Кіріспе

Португалиялық көрегендер және Рим-католик әулиелері

Франсиско де Исус Марто (11 маусым 1908 – 4 сәуір 1919) және Хасинта де Исус Марто (5 наурыз 1910 – 20 ақпан 1920) – Португалияның Фатима қаласына жақын Альжустрель деген шағын ауылдан шыққан бауырлар. Олар өздерінің туған інісі Лусия дос Сантоспен (1907–2005) бірге 1916 жылы Бейбітшілік періштесінің үш рет, ал 1917 жылы Кова-да-Ирияда Құдіретті Марияның бірнеше көрінісіне куә болды. Осының нәтижесінде Марияға Фатималық Ана атағы берілді, ал Фатима қасиетті орны әлемдік христиан паломниктігінің маңызды орталығына айналды. Мартоның екі баласы Папа Франциск тарапынан 2017 жылдың 13 мамырында, Фатималық Анамыздың бірінші көрінісінің 100 жылдығында, Португалиядағы Фатима қасиетті орнында салтанатты түрде қасиетті деп жарияланды. Олар – католиктердің ең жас әулиелері, ал Хасинта – шейіт болып өлмеген ең жас әулие.

Өмір

Мануэль мен Олимпия Мартоның ең кіші балалары Франсиско мен Хасинта сол кездегі португалдық ауыл балаларына тән еді. Олар сауатсыз болған. Олардың туысы, Лүсия әпкесінің естеліктерінде айтылғандай, Франсисконың шамалы мінезі болды, музыкаға бейімділігі шамалы болды және ойлану үшін жалғыз болуды ұнатты. Хасинта мейірімді, әдемі әнші және билеуге бейім болған. Олардың басынан өткен оқиғалардан кейін де, олардың негізгі мінездері өзгермеді. Франсиско жалғыз дұға етуді артық көрді, себебі бұл "Исаны дүниелік күнәлардан құтқарады" деді. Хасинта үшінші көріністе балаларға көрсетілген тозақтың қорқынышты көрінісінен терең қозғалды және Құдай Ана айтқандай, күнәкарларды тәубе мен құрбандық арқылы құтқару қажеттігіне терең сенді. Осы мақсатта үш баланың барлығы, әсіресе Франсиско мен Хасинта, қатаң түрде өзін-өзі құрбан етуге ұмтылды. Қасиеттілердің ісі жөніндегі Конгрегация Хасинтаны киелі деп жариялаған есебінде, оның "құрбан етуге тоймас аштығы" болғанын атап өтті. Бұл жерде Конгрегация құрбандыққа шалуды білдірді.

Көріністер

1916 жылы Фатима (Португалия) даласында туысы Лусиямен бірге отбасылық қойларын бағып жүрген бауырластар бірнеше рет періште көрінісін көргенін хабарлады. Кейінірек Лусия осы періштеден үйренген бірнеше дұғаның сөздерін жазып алды. Алғашқы көріністе балалар Марияның күнәкарлардың тәубеге келуі үшін Розарий оқуға және құрбандық шалуға шақырғанын айтты. Сондай-ақ, ол оларға алты ай бойы әр айдың 13-і күні сол жерге қайта келуді өтінді.

Қасиеттілер тізіміне және қасиеттілер тізіміне енгізу

1946 жылы ағайындыларды қасиеттілікке көтеру ісі басталды. Франсисконың денесі шіріп кеткен. 1951 жылы оның денесі қайтадан ашылып, базиликаға жерленгенде, Жасинта да шіруге кірісті. 1937 жылы Папа Пий XI кәмелетке толмағандардың істері қабылданбауы керек деп шешті, себебі олар батырлық мінез-құлықты толық түсіне алмайды немесе оны үнемі дамыта алмайды, ал екеуі де қасиеттілікке көтеру үшін қажетті шарттар. 1979 жылы Лейрия-Фатима епископы әлемнің барлық епископтарына хат жазып, 10 жасында қайтыс болған Франсиско және 9 жасында қайтыс болған Жасинта үшін ерекше жағдай жасауды сұрады. 300-ден астам епископ Рим Папасына хат жолдады, олардың арашалық етуі арқылы ізгіліктер болғандығын жазды. Епископтар сондай-ақ, балаларды қасиеттілікке көтеру сол кездегі балалар мен жасөспірімдер үшін рухани қажеттілік екенін айтты. 1979 жылы Қасиеттілер ісі жөніндегі Конгрегация жалпы мәжіліс өткізді. Кардиналдар, епископтар, теологтар және басқа да сарапшылар балалардың батырлық мінез-құлық таныта алатыны туралы пікірталас жүргізді. Соңында, олар музыка мен математикаға ерекше дарыны бар балалар сияқты, "кейбір балалар белгілі бір жолмен рухани дарынға ие болуы мүмкін" деген қорытындыға келді. 1989 жылы Папа Иоанн Павел II оларды құрметті деп жариялады. 2000 жылдың 13 мамырында Қасиеттілер ісі жөніндегі Конгрегацияның жарлығымен олар "мүбәрак" деп жарияланды. Папа Иоанн Павел II 1982 жылы Фатимаға алғаш рет келгенде, ол келген себебін былай түсіндірді: "Дәл осы күні өткен жылы Римдегі Әулие Петр алаңында Папаңызға қастандық жасалды, бұл Фатимадағы алғашқы көріністің, яғни 1917 жылдың 13 мамырындағы, жылдығымен керемет сәйкес келді. Осы күндердің үйлесімділігі соншалықты күшті болды, бұл мені мұнда келуге шақырғандай болды". Олардың арашалық етуіне байланысты тағы бір керемет оқиға анықталды және болжамды кереметті зерттеу процесі 2013 жылдың 8 ақпанында бекітілді. 2017 жылдың 23 наурызында Папа Франциск оларды Португалияға 12 және 13 мамыр күндері сапармен келгенде қасиеттілікке көтеретінін жариялады. Папа 2017 жылдың 13 мамырында алғашқы көріністің жүз жылдығына орай балаларды қасиетті деп жариялады. Олар - Католик шіркеуінің шейіт болмай қайтыс болған ең жас қасиеттілері, ал Жасинта ең жасы.