Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
C16 ағылшын композиторы және теологы
C16 English composer and theologian
Джон Марбек, Мербек немесе Мербекке (шамамен 1510 – шамамен 1585 ж.) – ағылшын хор композиторы және теологиялық жазушы. Оның ерте англикандық литургиясының музыкалық безендірілуі 20 ғасырдың соңына дейін әнмен орындалатын англикандық құлшылықты стандарттады. Ол бүгінде «Missa Per arma justitiae» (Әділет үшін қарумен) мессасын жасауымен де белгілі.
John Marbeck, Merbeck or Merbecke (c. 1510 – c. 1585) was an English choral composer and theological writer whose musical setting of the early Anglican liturgy standardised the sung Anglican service until the late 20th century. He is also known today for his setting of the Mass, Missa Per arma justitiae.
Өмір
Бәлкім, Йоркширдегі Беверли қаласында туған, Мербекке Виндзордағы Сент-Джордж шіркеуінің хор ұлы болған сияқты және шамамен 1541 жылдан бастап онда органшы болып жұмыс істеді. Екі жыл өткен соң ол тағы төрт адаммен бірге дінге қарсылық көрсетуде айыпталып, өртеуге кесілді, бірақ Винчестер епискобы Стивен Гардинердің араласуы арқасында кешірім алды, ол оны "жалғыз музыкант" деп атады. Алайда, Ричард Тернердің ұсынысымен Мербекке дайындап жатқан Библияның ағылшын тіліндегі «Конкордансы» тәркіленіп, жойылды. Бұл жұмыстың ағылшын тіліндегі алғашқы нұсқасы 1550 жылы VI Эдуардқа арналып жарияланды. Сол жылы Мербекке «Ортақ дұғалар кітабы» атты еңбегін жариялады, ол VI Эдуардтың бірінші дұға кітабын қолдануда музыкалық біртектілікті қамтамасыз етуге арналған. Ол литургияны Грегориан әнінен ішінара алынған жартылай ырғақты әуендерге бейімдеді; 1552 жылы Дұға кітабы қайта қаралып, бұл ескірді. Мербекке бірнеше діни және даулы туындылар жазды, ал оның көптеген музыкалық шығармалары Британ кітапханасында, сондай-ақ Оксфорд пен Кембриджде қолжазба түрінде сақталған. Ол шамамен 1585 жылы Виндзорда органшы болып жұмыс істеген кезде қайтыс болды. Оның ұлы Роджер Марбек (1536–1605) белгілі классикалық ғалым және дәрігер болды.
Probably a native of Beverley in Yorkshire, Merbecke appears to have been a boy chorister at St George's Chapel, Windsor, and was employed as an organist there from about 1541. Two years later he was convicted with four others of heresy and sentenced to be burnt at the stake, but received a pardon owing to the intervention of Stephen Gardiner, Bishop of Winchester, who said he was "but a musitian". An English Concordance of the Bible which Merbecke had been preparing at the suggestion of Richard Turner, was however confiscated and destroyed. A later version of this work, the first of its kind in English, was published in 1550 with a dedication to Edward VI. In the same year, Merbecke published his Booke of Common Praier Noted, intended to provide for musical uniformity in the use of the First Prayer Book of Edward VI. This set the liturgy to semi rhythmical melodies partly adapted from Gregorian chant; it was rendered obsolete when the Prayer Book was revised in 1552. Merbecke wrote several devotional and controversial works, and a number of his musical compositions are preserved in manuscript in the British Library, and at Oxford and Cambridge. He died, probably while still organist at Windsor, about 1585. His son, Roger Marbeck (1536–1605), was a noted classical scholar and physician.
Мұра
XIX ғасырдың бірінші жартысында Оксфорд қозғалысы Англия шіркеуінде литургиялық музыкаға жаңа қызығушылықты тудырды. 1841 жылы Джон Джебб алғаш рет Мербеккенің «Дұғалар кітабына» жасаған әндеріне назар аударды. 1843 жылы Уильям Дайс 1662 жылғы «Ортақ дұғалар кітабына» бейімделген, Мербеккенің барлық әндерін қамтитын, барлық англикандық құлшылықтарға арналған қарапайым ән музыкасын жариялады. XIX ғасырдың соңғы жартысында Мербекке әндерінің көптеген нұсқалары жарияланды, әсіресе қасиетті тамаққа (Communion) арналғандары, оларды сэр Джон Стейнер, Чарльз Вильерс Стэнфорд және Базил Харвуд сияқты танымал музыканттар өңдеді. Мербеккенің қасиетті тамаққа арналған әні 1662 жылғы «Ортақ дұғалар кітабы» 20 ғасырдың соңында заманауи литургиямен алмастырыла бастағанға дейін Англикан қауымдастығындағы хорлар мен қауымдар тарапынан кеңінен орындалды. Оның құлшылығының, әсіресе Никеялық Символдың бөліктері «заманауи» тілге бейімделді. Оның әні басқа көптеген конфессиялардың литургиясы үшін де бейімделді; Католик шіркеуі 1962–1965 жылдарғы Екінші Ватикан кеңесінен кейін Пауль VI-ның мессасының жаңа ағылшын тіліндегі түрі үшін оны пайдаланды. Оның толық латын шіркеу музыкасын 1996 жылы Эндрю Карвудтың жетекшілігімен The Cardinall's Musick жазды. Лондондағы Саутварк соборындағы жас жігіттер мен қыздардан құралған ерікті хор оның құрметіне Мербекке хоры деп аталды, себебі Мербеккеге қатысты діни сот ісі 1543 жылы осы шіркеуде өтті.
In the first half of the 19th century, the Oxford Movement inspired renewed interest in liturgical music within the Church of England. John Jebb first drew attention to Merbecke's Prayer Book settings in 1841. In 1843, William Dyce published plainsong music for all the Anglican services, which included nearly all of Merbecke's settings, adapted for the 1662 Book of Common Prayer. During the latter half of the 19th century, many different editions of Merbecke's settings were published, especially for the Communion service, with arrangements by noted musicians such as Sir John Stainer, Charles Villiers Stanford and Basil Harwood, Merbecke's Communion setting was very widely sung by choirs and congregations throughout the Anglican Communion until the 1662 Book of Common Prayer began to be supplanted by more modern liturgy in the late 20th century. Parts of his service, notably the Nicene Creed, have been adapted to "modern" wording. His setting has also been adapted for the liturgy of many other denominations; the Catholic Church drew on it for the new English language form of the Mass of Paul VI following the Second Vatican Council of 1962–65. His complete Latin Church music was recorded by The Cardinall's Musick under the direction of Andrew Carwood in 1996. A voluntary choir for young men and women at Southwark Cathedral in London is named the Merbecke Choir in his honour, because Merbecke's heresy trial had been partly held at the church in 1543.