Кіріспе

Норвегиялық дипломат, саясаткер және әлеуметтанушы

Терье Род Ларсен (22 қараша 1947 жылы туған) – норвегиялық дипломат, саясаткер және әлеуметтанушы. Рёд Ларсен 1990 жылдардағы Израиль мен Палестина Азат ету Ұйымы (ПҰҰ) арасындағы алғашқы келісімдерге әкелген Осло келіссөздеріндегі маңызды тұлға ретінде халықаралық аренада кеңінен танылды, ол Fafo институтының директоры қызметін атқарган кезде. Оны актер Эндрю Скотт сол аттас пьеса негізінде түсірілген «Осло» фильмінде бейнеледі. 1993 жылы Рёд Ларсен Норвегия Сыртқы істер министрінің Таяу Шығыс бейбіт процесі жөніндегі елшісі және арнайы кеңесшісі болып тағайындалды, ал келесі жылы ол Бас хатшының орынбасары шенімен Біріккен Ұлттар Ұйымының оккупацияланған аумақтардағы арнайы үйлестірушісі болды. 1996 жылы Ягланд кабинетінде Рёд Ларсен Норвегияның Премьер-министрінің орынбасары және жоспарлау және ынтымақтастық министрі қызметін қысқа мерзімге атқарды. Ол өзіне қатысты салық мәселесі жария болғаннан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Содан кейін Рёд Ларсен Біріккен Ұлттар Ұйымына оралды, онда ол қайтадан Бас хатшының орынбасары болып, 1999 жылдан 2004 жылға дейін Таяу Шығыс бейбіт процесі жөніндегі БҰҰ арнайы үйлестірушісі және Бас хатшының Палестина Азат ету Ұйымы мен Палестина билігі жанындағы жеке өкілі болды. 2004 жылдан 2020 жылға дейін Рёд Ларсен Нью-Йоркте орналасқан, Біріккен Ұлттар Ұйымына іргелес орналасқан Халықаралық бейбітшілік институтының (ХБИ) президенті болды, ол институт БҰҰ-мен тығыз байланыста жұмыс істейді. 2020 жылы ол бұрын жарияланбаған Джеффри Эпштейнмен байланыстарына байланысты отставкаға кетті.

Өмірбаян

Рёд Ларсен Берген қаласында өсті және әлеуметтік ғылымдарды оқыды, нәтижесінде социология ғылымдарының докторы атағын алды. 1981 жылға дейін Норвегия университеттерінде оқытумен айналысты, содан кейін Норвегия кәсіподақтарының конфедерациясы қаржылай қолдайтын FAFO зерттеу ұйымын құруға қатысты.

Таяу Шығыстағы алғашқы еңбектері

1989 жылы Род Ларсен Каирге көшіп барды, өйткені оның әйелі Мона Юль, Норвегия Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеп, сол жерге тағайындалған еді. Ол FAFO ұйымында жұмысын жалғастырды, себебі 1980-ші жылдары ұйымның қызметі халықаралық деңгейге көтерілген болатын. Род Ларсен Батыс Жағалауда, Газада және Шығыс Иерусалимдегі тұрмыстық жағдайды жан-жақты әлеуметтанулық тұрғыдан зерттеді. Осы жұмысы барысында Род Ларсен Израиль мен Палестина Азаттық Ұйымы (ПАҰ) арасындағы құпия келіссөздерде өте пайдалы болған байланыстар жасады.