Номиналды құн және қаржы құралдары

Кіріспе

Қаржылық құралдың көрсетілген құны немесе номиналды құны. Қаржы және есептеу саласында номиналды құн – қаржылық құралдың көрсетілген немесе номиналды құны. Осы терминнен туындаған сөздерге «номинал бойынша» (номиналды құнмен), «номиналдан жоғары» (номиналды құннан жоғары) және «номиналдан төмен» (номиналды құннан төмен) жатады.

Бондаждар

Нақты бағамен сатылатын облигация номиналдық құнының 100 пайызымен бағаланады. "Нақты баға" облигацияның бастапқы шығарылған құнын немесе мерзімі келгенде қайтарылатын құнын да білдіруі мүмкін.

Қор

Акцияның номиналды құны нарықтық құнмен байланысты емес және түсінік ретінде біршама архаикалық. Акцияның номиналды құны – корпоративтік жарғыда көрсетілген, осы кластағы акциялардың бастапқы ұсынысында сатылуы мүмкін емес ең төменгі құн; эмитент компания осы құннан төмен акциялар шығармайтынына уәде береді, сондықтан инвесторлар ешкімнің артық бағамен акция алмайтынына сенімді бола алады. Осылайша, номиналды құн – эмитент компания белгілейтін бағалы қағаздың ең төменгі құны. Бұл ретте реттелмеген акция нарығында, қазіргі реттелген нарықтардағы акция бағасын жариялау қажеттілігімен салыстырғанда, маңыздырақ болды. Акциялардың номиналды құны бонус акциялар шығарылғанда өзгермейді, бірақ акциялар бөлінгенде өзгереді. Бухгалтерияда номиналды құн компанияға қаржылық есептемесінде акциялардың минималды құнын көрсетуге мүмкіндік береді. Номиналды құн заңды немесе акционерлік капиталды есептеу үшін де қолданылады. Бүгінде шығарылған көптеген қарапайым акциялар номиналды құнға ие емес; номиналды құны бар акциялар (әдетте заңмен талап етілетін юрисдикцияларда ғана) өте төмен номиналды құнға ие болады (көбінесе айналымдағы валютаның ең кішкентай бірлігі), мысалы, 25.00 АҚШ долларынан шығарылған акцияның 1 цент (0.01 АҚШ доллары) номиналды құны. Көптеген юрисдикциялар компанияға номиналды құнынан төмен акцияларды шығаруға рұқсат бермейді. Акцияларды номиналды құнсыз шығаруға рұқсат беретін юрисдикцияларда да акцияның номиналды құны оның салық салу ережесіне әсер етуі мүмкін. Мысалы, Делавэр штаты акцияларды номиналды құнымен немесе номиналды құнсыз шығаруға рұқсат береді, бірақ номиналды құн белгілеу арқылы корпорация франшизалық салық міндеттемесін айтарлықтай азайта алады. Номиналды құны жоқ акциялардың сертификаттарында «номиналды құны жоқ» деп жазылмайды. Номиналды құнның орнына, кейбір АҚШ штаттарында корпорация директорлар кеңесі белгілейтін белгілі бір құны бар акцияларға рұқсат беріледі, ол дивиденд төленгеннен немесе акциялар қайтарылғаннан кейін корпорацияның ең төменгі заңды капиталын белгілеуде номиналды құнмен бірдей мақсатты қызмет етеді. Сонымен қатар, номиналды құн шақыруға болатын қарапайым акциялар үшін де маңызды: шақыру бағасы әдетте номиналды құнның өзі немесе одан сәл жоғары белгіленген пайыздық үлесі болады. Корпорацияның акциялары ішінара төленген күйінде шығарылуы мүмкін, бұл акция иесіне акцияның номиналды құнына дейінгі сомада корпорацияға жауапкершілік жүктейді.

The par value of stock has no relation to market value and, as a concept, is somewhat archaic. The par value of a share is the value stated in the corporate charter below which shares of that class cannot be sold upon initial offering; the issuing company promises not to issue further shares below par value, so investors can be confident that no one else will receive a more favorable issue price. Thus, par value is the nominal value of a security which is determined by the issuing company to be its minimum price. This was far more important in unregulated equity markets than in the regulated markets that exist today, where stock issuance prices must usually be published. The par value of stock remains unchanged in a bonus stock issue but it changes in a stock split. In accounting, the par value allows the company to put a de minimis value for the stock on the company's financial statement. Par value is also used to calculate legal capital or share capital. Many common stocks issued today do not have par values; those that do (usually only in jurisdictions where par values are required by law) have extremely low par values (often the smallest unit of currency in circulation), for example a penny (USD$0.01) par value on a stock issued at USD$25.00/share. Most jurisdictions do not allow a company to issue stock below par value. Even in jurisdictions that permit the issue of stock with no par value, the par value of a stock may affect its tax treatment. For example, Delaware permits the issue of stock either with or without a par value, but by choosing to assign a par value, a corporation may significantly reduce its franchise tax liability. No par stocks have "no par value" printed on their certificates. Instead of par value, some U. S. states allow no par stocks to have a stated value, set by the board of directors of the corporation, which serves the same purpose as par value in setting the minimum legal capital that the corporation must have after paying any dividends or buying back its stock. Also, par value still matters for a callable common stock: the call price is usually either par value or a small fixed percentage over par value. The shares in a corporation may be issued partly paid, which renders the owner of those shares liability to the corporation for any calls on those shares up to the par value of the shares.

Ақшалай валюта

"Тең құнмен" термині екі валюта бірдей құнмен айырбасталғанда да қолданылады (мысалы, 1964 жылы Тринидад және Тобаго Британдық Батыс Үндістан долларынан жаңа Тринидад және Тобаго долларына ауысты, және бұл ауысу "тең құнмен" жүзеге асты, яғни Тринидад және Тобагоның Орталық банкі әрбір ескі долларды жаңа доллармен алмастырды). Номиналды құн сонымен қатар валютаның ресми алтын мазмұнына да қатысты. 21 қыркүйектегі 1973 жылғы "1973 жылғы номиналды құнға өзгеріс енгізу туралы" заңы доллардың алтынға қатысты номиналды құнын 35 доллардан 42,2222 долларға дейін төмендетті, ол бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Сондықтан 1 унция алтын монетаның номиналды құны 50 долларға тең, бұл доллардың алтынмен салыстырғандағы номиналды құнын көрсетеді.