Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық суретші, куратор және өнер тарихшысы (1933–2005)
Харальд Симанн (11 маусым 1933 – 18 ақпан 2005) – швейцариялық куратор, суретші және өнер тарихшысы. 200-ден астам көрме ұйымдастырған, олардың көптегені жаңаша қадам ретінде танылған Симанн, көркемөнер кураторының рөлін қайта қарауға үлкен үлес қосты. Ол кураторлықты дербес өнер түріне дейін көтерген деп есептеледі.
Swiss artist, curator and art historian (1933–2005)
Harald Szeemann (11 June 1933 – 18 February 2005) was a Swiss curator, artist, and art historian. Having curated more than 200 exhibitions, many of which have been characterized as groundbreaking, Szeemann is said to have helped redefine the role of an art curator. It is believed that Szeemann elevated curating to a legitimate art form itself.
Жеке өмір
Шземанн 1933 жылғы 11 маусымда Швейцарияның Берн қаласында дүниеге келген. Ол 1953–1960 жылдары Бернде және Париждегі Сорбоннада өнер тарихы, археология және журналистиканы оқыды және көптеген жеке көрмелер ұйымдастырды. 1958 жылы Франсуаза Боннефойға үйленді, ал 1959 жылы ұлдары Жером Патрис дүниеге келді. 2005 жылы 71 жасында Тичино аймағында қайтыс болды. Сол кезде Сземанның «өңірлік мекеме» болғанына қарамастан, ол әр ай сайын жаңа көрме аша алды, көбінесе жас және дауатап келе жатқан суретшілердің туындыларын көрсетті. Берн Кунстхаллесінде Сземан 1969 жылы «Басыңда өмір сүр: Көзқарастар формаға айналғанда» атты өте маңызды және радикалды көрмесін ұйымдастырды, онда Эва Хессе және Гэри Куэн сияқты суретшілердің туындылары қойылды. Бұл көрме қатты резонанс тудырып, оның Кунстхалле директоры лауазымынан кетуіне себеп болды. Он жылдар бойы Сземан Швейцарияның Маггия ауылында «Fabbrica Rosa» немесе «Құлақтандыратын Фабрика» деп атаған студиясында жұмыс істеді, онда ол халықаралық көрмелерді жоспарлап, дәстүрлі музейлік тәжірибелермен эксперимент жүргізді, сондай-ақ «Рухани мигранттық еңбек агенттігі» (Agentur für Geistige Gastarbeit) атты ұйыммен де жұмыстасты. 1972 жылы ол Кассельдегі Documenta 5 көркемдік фестивалінің ең жас көркемдік директоры болды. Жеке мифологияға ие суретшілердің қатарында Арманд Шультес, Юрген Бродвольф, Майкл Бут, Джеймс Ли Байарс, музыкант Ла Монте Янг, Этьен Мартин, Панамаренко, Пол Тек, Мариан Зазела, Хорст Гляскер және Хизер Шихан бар. 1980 жылы Венеция биенналесі үшін ол Ахилле Бонито Оливамен бірлесіп, жас суретшілерге арналған «Aperto» атты жаңа бөлімді құрды. Кейін ол 1999 және 2001 жылдары Биеннале директоры болып тағайындалды. Осылайша ол Documenta мен Биенналенің екеуін де кураторлық еткен алғашқы адам атанды. 2014 жылға дейін ол осы ерекшелікке ие болған жалғыз куратор болды, ал 2015 жылғы Венеция биенналесінен бастап бұл құрметті Okwui Enwezorмен бөлісті. 1981 жылдан 1991 жылға дейін Сземан Цюрихтің Кунстхаусында «тұрақты тәуелсіз куратор» ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Deichtorhallen Hamburg сияқты басқа да мекемелермен бірлесіп жұмыс істеді, оның ішінде «Einleuchten: Will, Vorstel Und Simul In HH» атты көрмесінің ашылуына қатысты. 1982 жылы ол келесі жылы Цюрихте өткен «Der Hang zum Gesamtkunstwerk» көрмесі үшін Курт Швиттерстің Ганновер Мерцбауының үш өлшемді реконструкциясын (1933 жылы суретке түсірілген) тапсырыс берді. Бұл реконструкцияны швейцариялық сахна суретшісі Питер Биссеггер жасады және қазір Ганновердегі Спренгел мұражайында тұрақты түрде қойылған.
Szeemann was born in Bern, Switzerland on June 11, 1933. He studied art history, archaeology and journalism in Bern and at the Sorbonne in Paris from 1953–60, and produced many one man shows. In 1958 he was married to Francoise Bonnefoy and in 1959 their son Jerome Patrice was born. Switzerland and died in 2005 at the age of 71 in the Ticino region. Despite being a somewhat "provincial institution" at the time Szeemann managed to open a new exhibition every month, often with young and promising artists. The Kunsthalle Bern is also where Szeemann mounted his "radical" landmark 1969 exhibition "Live in Your Head: When Attitudes Become Form" that included works by artists including Eva Hesse and Gary Kuehn, which caused such a reaction that it prompted his resignation as Kunsthalle director. For decades Szeemann worked out of a studio, which he referred to as "Fabbrica Rosa" or "Pink Factory", in the Swiss village Maggia, where he conceived international exhibitions and experimented with traditional museological practices. and the Agentur für Geistige Gastarbeit ("Agency for Spiritual Migrant Work"). In 1972 he was the youngest artistic director at documenta 5 in Kassel. Artists of individual mythology are among others Armand Schulthess, Jürgen Brodwolf, Michael Buthe, James Lee Byars, the musician La Monte Young, Etienne Martin, Panamarenko, Paul Thek, Marian Zazeela, Horst Gläsker or Heather Sheehan. For the 1980 Venice Biennale, he and Achille Bonito Oliva co created the "Aperto", a new section in the Biennale for young artists. He was later selected as the Biennale director for both 1999 and 2001. This marked him as the first to curate both documenta and the Biennale. Until 2014, he was the only curator who had this distinction, which since the 2015 Venice Biennale is now shared with Okwui Enwezor. From 1981 to 1991, Szeemann was a "permanent freelance curator" at the Kunsthaus Zürich. During this time, he also curated for other institutions including the Deichtorhallen Hamburg for its inaugural exhibition "Einleuchten: Will, Vorstel Und Simul In HH." In 1982 he commissioned a three dimensional reconstruction of Kurt Schwitters's Hannover Merzbau (as photographed in 1933) for the exhibition "Der Hang zum Gesamtkunstwerk" in Zürich the following year. It was built by the Swiss stage designer Peter Bissegger and is now on permanent display in the Sprengel Museum in Hanover.
Мұрағат және кітапхана
Өмірінің барысында Сземанн өзінің өмірі мен қызметіне қатысты барлық құжаттарды жинады. Соның нәтижесінде оның жеке мұрағаты құрылды, ол өнер, суретшілер, өнер теориясы, көрмелер, кураторлық және осы сияқты салалардағы кітаптардан тұрады. Сондай-ақ, суретшілермен, кураторлармен, демеушілермен және басқа да мүдделі тараптармен алмасылған хаттар мен хабарламалар сияқты хат-хабарлар да кірді. Бұл мұрағат Сземанның түрлі жобалары кезінде жиналған ресми жазбаларға, құжаттамаға немесе жазбаларға ұқсас материалдарды да қамтиды. Оның кәсіби жобалары мен кураторлық жоспарларына қатысты кез келген нәрсе жиналып, құжатталды және кураторлық жұмыстары жүргізілді. Харальд Сземанн 2005 жылы қайтыс болды, өзінің зор коллекциясын белгісіз мүрагерге қалдырды. Бірақ 2011 жылдың маусым айында Гетти зерттеу институты Батыс, қазіргі және заманауи өнер саласындағы ең маңызды зерттеу жинақтарының бірі – Харальд Сземанн мұрағаты мен кітапханасын сатып алғанын жариялады. Сземанн өзін мұрағаты мен кітапханасына арнағандықтан, онда өнер тарихшысы, өнер сыншысы және куратор ретіндегі қызметіне қатысты мыңдаған құжат бар, олар бүгінге дейін зерттеледі. Ол кезде бұл Гетти зерттеу институтының тарихындағы ең ірі сатып алу болды. Бұл жинақта 1000-нан астам зерттеулік қорап бар. Ол мыналардан тұрады: Брюс Науман, Ричард Серра, Сай Твомбли және Кристо мен Жанна Клод сияқты суретшілермен жиі алмасылған хаттар. Кітапхана бөлімі шамамен 28 000 томнан тұрады. Мұрағатқа 36 000-ға жуық фотосурет пен сурет, сондай-ақ 200-ден астам көрмені ұйымдастыру және өткізу барысында жиналған басқа материалдар да кіреді. Жинақ зерттеушілерге ашық, ал онлайн іздеу құралы мына сілтемеде қолжетімді: http://hdl.handle.net/10020/cifa2011m30
Throughout Szeemann's life he had collected all documentation related to his work and life. The end result was his personal archive, consisting of books about art, artists, art theory, exhibitions, curation, and the like. It also included anything acting as correspondence: letters and messages which were traded with artists, curators, sponsors, and any other relevant stakeholder. H This archive also encompassed articles akin to formal records, documentation, or notation which had been collected during Szeemann's various endeavors. Anything of any bearing with his various professional projects and curatorial plans had been collected and documented and curated. Harald Szeemann died in 2005, leaving behind his vast collection to an unknown beneficiary, until, in June 2011, the Getty Research Institute publicized purchase of The Harald Szeemann Archive and Library, probably one of the most important research collections for Western and Modern and Contemporary Art. Szeemann had devoted himself to his archive and library and resultingly it contains thousands of documents related to his practice as an art historian, art critic and curator which continue to be studied today. At the time, it was the largest acquisition in the Getty Research Institute's history. This collection encompasses of over 1,000 boxes of research. It consists of:
Correspondence with individual artists, such as those frequently exchanged such as: Bruce Nauman, Richard Serra, Cy Twombly, and Christo and Jeanne Claude. The library portion consists of approximately 28,000 volumes. The archive also includes about 36,000 photographs and drawings as well as other materials Szeemann assembled through organizing and exhibition over 200 exhibitions. The collection is open to researchers and a published finding aid is available online: http://hdl. handle. net/10020/cifa2011m30
Ерекшелігі
Шыман қазіргі заманғы Großausstellung ("үлкен көрме") түрін ойлап тапты, онда өнер туындылары орталық идеямен байланыстырылып, жаңа және көбінесе күтпеген байланыстарға біріктіріледі. Оның 200-ден астам көрмесі мол материалдық базасымен және тақырыптардың кең спектрімен ерекшеленді. Маңызды бағыттар – бұзылғыштық, баламалы өмір салты (мысалы, Монте-Верита) және Gesamtkunstwerk ("жалпы өнер туындысы", Вагнердің барлық өнер түрлерін біріктіретін тұжырымдамасы, оның өзінің көрмелері де осы тұжырымға қарыз болды).
Szeemann invented the modern day Großausstellung ("great exhibition"), in which the artworks are tied to a central concept and are assembled into new and often surprising interrelationships. His over 200 exhibitions were distinguished by a great abundance of material and a broad range of themes. Important reference points were subversiveness, alternative lifestyles (for example Monte Verità), and the Gesamtkunstwerk ("total artwork", Wagner's concept of a work which spans all the arts, to which his own exhibitions were also indebted).