Кіріспе

Жылқы тұқымы

Ресейлік Дон – Ресейдің Дон өзені арқасында дамыған және сол өңірде аталған жылқы тұқымы. Бұрын қазақтардың әскерлерінде кавалериялық аттар ретінде пайдаланылған, қазір міну және көлік құралын жүргізу үшін қолданылады.

Сипаттамалары

Дон көбінесе тұрған денелі болады, және құлыншық, қара, сұр немесе қоңыр түсті болуы мүмкін. Басы тік немесе ойыс, мойнына жақсы орналасқан, жоғары және кең кеудесі бар. Иықтары тік болуы мүмкін, бұл олардың қадамдарын шектейді, бірақ көбінесе жақсы қалыптасқан. Арқасы ұзын және түзу, ұзын және көлбеу крупына жалғасады. Аяқтары ұзын, жақсы дамыған, кең буынды, мықты сіңірлі және берік епкілді болады. 19-шы ғасырдың басында Орлов рысағы, араб, таза қанды және Қарабах жылқыларының қаны қосылып, тұқым жаңа типке жетілдірілді. 19-шы ғасырдың екінші жартысында Дон жылқылары атты әскерде жоғары сұранысқа ие болды. Жеке шаруалар Дон тұқымын жақсартуға көшті, олардың дене бітіміне, төзімділігіне, биіктігіне және алтын жалттырлы қоңыр түсіне назар аударды. Дондар Ресейден тыс жерлерде де танымал болды, көптегендері экспортталды. 1920 жылдары, Бірінші дүниежүзілік соғыс және Ресей революциясында Дон жылқысының көп бөлігі қырылғаннан кейін, қалғандары бірнеше әскери шаруашылықтарда, сондай-ақ казактар арасында қайта жиналды. Жылдамдыру арқылы тұқым тез қалпына келтірілді.

Қолданылуы

Бұрынғы уақытта орыс дондық тұқымының негізгі қолданысы казак атты әскерінің күші болу еді. Төзімділігімен және қайраттылығымен белгілі болған бұл аттар, қысқа мерзім ішінде ұзақ қашықтықтарды жүзе алатын және шайқасқа жеткенде энергия қорын сақтайтын. Бүгінде Дон атты селі ретінде кеңінен қолданылады, сондай-ақ, дәстүрлі орыс тачанкасында да қолданылады, онда төрт жылқы қатар тізіледі. Дон КСРО-да жаратылған көптеген басқа тұқымдардың, оның ішінде Будённый тұқымының дамуында маңызды рөл атқарды.