Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық саясаткер және дипломат (1931–2018)
Norwegian politician and diplomat (1931–2018)
Торвальд Столтенберг (8 шілде 1931 – 13 шілде 2018) – норвегиялық саясаткер және дипломат. Ол 1979 жылдан 1981 жылға дейін Қорғаныс министрі, ал 1987 жылдан 1989 жылға дейін және 1990 жылдан 1993 жылға дейін екі Еңбек партиясы үкіметтерінде Сыртқы істер министрі болды. 1989 жылдан 1990 жылға дейін Столтенберг Норвегияның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі қызметін атқарды. 1990 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары болып тағайындалды, бір жыл қызмет еткен соң Норвегия үкіметіне қайта оралды. 1992 жылы Столтенберг Балтық теңізі елдерінің тоғыз сыртқы істер министрімен және Еуроодақ комиссарымен бірлесіп Балтық теңізі мемлекеттері кеңесін (CBSS) және EuroFaculty-ті құрды. 1993 жылы ол БҰҰ Бас хатшысының бұрынғы Югославиядағы арнайы өкілі және БҰҰ-ның бұрынғы Югославия жөніндегі халықаралық конференциясының басқару комитетінің тең төрағасы болып тағайындалды. Торвальд Столтенберг Эрдют келісіміне қол қойылған кезде БҰҰ куәгері де болды. 2003 жылы ол Халықаралық демократия және сайлауға көмек көрсету институтының (International IDEA) басқарма төрағасы болып тағайындалды. 1999 жылдан 2008 жылға дейін Норвегияның Қызыл Крестінің президенті болды, үш мерзімге сайланған жалғыз президент. Ол сонымен қатар Үшжақты комиссияның мүшесі болды және оның атқару комитетінде орын алды. Жергілікті деңгейде Столтенберг 2015 жылы Осло қалалық кеңесіне сайланды.
Thorvald Stoltenberg (8 July 1931 – 13 July 2018) was a Norwegian politician and diplomat. He served as Minister of Defence from 1979 to 1981 and Minister of Foreign Affairs from 1987 to 1989 and again from 1990 to 1993 in two Labour governments. From 1989 to 1990, Stoltenberg served as the Norwegian ambassador to the United Nations. In 1990, he became the United Nations High Commissioner for Refugees, serving for one year after which he rejoined the Norwegian government. In 1992, Stoltenberg, together with nine Baltic ministers of foreign affairs and an EU commissioner, founded the Council of the Baltic Sea States (CBSS) and the EuroFaculty. In 1993, he was appointed Special Representative of the UN Secretary General for the former Yugoslavia and U. N. Co Chairman of the Steering Committee of the International Conference on the former Yugoslavia. Thorvald Stoltenberg was also the UN witness at the signing of Erdut Agreement. In 2003 he was appointed chairman of the board of the International Institute for Democracy and Electoral Assistance (International IDEA). Between 1999 and 2008, he was President of the Norwegian Red Cross, the only president to serve three terms. He was also a member of the Trilateral Commission, and held a seat on their executive committee. At the local level, Stoltenberg was elected to the Oslo City Council in 2015.
Жастық шақ
Столтенберг Ослода, Ингеборгтың (1905-1993, туған қызы – Андресен) және Теодор Эмиль Столтенбергтің (1900-1998) ұлы болып дүниеге келді. 20 жасқа толғаннан кейін Столтенберг 1956 жылы Кеңес әскерінің шабуылынан қашып келген венгр босқындарын ұйымдастыруға белсенді түрде қатысты. Түн ортасында босқындарды қайықпен эвакуациялау кезінде, ол күшті ағысқа секіріп, өз өмірін қатерге тігіп, қайықтың біреуін құтқарып қалды. Басқа құтқарушылардың бірі, американдық журналист Барри Фарбер 2006 жылдың желтоқсан айында норвегиялық «Først & sist» ток-шоуында осы оқиғаның куәсі болғанын айтты.
Stoltenberg was born in Oslo, the son of Ingeborg (b. Andresen, 1905 1993) and Theodor Emil Stoltenberg (1900 1998). In his mid 20s, Stoltenberg became heavily involved in the organization of Hungarian refugees fleeing the invading Soviet Army in 1956. While evacuating refugees by boat in the middle of the night, he jumped into the strong currents, risking his own life to save one of the boats. One of the other rescuers, American journalist Barry Farber described witnessing the incident in December 2006 on the Norwegian talk show Først & sist.
Бас хатшының арнайы өкілі (ЖЖК)
1993 жылдың мамырында БҰҰ-ның бұрынғы Югославия бойынша халықаралық конференциясының тең төрағасы Т. Столтенберг Бас хатшының арнайы өкілі болып тағайындалды. Осы ретте ол бұрынғы Югославиядағы БҰҰ миссиясының басшысы болды және Нью-Йорктегі Бейбіт сақтау операциялары департаментімен байланыс үшін бірінші тұлға саналды. ЮНПРОФОР-дың Загребтегі және Нью-Йорктегі БҰҰ арасындағы барлық байланыс оның кеңсесі арқылы жүзеге асырылуы керек еді. Іс жүзінде, осы міндеттерді бірге орындау мүмкін болмады. Торвальд Столтенберг пен генерал Вальгреннің орнын бастан алған француз генерал Ж. Кот арасында қарым-қатынас шиеленісіп кетті. Кот Столтенбергтің арнайы өкіл ретіндегі рөліне келіспеді, ал 1993 жылдың соңында осы екі қызмет қайтадан бөлінді. Столтенберг БҰҰ атынан Женевадағы бейбіт келіссөздердің тең төрағасы қызметін атқаруын жалғастырды, ал 1994 жылдың 1 қаңтарында жапон дипломаты Я. Акаши бұрынғы Югославиядағы барлық ЮНПРОФОР операцияларына жауапты арнайы өкіл болып тағайындалды. Ол келіспеуші тараптардың билігімен келіссөздер жүргізді. Сонымен қатар, ол Латын Америкасының бұрынғы көшбасшыларының қатысуымен, есірткі саясатын жұмсартуға бағытталған халықаралық науқан – Дүниежүзілік есірткі саясаты жөніндегі комиссияға қосылды.
"[In] May 1993, the UN's co chair at the International Conference on the former Yugoslavia, Th. Stoltenberg was appointed Special Representative of the Secretary General (SRSG). As such, he acted as head of the UN mission in the former Yugoslavia and served as the first point of contact for the Department of Peacekeeping Operations in New York. All contacts between UNPROFOR in Zagreb and the UN in New York had to run via his office ( ) Mr Stoltenberg was responsible for the coordination of all UNPROFOR operations, which also entailed assessments of the political implications of operational decisions as well as the actions of the conflicting parties. In practice, this combination of tasks was impossible to juggle. A serious conflict is said to have occurred between Thorvald Stoltenberg and General Wahlgren's successor, General J. Cot of France". Cot disagreed with Stoltenberg about the latter's role as SRSG, and at the end of 1993 the two tasks were again split up. Stoltenberg stayed on as co chair of the peace negotiations in Geneva on behalf of the UN, and on 1 January 1994 the Japanese diplomat Y. Akashi was appointed SRSG responsible for all UNPROFOR operations in the former Yugoslavia. It was he who negotiated with the authorities of the conflicting parties. He also joined an international campaign for a less punitive drug policy, the Global Commission on Drug Policy, consisting of, among others, former Latin American leaders.
Израильге қарсы санкциялар
2010 жылы тағы 25 мемлекет қайраткерімен бірге Столтенберг Еуроодақ басшыларына және Еуроодақ елдері үкіметтерінің басшыларына хат жолдады, онда Израильдің халықаралық құқықты бұзуына байланысты санкциялар салуды талап етті. Оған Хавьер Солана, Фелипе Гонсалес, Романо Проди, Лионель Жоспин және Мэри Робинсон сияқты тұлғалар да қол қойды.
In 2010, together with 25 other statesmen, Stoltenberg sent a letter to EU leaders and the heads of government of the EU countries, demanding sanctions against Israel for its violations of international law. His co signatories included Javier Solana, Felipe González, Romano Prodi, Lionel Jospin and Mary Robinson.
Жеке өмір
1955 жылы Карин Хайбергке (1931–2012) үйленді. Олардың ұлы Йенс Столтенберг (1959 жылы туған) оның ізімен саяхатқа түсіп, 2000 жылдан 2001 жылға дейін және 2005 жылдан 2013 жылға дейін Норвегияның премьер-министрі қызметін атқарды, қазіргі таңда НАТО-ның Бас хатшысы болып табылады. Олардың екі қызы да болды: Камилла (1958 жылы туған) – медициналық зерттеуші және әкімші, ал Нини (1963–2014) героинге тәуелділігіне байланысты көп айтылды. Торвальд Столтенберг 2018 жылдың 13 шілдесінде қысқа аурудан кейін 87 жасында дүние салды.
He married Karin Heiberg (1931–2012) in 1955. Their son, Jens Stoltenberg (born 1959), followed him into politics and served as Prime Minister of Norway from 2000 to 2001 and from 2005 to 2013, and is the current NATO Secretary General. They also had two daughters, Camilla (born 1958), a medical researcher and administrator, and Nini (1963–2014) whose heroin addiction has been much publicized. Thorvald Stoltenberg died on 13 July 2018 at the age of 87 after a short illness.