Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Салала (صَلَالَة) – Оманның оңтүстік Дуфар мухафазасының астанасы және ең ірі қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 331 949 адамды құрайды. Салала – Оман сұлтандығындағы үшінші ірі қала және Дуфар мухафазының ең ірі қаласы. Салала – бұрынғы Оман сұлтаны Қабус бин Саидтың туған жері. Маусымнан қыркүйекке дейінгі жаңбырлы маусым/хариф кезеңінде Салала Оманның басқа аймақтарынан және шетелден көптеген туристерді тартады. Аймақтың климаты мен муссон қалаға кокос және банан сияқты көкөністер мен жемістер өсіруге мүмкіндік береді. Қала ішінде осы көкөністер мен жемістер өсетін көптеген бақтар бар.
Salalah (صَلَالَة) is the capital and largest city of the southern Omani governorate of Dhofar. At the 2020 census, it had a population of 331,949. Salalah is the third largest city in the Sultanate of Oman, and the largest city in the Dhofar province. Salalah is the birthplace of the former Omani sultan, Qaboos bin Said. Salalah attracts many tourists from other parts of Oman and from abroad during the monsoon/khareef season, from June to September. The climate of the region and the monsoon allows the city to grow some vegetables and fruits like coconut and bananas. There are many gardens within the city where these vegetables and fruits grow.
Тарих
Салала – 13 ғасырда хош иіссу саудасының арқасында гүлденудің шыңына жеткен Дофардың дәстүрлі астанасы болды. Кейін ол құлдырап, 19 ғасырда Маскат және Оман сұлтандығына қосылды. 1932-1970 жылдар аралығында Салала Сұлтан Саид бин Таймурдың резиденциясы болды. 1970 жылы әкесінің орнына отырған ұлы Қабус астананы Оманның ең ірі қаласы Маскатқа көшіруді шешті, ол Германияға емделуге тыныш кеткенге дейін сонда тұрды. Сұлтан Қабустың Салала қаласындағы жоқтығына қатты өкінді, өйткені оның сарайы оны қабылдауға әрдайым дайын тұрды. Оның соңғы сапарлары 2006 жылы ықпалды тайпалық және жергілікті басшылармен кездесу үшін, ал 2010 жылы билікке келгенінің 40 жылдығын атау үшін өткізілген, шамамен 100 000 көрермен сағаттап бақылаған әсем шеру болды. Сұлтанның жалпы алғанда игілікті үкіметі Оманды ұлттық салықсыз басқарып отырғанына қарамастан, оның мол минералды ресурстарының және барлық қара жұмыстың Азия жұмысшыларымен атқарылуына байланысты, Салала 2011 жылы Араб көктемінің тікелей әсерінен бірнеше ай бойы бейбіт наразылықтарды бастан өткерді. Кейбір Омандық наразылар қазіргі министрлердің қызметтен босатылуын, жақсы жұмыс мүмкіндіктерін, жалақыны көтеруді, өмір сүру құнының өсуіне шешім табуды немесе ислам банктерін құруды талап етті.
Salalah was the traditional capital of Dhofar, which reached the peak of prosperity in the 13th century thanks to the incense trade. Later it decayed, and in the 19th century it was absorbed by the Sultanate of Muscat and Oman. Between 1932 and 1970, Salalah was the residence of Sultan Said bin Taimur. His son, Qaboos, who acceded to his father's throne in 1970, decided to move his capital to Muscat, the largest city in Oman, where he lived until he quietly left for treatment in Germany. Sultan Qaboos's absence was much regretted in Salalah, where his palace was always kept ready to receive him. His last visits were in 2006 to meet influential tribal and local leaders, and in 2010 to celebrate the 40th anniversary of his accession with a massive parade watched for several hours by an estimated 100,000 spectators. Despite the Sultan's generally benevolent government running Oman without national taxation thanks to its vast mineral resources, and with all menial work done by Asian labourers, Salalah saw peaceful protests for a few months in 2011 in the domino effect of the Arab Spring. Some Omani protesters demanded the dismissal of current ministers, better job opportunities, salary increases, a solution to the increasing cost of living, or the establishment of Islamic banks.
Климат
Қаланың ыстық шөлді климаты бар (Кёппен климаттық жіктелуі BWh), бірақ жаз Оманның солтүстік немесе ішкі аймақтарына қарағанда салқын. Салалада шілдеден тамызға дейінгі муссон айларында бұлтты және тұманды болады, тіпті жаңбыр аз жауады. Хариф араб тілінде "күз" дегенді білдіреді, бірақ Салала аймағын сипаттағанда муссон маусымын білдіреді. Осы кезеңде Салаланың құрғақ ландшафты мен төңірегі әдемі және жасыл көрініске айналады. Бұл фотосуретке түсіру үшін әдемі кадрлар ұсынады. Араб теңізінде пайда болған Мекуну циклоны 2018 жылдың 25 мамырында Салала қаласына жеткенге дейін өте күшті циклонға айналды. Желдің жылдамдығы сағатына 200 километрге жетті, ал Салала қаласына Оманның бес жылдық орташа жауын-шашын мөлшеріне тең жауын-шашын жауды.
The city has a hot desert climate (Köppen climate classification BWh), although summers are cooler than in more northern or inland parts of Oman. Salalah is very cloudy and foggy during the monsoon months starting from July till August, even though it has relatively little rain falls. Khareef, خريف means "autumn" in Arabic but it refers to monsoon when describing the region around Salalah. During this time, the brown landscape of Salalah and its surroundings are completely transformed to beautiful and lush green scenes. This provides picturesque scenes for photos. Cyclone Mekunu, which originated over the Arabian Sea, became an extremely severe cyclone before hitting the Salalah city on 25 May 2018. 200 km/was the recorded windspeed, and the city of Salalah was pounded with over of rainfall, which is almost 5 years of Oman's average rainfall.
Дін
Арабия түбегіндегі көптеген араб мемлекеттері сияқты, қалада да, негізінен Үндістан, Пәкістан, Бангладеш және Филиппиннен келген үлкен шетелдік қауымдастық бар. Салаладағы Оман халқының көпшілігі (98,9%) мұсылман. Оманның шығыс жағалауындағы Маскат және оның төңірегіндегі омандықтардың көпшілігі Ибади дінін ұстанатын болса, Салаладағы мұсылмандардың көпшілігі исламның сүнни бағытына жатады. Сонымен қатар, шетелдік қауымдастықта индуистер, христиандар, буддистер және сикхтер де қоныстанған.
The city, like many other in Arab states of the Arabian peninsula, has a relatively large expatriate community, mainly from India, Pakistan, Bangladesh, and the Philippines. The majority of the Omani population (98.9%) in Salalah is Muslim. Unlike Omanis on the eastern coast of Oman in and around Muscat, most of which are Ibadis, most Muslims in Salalah follow the Sunni sect of Islam. There is also a considerable population of Hindus, Christians, Buddhists, and Sikhs in the expatriate community.
Тіл
Араб тілі мемлекеттік тіл. Салах және оның төңірегінде көптеген адамдардың ана тілі болып табылатын, ресми емес, жазбаға түспеген шехри тілі – екінші ең көп таралған тіл, 1993 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 25 000 адам сөйлейді. Ағылшын тілі – мемлекеттік шетел тілі және экспаттардың арасында ең көп қолданылатын тіл. Малаялам да кең таралған тіл, сондай-ақ тамил, телугу, урду, хинди және сомали тілдері шетелде жұмыс істейтіндердің арасында жиі қолданылады.
Arabic is the official language. The unofficial, unwritten non Arabic language known as Shehri is the second most spoken language and the mother tongue of many in Salalah and its surrounding areas, with 25,000 estimated speakers as of 1993. English is the official foreign language and the most spoken language of the expats. Malayalam is another popular language and together with Tamil, Telugu, along with Urdu, Hindi and Somali are widely spoken language among expatriates.
Экономика
APM Terminals, Данияның A. P. Moller Maersk тобының құрамындағы компания, Салала портын басқарады; Арабия түбегіндегі ең ірі порттардың бірі және аймақтағы контейнер тасымалы үшін маңызды транзиттік хаб. Салала порты – Африка, Таяу Шығыс және Азияны байланыстыратын түбектегі маңызды порттардың бірі. Алайда, порт қаладан оңтүстікке қарай орналасқан. Бұл сонымен қатар, Зуфар аймағындағы ең ірі жекеменшік жұмыс беруші. Порттың қасында орналасқан Салала еркін экономикалық аймағы Таяу Шығыста ауыр индустрияның жаңа орталығы болып келеді.
APM Terminals, part of the A. P. Moller Maersk Group of Denmark, manages the Port of Salalah; one of the largest ports on the Arabian Peninsula which is an important transshipment hub for container shipping in the area. The Port of Salalah is also one of the most vital ports on the peninsula connecting together Africa, the Middle East, and Asia. But the port is outside the city, to the south. It is also the largest private employer in the Dhofar region. The Salalah Free Zone, situated right beside the port, is emerging as a new center for heavy industries in the Middle East.
Туристік жерлер
Салаланың халықаралық туристік экономикасы бар, және маусымнан қыркүйекке дейінгі Хариф маусымында көптеген Таяу Шығыс туристері келеді. Осы маусымда таулар жасыл түске енеді, және Вади Дарбат, Айн Атум, Айн Тубрук және Айн Хор сияқты көптеген сарқырамаларды көруге болады. Ислам пайғамбарларының төрт құрметті қабірі бар: Наби Имран, мүмкін, Мәриям анасының әкесі, бірақ көбінесе жергілікті пайғамбар деп есептеледі; Наби Айюб, Киелі кітаптағы Әйүп; Наби Худ; және Наби Салих. 2017 жылы Хариф маусымында қалаға 600 000-нан астам турист келді. Дофар облысының мәдени тартымдылықтарының бірі – Салала карнавалы, онда әдеттегі ойын-сауықтар, отбасылық шаралар, концерттер, мәдени іс-шаралар мен сатушылар бар. Жоахим немесе Әл Имранның белінетін қабірлерінің бірі Салалада орналасқан; ол "дүниедегі ең ұзын қабір" (12 метр) деп есептеледі.
Salalah has an international tourist economy with many Middle Eastern tourists during the Khareef season from June to September. In this season the mountains turn green, and there are many waterfalls to visit, such as at Wadi Darbat, Ain Athum, Ain Tubrook, and Ain Khor. There are four reputed tombs of Islamic prophets: Nabi Imran, possibly the Virgin Mary's father but more likely a local prophet; Nabi Ayoob, the biblical Job; Nabi Houd; and Nabi Salih. The city received more than 600,000 tourists during the khareef season in 2017. Amongst the Dhofar Governorate's cultural attractions is the Salalah carnival, which includes the usual rides, family activities, concerts, cultural events and vendors. One of Joachim's or Al Imran's believed graves is in Salalah; which is claimed to be the "longest grave in the world" (12 metres).
Спорт
Салала Оманның ең үздік футбол клубтарының бірі ретінде танымал. Барлығында, Салала қаласында төрт спорт клубы бар: Салала клубы, Аль-Иттихад, Аль-Наср және Дофар (Лигадағы ең табысты клуб, 11 кубок жеңіп алған). Dhofar F. C. үлкен жетістіктерінің арқасында «Әл Заим», яғни «Жетеушілер» деп аталды, бұл Оман лигасында және Сұлтан Кабус кубогында көрсеткен табыстарының нәтижесі. Сондай-ақ, Дофар волейбол, гандбол сияқты спорт түрлерінде де жетістіктерге жетіп, көптеген кубоктар ұтып алды. Аль-Наср футболдағы үлкен жетістіктерімен де белгілі, Оман лигасын бес рет және Сұлтан Кабус кубогын 4 рет жеңіп алды. Аль-Наср, Дофар сияқты, хоккей, баскетбол, волейбол және гандбол сияқты басқа да спорт түрлерінде сәтті өнер көрсетті. Салала қазіргі уақытта екі стадионға ие: Салала спорт кешені (сонымен қатар «Жастар спорт кешені» деп те аталады), ол Салаладағы жалғыз көп мақсатты стадион. Жаңа стадион, Аль-Саада стадионы, Салаланың Аль-Саада ауданында салынып, футболға арналған. Спорт кешенінің қабырғаларында футбол стадионынан басқа хоккей алаңы, теннис корты, олимпиадалық бассейн және жабық волейбол/баскетбол алаңы бар. Аль-Саада стадионында Сауд Арабиясының және Оманның ұлттық футбол командалары 2009 жылдың 12 тамызында Салала қаласында алғаш рет кездесті. Жастар арасында ең танымал спорт түрі – футбол. Аймақтағы балалар мен жастарды ойын алаңдарында, тұрақтарда немесе кең ашық жерлерде ойнап жүргенін көру әдеттегі жайт. Аль-Хаффа ауданындағы жағажайда жағажай футболы да жиі кездеседі. Салаладағы тағы бір танымал спорт түрі – волейбол. Футболдай танымал болмаса да, бұл ойын жиі ойналады, әсіресе Салала жағажайларында.
Salalah is known as the home of some of the best football clubs in Oman. In total, Salalah has four sport clubs based in the city: Salalah Club, Al Ittihad, Al Nasr, and Dhofar (the most successful club in the League with 11 trophies). Dhofar F. C. have been nicknamed as "Al Zaeem", or "The Leader(s)", due to their enormous success in both the Omani League, and in the Sultan Qaboos Cup. Dhofar have also have an adequate number of trophies in sports like volleyball, and handball. Al Nasr have also been known for their great success in football, winning the Omani League five times, and the Sultan Qaboos Cup 4 times. Al Nasr, like Dhofar, have also been successful in other sports such as hockey, basketball, volleyball, and handball. Salalah currently has two stadiums, the Salalah Sports Complex (also known as the "Youth Sports Complex"), which is the only multi purpose stadium in Salalah. The newer, Al Saadah Stadium is the newly built stadium in Al Saada district of Salalah devoted to football. Incorporated in the walls of the sports complex apart from the football stadium is a hockey field, tennis court, Olympic swimming pool, and indoor volleyball/basketball court. Al Saada Stadium is the venue where Saudi national football team, and the Omani national team first met in Salalah on August 12, 2009. The most popular sport played among the youth is by far football. It is very normal to see a group of boys and young men from around the area playing in makeshift fields in parking lots, or in a large open area. Beach football is also a common sight to see along the beach in the Al Haffa district. Another popular sport in Salalah is volleyball. Although not as popular as football the game is frequently played, special in the beach of Salalah.
Білім
Қазіргі уақытта Салаланың екі колледжі бар: Салала технологиялық колледжі және Салала қолданбалы ғылымдар колледжі. Екеуі де мемлекеттік меншікте және мемлекеттік қолдауға ие. Салала қолданбалы ғылымдар колледжінің құрамында ағылшын тілі кафедрасы бар. Оның мақсаты – студенттерге ағылшын тілін берік меңгеріп, IT, коммуникация және дизайн сияқты маңызды салаларда оқуларын жалғастырулары үшін жағдай жасау. Салалада сондай-ақ жекеменшік Dhofar университеті орналасқан, ол аймақтағы ең ірі университеттердің бірі. Университеттің үлкен үлесіне Сұлтан Қабус бин Саидтың туысы Мустахил Аль Машани иелік етеді. Жақында университет 25 миллион оман динарына тұратын жаңа кампус салды. Британдық Салала мектебі 1970 жылы құрылған. Мектеп Англия мен Уэльстің ұлттық оқу бағдарламасын ұстанады және бастауыш сыныптан бастап 10-сыныпқа дейін (2021 жылдың тамызынан бастап 11-сыныпқа дейін) білім береді. Ол сондай-ақ Дахариз ауданында, Үндістан және Пәкістан мектептерінің жанында орналасқан. 1981 жылы құрылған Салала Үндістан мектебі – үнділіктер басқаратын, өз қаржысын өзі қамтамасыз ететін, бірлесіп оқытатын мекеме. Ол негізінен Салалада жұмыс істейтін үндістандық экспаттардың балаларының академиялық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құрылған. Салала Үндістан мектебі – Салаладағы ең ірі ағылшын тіліндегі мектеп, ол басқа ұлттардың балаларын да қабылдайды. Мектеп Салала қаласының Солтүстік Дахариз ауданында орналасқан. Пәкістан Салала мектебі – 1982 жылы құрылған пәкістандық бірлесіп оқытатын орта мектеп. Мектеп Салала Дахаризінің солтүстігінде, Үндістан мектебіне іргелес орналасқан.
Currently Salalah has two colleges, the Salalah College of Technology and Salalah College of Applied Science, both of which are government owned and sponsored. The Salalah College of Applied Sciences incorporates an English Department. Its aim is to offer students a solid grasp of the English language so that they may go on to complete further studies in important sectors such as I. T. and Communication and Design. Salalah is also home to a private university, Dhofar University which is one of the largest in the region. It has significant shares owned by Mustahil Al Mashani, uncle of Sultan Qaboos bin Said. Recently the university has constructed a new campus worth 25 million OR. British School Salalah was founded in 1970. The school follows the National Curriculum of England and Wales, and offers schooling to children from Reception to Year 10 (Year 11 from August 2021). It is also situated in Dahariz next to the Indian School and Pakistani School. The Indian School Salalah, established in 1981, is an Indian run, self financing, co educational institution, primarily established to meet the academic needs of children of Indian expatriates working in Salalah. The Indian School Salalah is the largest English medium school in Salalah and it also admits children of other nationalities. The school is located in the North Dahariz area, of Salalah town. Pakistan School Salalah is a Pakistani co educational high school which was established in the year 1982. The school is situated adjacent to the Indian School in Salalah Dahariz north.
Әуе көлігі
Салалаха халықаралық әуежайы негізінен Маскаттан ішкі рейстерді, сондай-ақ Үндістаннан және Катар, Біріккен Араб Әмірліктері, Сауд Арабиясы сияқты араб елдерінен халықаралық рейстерді қамтамасыз етеді. Ұлттық әуе компаниясы «Оман Эйр» Салаладан Маскатқа күніне бес рейс, ал Дубайға аптасына екі рейс орындайды. «Оман Эйр» Салала мен Маскат арасындағы тұрақты жолаушылар үшін «Оман Эйр Пасс» бағдарламасын ұсынды. «Qatar Airways» Салаладан Дохаға күн сайын рейстер ұйымдастырады, олар арқылы әлемнің 130-дан астам бағытына қатынауға болады. Еуропа, Америка, Африка, Азия және Австралияға қолайлы транзиттік рейстер бар. Үндістанның Кочи, Кожикод (Каликут) және Тируваннатпурам қалаларынан Малайялық экспатрианттар үшін «Air India Express» апта сайын тікелей рейстер орындайды. Хариф маусымында (муссон) Швеция және Түркияға апта сайын рейстер жасалады. Сондай-ақ, дерлік барлық елдерге транзиттік рейстер бар. Жаңа халықаралық әуежай 2015 жылдың 15 маусымында ашылды, ал ескі әуежай сол кезден бастап ішкі рейстер мен төтенше жағдайларға арналған әуежайға айналдырылды.
Salalah International Airport mainly caters to domestic flights from Muscat and some International flights from India and regional Arab countries such as Qatar, U. A. E, and Saudi Arabia. Oman Air, the national airline operates five flights daily from Salalah to Muscat, the capital city and also two flights to Dubai weekly. Oman Air introduced Oman Air Pass for regular travelers between Salalah and Muscat. Qatar Airways has daily flights from Salalah to Doha connecting to over 130 destinations worldwide. Very convenient connections are available to destinations in Europe, the Americas, Africa, Asia and Australia. There is also a direct weekly flight from and to Kochi, Kozhikode (Calicut), and Thiruvananthapuram operated by Air India Express for the Malayalee expatriates. During the Khareef Season (Monsoons) there are weekly flights to other international destinations including Sweden and Turkey. There are also transit flights to almost all countries. The new International airport opened on 15 June 2015 and the old Airport has since then been converted into a Domestic and emergency Airport.
Автобус
Күн сайын сағат 15:00-де Деирадан (Дубай, БАӘ) Салалаға автобус қатынайды. Мұскат пен Салала қалалары арасында көптеген автобус операторлары күн сайын автобус рейстерін ұсынады.
There is a daily bus service from Deira, Dubai, UAE to Salalah at 3pm. There is daily bus service between Muscat and Salalah from many bus service providers.
Қоғамдық көлік
2018 жылға дейін Салала қаласының шегінде қоғамдық көлік жүйесі болмаған, бірақ 2019 жылы Сұлтан Қабус Салала әуежайынан қала орталығына және қала орталығынан Салала портына қала ішінде автобус қызметін іске қосты. Оман Ұлттық көлік компаниясы (Mwasalat) 2018 жылдың желтоқсан айынан бастап Салала қаласында күнделікті қоғамдық автобус тасымалын жүзеге асыра бастады. Салаладан Хайма, Маскат, Низва, Әл-Бурайми, Дубай, Әл-Айн, Әл-Ғайда, Мукала және Сейюн қалаларына, сондай-ақ Мармул сияқты PDO нысандарына күнделікті кондиционерленген алыс қашықтыққа жүретін автобустар қатынайды. Салала қаласында таксилер де танымал қоғамдық көлік түрі болып табылады. Бағасы көбінесе баратын жерге дейінгі қашықтыққа байланысты жарты риалдан 2 риалға дейін ауыспайды. Таксилер қызғылт сары және ақ түсті болып белгіленген, жеке тұтынушыға жалға беріледі, сондай-ақ қалада осылай көп таралмаған Baisa автобустары сияқты, жол бойындағы мүмкіндіктерді пайдаланады. Микроавтобустар да қызғылт сары және ақ түсті, таксилер сияқты есептегіші жоқ, себебі үкімет тарапынан есептегіштерді енгізуге бағытталған бірнеше бастамалар қабылданбады. Баға жүргізушімен келісім арқылы белгіленеді, бірақ жүргізушілер әдетте қала ішіндегі бағаларға қатысты белгілі бір жазба ережелерді сақтайды. Такси шақыру алдында, қонақ үйден немесе мейманханадан саяхатыңыздың бағасын біліп алу қажет.
Salalah did not have a public transportation system within the city limits until 2018, but in 2019 Sultan Qaboos announced a bus service within the city from Salalah airport to city center and city center to Salalah port. Oman National Transport Company (Mwasalat) has started daily public bus service in Salalah from December 2018. Long distance air conditioned buses are operated daily from Salalah to Haima, Muscat, Nizwa, Al Buraimi, Dubai, Al Ain, Al Ghaydah, Mukalla, and Seiyun, as well as PDO locations such as Marmul. Other forms of public transport popular in Salalah are taxis. Generally fares vary from half a Rial to 2 Rials depending on the distance to destination. Taxis are color coded orange and white and provide semi personal transportation in the form of both individual hire and the same opportunistic roadway service as Baisa buses, which are not as popular in the city. Minibuses, colour coded orange and white, are unmetered like taxis, after several government initiatives to introduce meters were rejected. The fare is set by way of negotiation, although drivers usually adhere to certain unwritten rules for fares within the city. One should always find out the normally accepted fare for one's journey from one's hotel or host before looking for a taxi.
Су көлігі
Салала порты – Оманның терең сулы порттарының бірі және әлемдегі ең жүк көлемі жоғары трансшипмент порттарының он біріншісі, Таяу Шығыстағы екінші ең жүк көлемі жоғары порты. Ол Рейсут портында (Салала) орналасқан. Порт 18 метрге дейінгі су айдыны бар үлкен кемелерді қабылдай алады. Бұл аймақтағы негізгі контейнерлік трансшипмент терминалы болып табылады. Портты «Салала порттық қызметтер компаниясы» (S. A. O. G.) басқарады және ұстап тұрады. Порт круиздік лайнерлер мен сәнді кемелерді де қарсы алады.
The Port of Salalah is one of the deepwater ports in Oman and also eleventh busiest transshipment port in the world, second busiest port in the Middle East, which is located at Port Raysut (Salalah). It can accommodate large vessels up to 18m draft. It is the main container tran shipment terminal of the region. This port is operated and managed by Salalah Port Services Company (S. A. O. G.). The port also welcomes cruise liners and luxury ships.
Медиа
Ағылшын тіліндегі радиостанциялар – Hi FM және Merge, бұл Омандағы жалғыз ағылшын тіліндегі станциялар. Сонымен қатар, араб тіліндегі бірнеше радиоарналар да бар. Салала қаласында дерлік барлық телеарналарды көруге болады.
The English language radio stations are Hi FM and Merge, which are the only English language stations in Oman. There are also a number of Arabic radio channels. In Salalah almost all TV channels are available.