойнады және аң аулаудан ләззат алды. Ол француз шипажайларында тұрды, көптеген халықаралық ат жарыстарына және Еуропаның әртүрлі елдеріндегі алғашқы автомобиль жарыстарына қатысты. Кейінірек саяси қарсыластары оның жастық шағындағы ләззат-ермектік өмір салтын айыптауға тырысса да, шындық мынада: Каролийдің жастық шағы оның замандас аристократтарынан ешқандай айырмашылығы жоқ еді. Ол саяхаттауды ең көп жақсы көретін, тіпті Цейлон аралына дейін барған, сонымен қатар Еуропаның барлық елдеріне саяхаттап, АҚШ-қа төрт рет барған. Үйде болған кезде ол атпен жүру, поло және аң аулаумен айналысты, сонымен қатар карта және шахмат ойнаған. Ол барлық техникалық жаңалықтарға қызығушылық танытты: ол көлік жүргізуді ұнатты және жарыс машиналарын және яхталарды жинауға құмар болды. Бірде Луи Блерио ұшқышы Англия жоғарына өтіп, ұшағын Венгрияға әкелді. Каролий ұшқышпен келісіп, атақты ұшаққа мініп, Будапешттің үстінен ұшып өтті. Жас Каролийдің бейбақтығы оның бір орындықты ұшақтың рамасына отырып, темір таяқшаларға ілісіп, аяқтары ауада серпіліп тұрғанынан көрінді. Оның отбасындағы дәстүрге сай, ол француз тілінде сөйлейтін болды және бірнеше жыл Парижде тұрды, сонымен қатар Ұлыбритания мен АҚШ-ты аралап көрді. Ойынға құмар болғандықтан, ол карталы шайқастармен, жеңілістермен және Батыс Еуропаның әйгілі казиноларындағы «дэнди» өмір салтымен танымал болды. 30 жасқа келгенде жас магнат жұмысты қанағаттандыра бастады, содан кейін саясатқа және қоғамдық өмірге қызығушылық танытты.
The Károlyi family were an illustrious, extremely wealthy, Catholic aristocratic family who had played an important role in Hungarian society since the 17th century. His parents were cousins: his father was Count Gyula (Julius) Károlyi (1837 1890), his mother was Countess Georgine Károlyi. Mihály Károlyi was born on March 4, 1875, in the Károlyi Palace in the aristocratic palace district of Pest. Károlyi's parents were cousins, and he was born with a cleft lip and cleft palate, which deeply determined his entire childhood and personality development. His mother died early from tuberculosis and his father soon remarried. His father considered Mihály unsuitable for a more serious career, because of his speech disorder. Due to his cleft lip and cleft palate, the young Mihály was often mocked and humiliated during his childhood by his cousins and other relatives of similar age, despite the power and wealth of his family, which influenced his subsequent vanity, ambition and desire for power. Mihály was raised with great devotion in the castle of his grandmother at Fót, because his politician father, Count Julius Károlyi, had not enough time for Mihály. At the age of 14, his grandmother sent him to a Viennese clinic, where he underwent special surgery to restore his palate and mouth. This surgery proved to be a sharp turning point; for, after a couple of weeks of recovery, Mihály started to speak quickly, fluently and very elaborately, despite the fact that the family and relatives formerly thought that he was too dumb to speak. His severe developmental disorder was a decisive factor in the development of Karolyi's personality. His struggle to learn to speak and to live a full life after his cleft palate surgery sapped his willpower. As an adult, "iron will, ambition, stubbornness and the security of his immense wealth drove him on his political career." Throughout his life, he has learned three foreign languages at almost native level: English, German and French. His mindset and character were shaped by external influences: including hatred towards the Habsburg dynasty, the traditional anti German sentiment of his family, his foster father, the world view of uncle Sándor Károlyi, his adoration of the 1848 revolution in Hungary, his idea of organizing peasants into farming cooperatives. Having unbroken optimistic faith in the rapid development of science and technology, which he thought would solve all problems of humankind, he developed an idealistic devotion to the cause of social justice based on his reading experiences, including the French Encyclopédie and Jules Verne novels. Although he was not interested in university lectures, he managed to pass his exams with the help of a tutor and obtained a law degree. At the age of 24, he became an unbridled adult. He wanted to make up for what he had missed as a teenager, throwing himself into the nightlife, with enthusiasm; he spent his time flagrantly, playing cards, having fun hunting. He lived in French spa towns, attended many international horse races and early automobile races in various European countries. Although his political opponents later sought to denounce his hedonistic lifestyle as a youth, the truth is that Karolyi's youthful life was no different from that of aristocrats of his age. He loved travelling most of all, even going as far as the island of Ceylon, but he also travelled to almost every country in Europe and visited the USA four times. When he was at home, his favourite pastimes were horse riding, polo and hunting, but he also enjoyed playing cards and chess. He was interested in all technical innovations: he enjoyed driving cars and became a passionate collector of race cars and yachts. On one occasion a fellow pilot of Louis Blériot flew the plane to Hungary that had crossed the English Channel. Károlyi bargained with the pilot to board the famous plane and make a flight over Budapest. It was characteristic of the young Károlyi's recklessness that he sat on the frame of the one seater airplane and clung to the iron bars, making his flight with legs hanging in the air. Being a Francophone, as was the tradition in his family, he spent several years in Paris; he also traveled across the United Kingdom and the United States. As a gambling addict, he was known for his card battles, his losses and for his "dandy" lifestyle in famous casinos across Western Europe. Around the age of 30, the young tycoon started to get serious and subsequently developed an interest in politics and public life.
Алғашқы саяси мансап
Жас кезінде ол ысырапшыл болған, бірақ өскен сайын маңызды істерге бел буды. 1909 жылы ол OMGE (Ұлттық ауыл шаруашылығы қоғамы) президенті болды – ақсүйектердің негізгі ауылдық ұйымы. Бастапқыда Венгриядағы қазіргі саяси және әлеуметтік жүйені қолдаған Каролий біртіндеп прогрестік көзқарасқа ие болды, мансабында солшыл бағытқа ұмтылды. Ол 1901, 1905 және 1906 жылдардағы парламенттік сайлауда парламенттің төменгі палатасына (Өкілдер палатасы) сәттіліксіз қатысты; алайда граф ретінде парламенттің жоғарғы палатасына (Магнаттар палатасына) қатысуға құқылы болды. 1910 жылы Каролий парламенттегі Тәуелсіздік партиясының мүшесі болып сайланды, сондықтан ол парламенттегі Өкілдер палатасының мүшесі ретінде саяси өмірге қатыса алды. 1905 жылғы сайлаудан кейін Иштван Тиса мен Михайли Каролий саяси жаулары болды. Парламенттегі пікірсайыстар олардың өзара жеке қарсылығын уақыт өте келе күшейтті. Оның либералды консерватизммен бетпе-бет келуіндегі маңызды кезең 1912 жылы маусымда Қорғаныс заңына дауыс бергеннен кейін парламент спикері Иштван Тиса оппозицияның наразылықтарын полиция зорлық-зомбылығымен тоқтатты. Парламент палатасынан шығарылған оппозиция мүшелері демократиялық және социалистік оппозициямен парламенттен тыс жерлерде бірігіп, халықтық митингтер ұйымдастырды. Солардың алғашқыларының бірінде, 1912 жылы 16 маусымда Мишколцте Каролий азаматтық радикалды демократ Оскар Ясси мен социал-демократ Женё Ландлермен бірге спикер ретінде пайда болды. 1913 жылдың қаңтар айында Каролийді премьер-министр Иштван Тиса саяси келіспеушіліктерден кейін Тисаның қолын сілтеуден бас тартқаннан кейін дуэльге шақырды. 34 жекпе-жек атқыштармен бір сағатқа созылды, Тиса Каролийдің қолын кесіп тастады, ал секундтар жекпе-жекті аяқтады. 5 тамызда соғыс басталғанда, оның кемесі АҚШ-қа ұзақ сапардан оралғаннан кейін Ле-Хаврге келді. Ол соғысқа қатысқан елдің азаматы ретінде дереу тұтқындалды, тіпті Австрия-Мажарстан Француз Республикасымен соғыс жарияламаған болатын. Нәтижесінде ол түрмеден босатылды. Кейіннен ол Бордода бірнеше аптаға қамауға алынды, себебі ол соғысқа қатысқан елдің азаматы еді. Алайда, ол соғыста француздарға қарсы соғыспауға уәде бергеннен кейін Бордо билігінен паспорт алды. Содан кейін ол Мадрид пен Барселона арқылы Генуяға барып, үйіне оралды. Венгрия Корольдігіне оралған кезде ол Италия арқылы өтті, бұл кезде Италия Орталық державаларға әлі соғыс жарияламаған және бейтарап ел болып саналған. Каролий Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуға қарсы болды. Бастапқыда ол бұл сезімдері туралы үнсіз қалды, тіпті өз партиясының соғыс жақтауындағы мәлімдемесін оқыды. Ол соғыс қарызын төлеуден бас тартқаннан кейін ашу-ызаға ұшыраған ішкі қысымның салдарынан осылай істеді. 1915 жылы ол Будапешттегі 1-ші венгр гусар полкіне ерікті түрде шақырылды. Кейіннен ол өзінің естеліктерінде саяси қысымға байланысты соғысты қарсылықпен қолдағаны үшін өкініш білдірді. Соғыстың қорқынышы оны соғысқа ашық қарсы тұру үшін оқшаулануға итермеледі. 1916 жылдан бастап ол соғысты тоқтатуды және бейбітшілік орнатуды, тіпті Германиямен одақты бұзуды талап етті. Каролий Венгрия парламентіне кішкентай, бірақ өте белсенді пацифистік соғысқа қарсы фракцияның мүшесі болды. Ол өзінің ізбасарларымен бірге өздерінің жеке партиясын құрды, бастапқыда оның 20 мүшеден аспайтын. Тибор Хаджудың айтуынша, Каролийдің қозғалысы көп ұзамай танымал болды. 1916 жылға дейін ол саясаттың алдыңғы қатарында болған жоқ, «Халық оның парламенттегі сөздеріне қарағанда оның жылдамдықпен жүретін машиналары, көлік апаттары және карталық шайқастар туралы көбірек естіді». Венгрияның қоғамдық пікірі соғыстан көңілі қалғаннан кейін ғана Каролий билік басындағы күштерге шынайы балама ретінде көріне бастады. Ол өзінің сөзінде бейбітшілікке деген берік қолдауын соғыстың соңғы жылында өте танымал болды. Осы қадаммен Каролий өзінің сыныптастарынан бөлініп кетті. Жоғары саяси орында ол оқшауланып қалды, бірақ қарапайым адамдардың сенімі мен сүйіспеншілігіне ие болды. Ол өзінің естеліктерінде былай деп жазды: «Мен күн сайын жүздеген қарапайым адамдардан көптеген телеграммалар мен хаттарды алдым. 1917 жылдың шілде айының ортасында Парадтан Будапештке бара жатқанда, қарапайым сарбаздар мені теміржол вокзалында қоршап алды. Олардың бірі маған сөз сөйледі. Ол мені бейбітшілік елшісі деп атады». Демократиялық сыртқы саясатты қалайтын адам, ішкі саясатта да жан-жүрегімен демократ болуы керек. Тәуелсіздік партиясын бөліп, Каролий соғыс жариялаған, бірақ өз ұлдарын әскери қызметтен босатқандарға қарсы шықты. Парламенттік сөздерінде Каролий Австрия-Мажарстан монархиясы мен Германия империясының одағына қарсы болды: оның орнына халықтар арасындағы достыққа шақырып, соғысқа қарсы болды және Entente-тің сыртқы саясатын қолдады. Каролий соғыс кезінде Швейцариядағы Entente елдерінің дипломаттарымен құпия байланыс жасады. Ол одақтастармен бейбітшілікке келісуді, Австрия мен Мажарстан арасындағы байланысты үзуді, соғысқа дейін халықтың 5,8% ғана дауыс беруге және кеңсеге түсуге мүмкіндік берген мүліктік құқық талаптарын жоюды және әйелдерге дауыс беруге және кеңсеге түсуге құқық беруді талап етті. Әсіресе, Каролий 1915 жылы соғыс ардагерлеріне дауыс беру құқығы берілуі керек екенін талап етті, бұл осылайша премьер-министр, граф Иштван Тисаның ашуын тудырды. 1916 жылы Каролий өз партиясымен ажырасты, ол оның ашық Entente-ге жататын көзқарасын соғыс кезіндегі пацифистік фракция үшін тым радикалды және қауіпті деп тапты. Сондықтан Каролий 1948 жылғы Тәуелсіздіктің Біріккен партиясын құрды; көбінесе Каролий партиясы деп белгілі. 1918 жылдың қаңтар айында Каролий өзін Вудро Вильсонның Он төрт тармағының жақтасы деп жариялады.
In his youth, he was a wastrel, but, as he grew older, he became devoted to more serious pursuits. In 1909, he became the President of the OMGE (National Agricultural Society), the main rural organization of the nobility. Initially a supporter of the existing political and social system in Hungary, Károlyi gradually became more progressive, leaning to left wing orientation during his career. He ran in the 1901 and 1905 and 1906 parliamentary elections in the lower house of parliament (House of Representatives) without success; however, as a count, he had a right to participate in the Upper house (House of Magnates) of parliament. In 1910, Károlyi was elected to Parliament as a member of the opposition Party of Independence, so he could participate in political life as a member of the House of representatives in parliament. István Tisza and Mihály Károlyi became implacable political enemies following the 1905 elections. Their debates in parliament further increased their mutual personal antagonism with time. An important milestone in his confrontation with liberal conservatism was when, in June 1912, after the vote on the Defence Act, the parliamentary speaker István Tisza put an end to the opposition's protests with police violence. Opposition members, who had been removed from the chamber, then joined forces with the democratic and socialist opposition outside parliament to organise joint people's rallies. At one of the first of these, on 16 June 1912 in Miskolc, Károlyi appeared as a speaker alongside the Civic Radical Democrat Oszkár Jászi and the social democrat Jenő Landler. In January 1913, Károlyi was challenged to a duel by prime minister István Tisza, after refusing to shake Tisza's hand following a political disagreement. The 34 bout duel with cavalry sabres lasted an hour until Tisza cut Károlyi's arm and the seconds ended the duel. On August 5, when the war broke out, his ship arrived in Le Havre after returning from his long trip to the United States. He was promptly arrested, as a citizen of a belligerent country, despite the fact that Austria Hungary was not yet at war with the French Republic. Consequently, he was released from prison. Later, he was arrested again for several weeks in Bordeaux for being a citizen of a belligerent country. However, after promising that he wouldn't fight against the French during the war, he finally got a passport from the Bordeaux authorities. Afterwards he travelled to Genoa via Madrid and Barcelona and then returned home. On his way home to the Kingdom of Hungary, he crossed Italy at a time when Italy had not yet declared war on the Central powers and was therefore considered a neutral country. Károlyi was opposed to the involvement in the First World War. Initially, he remained silent on these feelings, and even read a pro war declaration from his party. He did this as a result of internal pressure, having faced indignation after refusing to support war loans. In 1915, he volunteered in the 1st Hungarian Hussar Regiment in Budapest after being called for service. Later on, in his memoirs, he regretted having ever reluctantly supported the war due to political pressure. The horrors of the war prompted him to accept isolation to openly oppose the war. From 1916 onward, he openly demanded that the war be ended and peace concluded immediately, even at the price of dissolving the alliance of Germany. Károlyi became part of a small but very active pacifist anti war maverick faction in the Hungarian parliament. He and his followers withdrew to create their own separate party, which initially had only no more than 20 members. According to Tibor Hajdu, Károlyi's movement soon grew in popularity. Far from being at the forefront of politics until 1916, "the public heard far more about his motor car speeding, car accidents and card battles than his speeches in parliament." It was only after the Hungarian public opinion began to become disillusioned with the war that Károlyi began to look like a real alternative to the governing forces. His consistent and firm support for peace in his speeches made him very popular in the last year of the war. With this step began Károlyi's break with his own class. In high politics he became isolated, but he gained the trust and affection of simple people. He wrote in his memoirs: "I received, day after day, heaps of telegrams and letters in which hundreds of simple people assured me that I had spoken after their own heart, and asked me to persevere. When I travelled from from Parád to Budapest in the middle of July (1917), common soldiers surrounded me at a railway station. One of them addressed me a speech. He called me an apostle of peace." He, who wants a democratic foreign policy, has to become, heart and soul, a democrat also in internal politics. In splitting the party of independence, Károlyi turned against those who proclaimed war but had their own sons exempted from military service. In his parliamentary speeches, Károlyi opposed the alliance of the Austro Hungarian Monarchy and the German Empire: instead he advocated friendship between the peoples and argued against war and supported a pro Entente foreign policy. Károlyi made contact with British and French Entente diplomats behind the scenes in Switzerland during the war. He argued for peace with the Allies, loosing ties between Austria and Hungary, abolishing the property based franchise requirements that allowed only 5.8% of the population to vote and run for office before the war, and giving women the right to vote and hold office. In particular, Károlyi demanded in 1915 that veterans should be granted the right to vote, which won so much popular support that it enraged Prime Minister, Count István Tisza. In 1916 Károlyi broke off with his party, which had found his openly pro Entente attitude to be too radical and dangerous for a war time pacifist faction in parliament. Therefore, Károlyi formed a new party, called the United Party of Independence of 1848; generally known as the Károlyi Party. In January 1918, Károlyi proclaimed himself a follower of Woodrow Wilson's Fourteen Points.
Неке және отбасы
1914 жылы 7 қарашада Будапештте Каролий Каталина Андрасси де Чиксенткирали мен Краснахорка графинясына үйленді, олардан үш бала дүниеге келді. Каролийдің әйелі Венгрияның ең беделді әулеттерінің бірінен болғандықтан, осы неке арқылы Каролий өте ықпалды қайын атасының қорғауына іріккен. Оның жалғыз ұлы Адам Каролий Корольдік әуе күштерінде қызмет етті және 1939 жылы Уайт аралының үстінде жаңа ұшақты сынап барысында техникалық бұзылуға байланысты құлады.
On 7 November 1914 in Budapest, Károlyi married Countess Katalin Andrássy de Csíkszentkirály et Krasznahorka, with whom he had three children. As Károlyi's wife was a member of one of Hungary's most powerful families; by the marriage, Károlyi got under the protection of his influential father in law. His only son, Adam Károlyi served in the Royal Air Force, who crashed due to a technical fault while testing an aircraft over the Isle of Wight in 1939.
Ішкі саясат
Сонымен қатар, 1917 жылы Ресейде болған Советтерге (Кеңестерге) ұқсас, социал-демократтар басымдығы бар әртүрлі революциялық кеңестер құрылды. Бұл екіұстама билік Каролиге көп билік бермей, социал-демократтарға жауапкершіліксіз билік жүргізуге мүмкіндік берді. Соғыс әлеуметтік теңсіздіктерді күшейтті, себебі соғысқа тікелей қатысы жоқ бай топтар өздерінің өмірін өзгертусіз, яғни алаңсыз жалғастыра берді, ал соғысқа қажетті жабдықтармен қамтамасыз еткен ірі кәсіпкерлердің байлығы одан да артып, жұмысшылардың жалақысы тұрақты түрде және айтарлықтай девальвацияланды. Жаңа үкіметтің экономикалық әлсіздігі, оның нәтижесінде ақша басылып, үлкен инфляция мен кедейлікке әкелді. Каролидің тұрмыс жағдайын жақсартуға немесе одақтастарды блокаданы жоюға көндіруге тырысулары сәтсіз аяқталды, бұл оған қоғамдық сынға ұшырауына себеп болды. Жағдайды одан бетерлетіп, Венгрияны неміс көмірінен айырған Чехословакия құрылды. Көмірге тәуелді Венгрия неміс көмірін импорттауға мәжбүр болды. Көмірдің жетіспеуінен 1918-19 жылдардың қысында көптеген адамдар жылусыз қалды, ал теміржол желісі біртіндеп тоқтап қалды. Теміржолдың құлауы өнеркәсіптің де құлауына және жаппай жұмыссыздыққа әкелді. Кароли мен Беринки үкіметтері ұсынған және Ұлттық кеңес бекіткен қырықтан астам заң мен 400-ге жуық декреттердің ішінде жаңа сайлау заңы 21 жастан асқан және кез келген жергілікті тілде оқи білетін еркектерге, сондай-ақ 24 жастан асқан әйелдерге сайлау құқығын берді. Жаңа заң бойынша жалпы сайлау 1919 жылдың сәуір айында өтуі жоспарланған. Соғыс кезінде баспасөз және жиналыс еркіндігі соғыс қажеттіліктеріне байланысты уақытша шектелді. Кароли үкіметі баспасөз, бірлестік және жиналыс еркіндігін қайта жаңғыртты. Соғыстың салдарынан экономика құлдыраудың алдында тұрғанда, жаппай кедейлік пен инфляция аясында әлеуметтік реформалар жүзеге асырылды: жұмыссыздық жәрдемақысы, салық қарыздарының кешірілуі, 14 жасқа дейінгі балаларды жұмысқа алуға тыйым салу, жалақыны көтеру, демобилизацияланған әскерлерге жұмыстан шығу ақысы, сегіз сағаттық жұмыс күнінің енгізілуі және әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің кеңейтілуі. Демократиялық институттармен қатар Кароли режимінің үкіметтері ішкі тәртіпті нығайтуға да тырысты, бірақ көп табысқа жете алмады. Сонымен қатар, Венгриядағы ең ірі партия болған Социал-демократтар жиі Каролидің ықпалын әлсіретіп, өз шешімдерін оған жүктеді, бірақ олардың салдарына жауапкершілік алмайтын. Кароли шаруаларға барлық жерді беруді жоспарлаған. Өзінің үлкен отбасылық меншігін жалға алушыларға беріп, үлгі көрсетті. Бірақ бұл жерді берудің жалғыз жағдайы болды, себебі Социал-демократтар капитализмді қолдау деп есептеп, шаруаларға жерді беруге қатысты барлық шараларды тоқтатты. 1919 жылдың ақпан айында үкімет жақында құрылған екі экстремистік ұйымға қарсы полиция күшін қолданды: ол диктаторлық оңшыл үкіметті және Гюла Гембёс басшылығымен Венгрияның тарихи (Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі) шекараларын қарулы түрде қорғауды талап еткен Венгрияның Ұлттық қорғаныс лигасы (MOVE) ұйымын таратып жіберді. 1919 жылдың 20 ақпанында жұмыссыздыққа қарсы демонстрациядан кейін, Будапешттегі Népszava газеті кеңсесі алдында қарулы қақтығыс болды. Ол Венгрия Коммунистік партиясының отыз екі жетекшісін, оның ішінде олардың басшысы Бела Кунды тұтқынға алды.
At the same time, there existed various revolutionary councils, which were dominated by the Social Democrats, which were not unlike the Soviets (Councils) that existed in Russia in 1917. This situation of Dual Power gave Károlyi responsibility without much power while giving the Social Democrats power without much responsibility. The war deepened social differences and disparity, since the wealthy social strata not directly involved in the war could continue to live unchanged, i. e. carefree lives, and the wealth of the large entrepreneurs who supplied the war effort could even continue to grow enormously, while the wages of the workers who lived on wages were constantly and significantly devalued. The economic incompetence of the new government which printed more and more money, leading to massive inflation and even more impoverishment. Károlyi's failure to improve living conditions or persuade the Allies to lift the blockade led to public criticism of Károlyi. Making things worse was the creation of Czechoslovakia which had cut Hungary off from supplies of German coal. Hungary which possessed little coal depended upon German coal imports. Without coal, most had to live without heat in the winter of 1918–19, and the railroad network had gradually ceased to function. The collapse of railroads in their turn caused the collapse of industry and hence mass unemployment. Of the more than forty laws and almost 400 decrees introduced by the Károlyi and Berinkey governments and passed by the National Council, the new electoral law gave the right to vote to all men over 21 and women over 24 who could read and write in any domestic language. General elections under the new law were scheduled for April 1919. During the War, freedom of the press and freedom of assembly were temporarily banned on the grounds of wartime interests. The Karolyi government reintroduced freedom of the press, freedom of association and freedom of assembly. With the economy on the verge of collapse as a result of the war, and with mass poverty and inflation, social reforms were introduced: unemployment benefit, tax arrears waivers, a ban on the employment of children under 14, wage increases, a token severance payment for demobilised soldiers, the introduction of an eight hour working day and the extension of social security. Alongside the democratic establishment, the governments of the Karolyi regime also sought to consolidate internal order, but with little success. Furthermore, the Social Democrats who were Hungary's largest party by far, frequently undercut Károlyi and imposed their decisions on him without taking responsibility for their actions. Károlyi wished to transfer almost all of the rural lands to the peasants. To set an example, he gave all of his own vast family estates to his tenants. But this was the only land transfer that took place; the Social Democrats blocked any measures that might give the control of those lands to the peasantry on the grounds that it was promoting capitalism. In February 1919, the government used police force against two recently formed extremist organisations: it dissolved the dictatorial right wing government and the Hungarian National Defence League (MOVE) led by Gyula Gömbös, which demanded the armed defence of the historic (pre World War I) Hungarian borders. After an unemployment demonstration on 20 February 1919, which led to an armed confrontation in front of the Budapest offices of the Népszava newspaper, he imprisoned thirty two leaders of the Communist Party of Hungary, including their leader, Béla Kun.
Каролий үкіметінің құлдырауы
1919 жылғы 20 наурызда француздар венгр әскерлерін Венгрияға тереңірек шегінуге бұйрық беретін Викс нотасын ұсынды; әскери шекаралар жаңа шекаралар болады деп кеңінен есептелді. Кароли және премьер-министр Денеш Беринки енді қиын жағдайға түсті. Олар француз талабын қабылдағысы келмегенімен, одан бас тартуға да мүмкіндіктері болмады. 21 наурызда Беринки отставкаға кетті. Содан кейін Кароли жаңа үкіметті құруға тек социал-демократтардың ғана құқығы бар екенін жариялады. Бела Кун басқаратын коммунистермен одақ құруға шешім қабылданды. Каролидің білмейтіні, Демократиялық социалистер мен Коммунистік партия Каролині биліктен алу керек деген шешімге келген. Беринки отставкаға кеткеннен кейін бірнеше сағат өткен соң, жаңадан құрылған Венгрия социалистік партиясы Каролидің отставкаға кететінін және Венгрия Кеңес Республикасының құрылатынын мәлімдеді. Либерал президент Кароли жаңа коммунистік үкімет тарапынан бірінші күні тұтқындалды. 1919 жылғы шілдеде ол қашып, Парижге қашып кетті.
On 20 March 1919 the French presented the Vix Note ordering Hungarian troops further back into Hungary; it was widely assumed that the military lines would be the new frontiers. Károlyi and Prime Minister Dénes Berinkey were now in an untenable position. Although they did not want to accept this French demand, they were in no position to reject it either. On 21 March, Berinkey resigned. Károlyi then announced that only the Social Democrats could form a new government. It was decided that an alliance would be sought with the Communists led by Béla Kun. Unbeknowst to Károlyi, the Democratic Socialists and the Communist Party came to the decision that Károlyi should be removed from power. Hours after Berinkey resigned, the newly merged Hungarian Socialist Party announced Károlyi's resignation and the formation of the Hungarian Soviet Republic. The liberal president Károlyi was arrested by the new Communist government on the first day. He managed to make his escape and flee to Paris in July 1919.
Кейінгі өмірі
1919 жылдың 10 сәуірінде «румын әскерлері Трансильванияны қайта басып алу мүмкіндігін болдырмау үшін Венгрияға шабуыл жасады. Уақытша үкіметті граф Юлиус Кароли (Михаилдың інісі), граф Иштва́н Бетлен, адмирал Хорти және эрцгерцог Иосиф Сегедте (француздық оккупация астында) құрды». 1919 жылдың 4 шілдесінде Кароли Австрияға эмиграциялады, кейін Чехословакия мен Югославияға көшті. Соңында, 1919 жылдың соңында Кароли Францияға, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияға жер аударылды. Бірақ, сол кезде Кароли бұрынғы оңшыл венгр газеті «Wiener Magyar Zeitung» арқылы өзінің мақсатына қол жеткізуге тырысты; 5 маусымда, Трианон бейбіт шартына қол қойылғаннан кейін бір күн өткен соң, Кароли Венгрияның экономикалық блокадасын құптады, ол Ақ террор салдарынан қиын жағдайда болған еді, ал келесі мақалалардың тоны одан да қатал болды: «Сөздер Хортиді жеңе алмайды, оны іс-қимылдармен басып тастау керек. Жәндіктіліктің ең қорқынышты жағы – оны зұлымдықсыз жеңуге болмайды. Хортидің іс-әрекеттері оның адамзатқа қарсы екенін көрсетеді, сондықтан адамзат оның алдында адамгершілік дәстүрінен бас тартуы керек». Эдуард Бенес Михали Каролиді Чехословакияның дипломаты ретінде Мәскеуге жіберді, себебі Кеңес Қызыл Армиясы жеңіске жақын және жақын арада Польшаны басып алады деп есептелді. Дипломат ретінде Кароли Қызыл Армияның Закарпатье және Словакияның тәуелсіздігін сақтауын қамтамасыз етуді көздеді. Алайда, Кеңес Қызыл Армиясы тамыз айында маршал Пилсудскийден күтпеген жеңіліске ұшырады (Варшава шайқасы). 1924 жылы Каролидің әйелі АҚШ-та тифпен ауырады. Кароли оны көру үшін АҚШ-қа виза сұрады, бірақ Мемлекеттік департамент оның саяси сөздер айтуына тыйым салды, себебі Мемлекеттік департамент оны коммунист деп санайтын. Бір жылдан кейін графша Каролиге АҚШ-қа виза берілмеді, бірақ Мемлекеттік департамент хатшысы Келлог визаның негіздерін түсіндіруден бас тартты. Моррис Эрнст осы мәселелер бойынша Каролидің адвокаты болды. 1944 жылдың тамызында Ұлыбританиядағы Венгрия Кеңесінің президенті ретінде Кароли және оның әріптестері венгр еврейлеріне қарсы геноцидтік қудалауға наразылық білдіру үшін кездесу өткізді. Хорти кезеңінің барлық уақытында Кароли өз Отанында ресми түрде жамандалды. 1946 жылы социалист болған Кароли Венгрияға оралып, 1947 жылдан 1949 жылға дейін Францияда Венгрияның елшісі қызметін атқарды. 1949 жылы Ласло Райкқа жасалған көрсеткіш сот процесі мен өлім жазасына наразылық білдіріп, ол қызметтен кетті. Ол эмиграцияда екі томдық мемуар жазды: «Egy egész világ ellen» («Бүкіл әлемге қарсы»), 1925 жылы және «Memoirs: Faith without Illusion» («Естеліктер: Иллюзиясыз сенім»), 1954 жылы. Ол 1955 жылдың 19 наурызында 80 жасында Францияның Венс қаласында қайтыс болды.
On 10 April 1919, "Romanian troops began to invade Hungary to forestall reconquest of Transylvania. A provisional government was set up by Count Julius Karolyi (brother of Michael), Count István Bethlen, Admiral Horthy, and Archduke Joseph at Szeged (under French occupation)." On 4 July 1919 Károlyi emigrated to Austria, later he moved to Czechoslovakia and Yugoslavia. Finally, in late 1919, Károlyi went into exile in France and during World War Two, in Britain. For the time being, however, Károlyi managed to get the formerly moderate right wing Hungarian newspaper, the Wiener Magyar Zeitung, to serve his cause; on 5 June, one day after the signing of the Trianon Peace Treaty, Károlyi welcomed the economic blockade of Hungary, which was already in a difficult situation because of the White Terror, and the tone of the subsequent articles became even harsher:<blockquote>"Words will not win Horthy, he must be crushed by deeds. The terrible thing about brutality is that brutality cannot be defeated without using brutality. Horthy's actions show him to be an enemy of humanity so humanity must renounce the tradition of humanity in his face." Eduard Benes sent Mihály Károlyi to Moscow as a Czechoslovak diplomat, as it seemed that the Soviet Red Army was on the verge of victory and would soon occupy Poland. As a diplomat, Károlyi wanted to ensure that the Red Army respected the independence of Transcarpathia and Slovakia. However, the Soviet Red Army was unexpectedly defeated by Marshal Pilsudski in August (Battle of Warsaw). In 1924, while Károlyi's wife was in the United States she came down with typhoid fever. Károlyi applied for a visa to come to the United States to visit her, but the State Department imposed a gag order, preventing him from giving any political speeches, as the State Department believed him to be a Communist. A year later, Countess Károlyi was denied a visa to visit the United States, but Secretary Kellogg of the State Department refused to explain on what grounds her visa denial was made. Morris Ernst acted as Károlyi's lawyer for these issues. In August 1944, Károlyi, as president of the Hungarian Council in Great Britain, and his colleagues held a meeting to protest against the ongoing genocidal persecution of Hungarian Jews. Throughout the Horthy era, Károlyi was in a state of official disgrace in his homeland. In 1946, Károlyi, who by that time had become a socialist, returned to Hungary and from 1947 to 1949 served as the Hungarian Ambassador to France. In 1949, he resigned in protest over the show trial and execution of László Rajk. He wrote two volumes of memoirs in exile; Egy egész világ ellen ("Against the Entire World") in 1925 and Memoirs: Faith without Illusion in 1954. He died in Vence, France, on 19 March 1955 at the age of 80.
Мұра
Венгрияның социалистік дәуірінде Каролы алғашқы Венгрия республикасының негізін қалаушы деп мақтаған. Көптеген көшелер мен басқа да қоғамдық орындарға оның есімі берілді, тіпті оның құрметіне бірнеше мүсіндер орнатылды. Ең танымал мүсіні, Имре Варганың туындысы, 1975 жылы Будапешттегі Коссут Лайош алаңына орнатылды. Коммунизм құлағаннан кейін оның мүсіні белгісіз біреулермен бірнеше рет қызыл бояумен ластанды. Кейде оның мойнына сым іліп, сымға "Трианон үшін мен жауаптымын" деген жазуы бар белгі ілінді. 2012 жылдың 29 наурызында таңертең Коссут алаңын жаңарту аясында мүсін демонтаждалып, Кёбаньядағы қорыту зауытына тасымалданды. Соңында Каролының мүсіні оның авторының резиденциясына, Сиофоққа көшірілді. Дегенмен, XXI ғасырға келгенде оған деген көзқарас екіұшты болды. Көптеген венгрлер оны Ұлы Венгрияның тарауы мен 1919 жылғы Венгрия Кеңестік Республикасының құрылуы үшін кінәлайды. Сонымен қатар, Венгрияның көптеген қалалары оның атымен аталған көшелерін қайта атады, кейде шығармашылықпен. Мысалы, Будапештте қала орталығындағы маңызды көшенің атауы "Каролы Михай утица" дегеннен қарапайым "Каролы утица" деп өзгертілді, осылайша онымен байланысты болды.
During the socialist era of Hungary, Károlyi was praised as the founder of the first Hungarian republic. Many streets and other public places were named after him, and even a few statues were erected in his honor. The most famous one, sculpted by Imre Varga, was installed in Budapest's Kossuth Lajos tér in 1975. After the fall of communism his statue was repeatedly covered with red paint by unknown persons. At other times a wire was hung around his neck, a sign was hung on the wire with the inscription "I am responsible for Trianon". The statue was dismantled at dawn on 29 March 2012, as part of the redevelopment of Kossuth Square, and transported to a foundry in Kőbánya, Finally Károlyi's statue was moved to Siófok at the residence of its creator. By the 21st century however, the view on him has become mixed at best. Many Hungarians blame him for the disintegration of Greater Hungary and for the establishment of the Hungarian Soviet Republic of 1919. At the same time, throughout Hungary, most cities also renamed their own streets named after him, sometimes in a creative way. In Budapest for example the name of the prominent street in downtown, was changed from "Károlyi Mihály utca" to simply "Károlyi utca", removing the association with him.