Кіріспе

Сыртқы істер министрі () – Норвегия Сыртқы істер министрлігінің мемлекеттік кеңесшісі және басшысы. 2023 жылдың 16 қазанынан бастап бұл лауазымды Еңбек партиясынан Эспен Барт Эйде атқарып тұр. Ослодағы Виктория Террасасында орналасқан Сыртқы істер министрлігі Норвегияның шетел мемлекеттермен қарым-қатынасына, соның ішінде дипломатия мен дипломатиялық миссияларға, саудаға, шетелдік көмекке және халықаралық ұйымдармен ынтымақтастыққа жауапты. Норвегия Премьер-Миністрінің орынбасары тағайындалған төрт реттен басқа, Сыртқы істер министрі кабинетте Премьер-Миністрден кейін екінші орында тұрады және оның орынбасары болып табылады.

Тарих

Бұл лауазым 1905 жылғы 7 маусымда, Норвегия Швециядан тәуелсіздігін жариялаған күні құрылды, ал либералдық партияның Жорген Лёвланы оның алғашқы иегері болды.

Белгілі лауазымды тұлғалар

Хальвард Ланге (Еңбек партиясы) ең ұзақ қызмет еткен, төрт кабинетте он сегіз жылдан астам қызмет атқарған. Ең қысқа мерзімде қызмет еткен – осы партияның мүшесі, Эдвард Булл, аға, ол Хорнсруд кабинетінің бар болған он алты күнін басқарды. Йохан Людвиг Мовинкель (Либералдық партия) төрт рет министр қызметіне тағайындалды. Үш адам бір уақытта Премьер-министр және Сыртқы істер министрі болып отырды: Лёвланд, Мовинкель және Ивар Люкке (Консервативтік партия). Үш лауазым иесі кейін Премьер-министр болды: Лёвланд, Мовинкель және Кьелл Магне Бондевик (Христиан-демократиялық партия). Екі бұрынғы Премьер-министр осы лауазымды атқарды: Джон Линг (Консервативтік партия) және Торбьёрн Ягланд (Еңбек партиясы). Тригве Ли (Еңбек партиясы) лауазымынан кешіп, Біріккен Ұлттар Ұйымының тұңғыш Бас хатшысы болды. Екі адам лауазымда жүргенде қайтыс болды: Кнут Фриденлунд және Йохан Йорген Холст (екеуі де Еңбек партиясынан).

Еуропалық істер министрі

Еуропалық істер министрі ЕЭА және Норвегияның Еурооданымен (EU) қарым-қатынасына қатысты мәселелерге жауапты болды. Бұл лауазым 2013 жылдың 16 қазанында Солберг кабинеті тарапынан құрылған, ол кезде Консерваторлар партиясы мен Прогресс партиясы кірген. Либералдар кабинетке қосылғанда, ол 2018 жылдың 17 қаңтарында таратылды.