Тауар таратқыш орталықтар

Кіріспе

Тасымалдау үшін тауарлармен жабдықталған ғимарат.

Тарату орталығы – бұл белгілі бір өнімдер жинағы үшін арналған қойма немесе басқа да мамандандырылған ғимарат, көбінесе салқындатқыш немесе кондиционермен жабдықталған, және бөлшек саудагерлерге, көтерме саудагерлерге немесе тікелей тұтынушыларға қайта тарату үшін тауарлармен (заттармен) толтырылған. Тарату орталығы – бүкіл тапсырысты орындау процесінің маңызды бөлігі, тапсырысты өңдеу элементі. Тарату орталықтары әдетте сұранысқа байланысты жұмыс істейді. Тарату орталығын қойма, DC, орындалу орталығы, кросс-док, ірі көлемді тауарларды бөлу орталығы және жүктерді тасымалдау орталығы деп те атауға болады. Тарату орталығының атауы, әдетте, операцияның мақсатына байланысты беріледі. Мысалы, "бөлшек сауда тарату орталығы" әдетте тауарды бөлшек сауда дүкендеріне таратады, "тапсырысты орындау орталығы" әдетте тауарды тікелей тұтынушыларға таратады, ал кросс-док жақын жерде немесе мүлдем тауар сақтамайды, бірақ тауарды басқа бағыттарға таратады. Тарату орталықтары – жеткізу желісінің негізі, өйткені олар бір орында көптеген өнімдерді сақтауға мүмкіндік береді. Кейбір ұйымдар бір ғимараттан бөлшек сауда және тікелей тұтынушыларға таратады, орынды, жабдықты, еңбек ресурстарын және инвентаризацияны қажет болған жағдайда бөліседі. Типик бөлшек сауда тарату желісі коммерциялық нарықта орналасқан орталықтармен жұмыс істейді, әрбір орталық бірнеше дүкенге қызмет көрсетеді. Walmart сияқты компаниялардың ірі тарату орталықтары 50–125 дүкенге қызмет көрсетеді. Жеткізушілер жүк көліктерімен тауарды тарату орталығына жеткізеді, ол бөлшек сауда орнына қажет болғанша тауарды сақтайды және қажетті мөлшерде жібереді. Ірі бөлшек саудагерлер мыңдаған жеткізушіден он мыңдаған тауар сататындықтан, әр тауарды әр жеткізушіден әр дүкенге тікелей жіберу тиімсіз болар еді. Көптеген бөлшек саудагерлер өз тарату желілеріне ие және оларды басқарады, ал кішігірім бөлшек саудагерлер бұл функцияны бірнеше компаниялар үшін тауарларды таратуды үйлестіретін арнайы логистикалық фирмаларға тапсыруы мүмкін. Тарату орталығы логистикалық орталықпен бір орында орналасуы мүмкін.

A distribution center for a set of products is a warehouse or other specialized building, often with refrigeration or air conditioning, which is stocked with products (goods) to be redistributed to retailers, to wholesalers, or directly to consumers. A distribution center is a principal part, the order processing element, of the entire order fulfillment process. Distribution centers are usually thought of as being demand driven. A distribution center can also be called a warehouse, a DC, a fulfillment center, a cross dock facility, a bulk break center, and a package handling center. The name by which the distribution center is known is commonly based on the purpose of the operation. For example, a "retail distribution center" normally distributes goods to retail stores, an "order fulfillment center" commonly distributes goods directly to consumers, and a cross dock facility stores little or no product but distributes goods to other destinations. Distribution centers are the foundation of a supply network, as they allow a single location to stock a vast number of products. Some organizations operate both retail distribution and direct to consumer out of a single facility, sharing space, equipment, labor resources, and inventory as applicable. A typical retail distribution network operates with centers set up throughout a commercial market, with each center serving a number of stores. Large distribution centers for companies such as Walmart serve 50–125 stores. Suppliers ship truckloads of products to the distribution center, which stores the product until needed by the retail location and ships the proper quantity. Since a large retailer might sell tens of thousands of products from thousands of vendors, it would be impossibly inefficient to ship each product directly from each vendor to each store. Many retailers own and run their own distribution networks, while smaller retailers may outsource this function to dedicated logistics firms that coordinate the distribution of products for a number of companies. A distribution center can be co located at a logistics center.

Өлшемі

Бір үлкен тарату орталығы жылына он мыңнан астам жүк көлігін қабылдап, жіберуі мүмкін, ал жеке дүкен аптасына екі-үш жүк көлігінен бастап, 20, 30 немесе одан да көп жүк көлігін алуы мүмкін. Тарату орталықтарының ауданы кішкентайынан бастап, 2015 жылы анықталған ең ірісі – 3 миллион шаршы футқа (300,000 м2) жуық.

Сақтау орындары мен контейнерлері

Тауарлар (өнімдер) жеткізіледі және тарату орталығында өнімнің сипаттамаларына және тасымалданатын немесе сақталатын өнімнің көлеміне сәйкес әртүрлі типтегі сақтау орындарында және контейнерлерде сақталады. Осы орындар мен контейнерлердің өнеркәсіпте қабылданған арнайы атаулары бар. Контейнерлердің әртүрлі түрлерін өңдеу үшін арнайы жабдықтар (материалдарды өңдеу жабдықтары немесе МХЖ) қолданылады. Ортақ сақтау контейнерлерінің кейбір атаулары мен сипаттамаларының тізімі төменде келтірілген: Интермодальдық контейнерлер (теміржол контейнерлері) тауарларды тиімді тасымалдау үшін қолданылады. Стандарттар контейнерлердің көлемі мен өлшемдерін тиімді өңдеуді жеңілдету үшін белгілейді. Паллеттер – тарату орталығында өнімді сақтау және жылжытудың ең көп қолданылатын тәсілінің бірі. Паллеттерді өңдеуге арналған көптеген арнайы құрылғылар (материалдарды өңдеуге арналған жабдықтар немесе МХЕ) бар – мысалы, вилочкілі жүк көтергіш, паллеттік тіркеме, паллет инверторы және жүк бірлігі. Паллеттер еденде сақталады, үйіліп қойылуы мүмкін, сондай-ақ паллеттік стеллаждарда сақталуы мүмкін. Көлемді қораптар – әдетте паллетке бекітілген үлкен бір қораптар. Қапшықтар мен картондар – әдетте көптеген заттарды қамтитын қораптар. Тарату орталықтарында «картон» және «қорап» терминдері арасындағы айырмашылық қалыптасқан, бірақ екеуі де қораптар. Тауарлар картондарда қабылданып сақталады, ал тауарлар қораптарда жіберіледі. Жіберуге дайындалып алынған картон «қорап» деп аталады. Тотелер – тауарларды ұстау және тасымалдау үшін қолданылатын қайта пайдаланылатын контейнерлер.

Өңдеу

Тарату орталығына қараудың тағы бір жолы – оны өндіріс немесе дайындау операциясы ретінде қарастыру. Тауарлар көлемді партиялармен келіп түседі, қажеттілікке дейін сақталады, ізделіп алынып, сәулелендіріледі. Тарату орталығының тиімді жұмысы соңғы тұтынушыға жеткізілетін өнімнің бағасына елеулі әсер ете алады. Тиімді жұмыс еңбекті қысқарту арқылы тауарлардың құнына тікелей, ал қорды азайту арқылы жанама түрде әсер етеді. Қор – инвестицияны және оған байланысты инвестициялық сыйақыны немесе қорды сақтау шығындарын білдіреді. Тапсырысты өңдеу уақытын қысқарту операцияда қажетті қор мөлшерін тікелей азайта алады (сұраныс тізбегін басқаруға қараңыз).

Шығындар

Таратудың ең тиімді әдісі – толық жүк машинасы немесе теміржол вагонын өндірушіден тікелей бөлшек саудагерге жіберу. Екінші тиімді әдіс – толық жүк машинасымен тарату орталығына жеткізу, өнімдерді толық паллеттен түсіру және дереу паллеттерді жеке дүкендерге баратын жүк машиналарына тиеу. Бұл екі әдіс тек өте көп көлемді тауарлар үшін ғана қолданылады. Көптеген өнімдер осылай жеткізілмейді, ал паллеттерді немесе тіпті жеке қораптарды ажырату және бөлу қажет. Толық паллетті ажыратқаннан кейін өнімді өңдеуге кеткен шығын тез өседі. Көптеген тарату орталықтары өнімді нысанда жылжыту үшін шақырымдармен өлшенетін конвейерлік жүйелерді пайдаланады. Олар сондай-ақ өнімді паллеттен түсіру және қайта паллеттеу үшін автоматтандырылған жабдықтарға ие болуы мүмкін. Ең жетілдірілген жүйелер өнімді тікелей сақтау стеллаждарына жеткізіп, содан кейін стеллаждардан жүк машиналарына автоматты түрде шығара алады. Өнімнің әртүрлі өлшемдері мен салмақтарын ескере отырып, бұл жүйелер нақты бір өнімдерді өңдеуге арналған. Өте үлкен, кішкентай, ауыр немесе жеңіл өнімдерді әртүрлі деңгейде қолмен өңдеу қажет. Өңдеу процесінде қадамдар көбейіп, қолмен атқарылатын жұмыс көбейген сайын, шығын да артады. Өнімді қабылдап, дереу жіберудің орнына сақтау шығынды арттырады. Кәсіпорындар өнімнің қоймада болмауынан туындаған сатудан қолдан кешірім табу мен өңдеу және сақтау шығындарының артуын теңестіру қажеттігін анықтауы керек. Керісінше, осы қосымша қолмен атқарылатын қадамдарды автоматтандыру осы процестерге байланысты еңбек және шығындарды азайта алады. Мысалы, автоматты қорап ашу технологиясы жеке қораптарды ашу процесін қайта орау үшін әлдеқайда жылдамдатады.

Ұйым

Барлық тарату орталықтарында үш негізгі аймақ бар және қосымша мамандандырылған аймақтар болуы мүмкін. Осы үш негізгі аймақ: қабылдау догы, тауар сақтау аймағы және жөнелту догы. Кіші ұйымдарда қабылдау және жөнелту жұмыстары қатар жүргізілуі мүмкін, бірақ ірі орталықтарда бұл аймақтарды бөлу процесті жеңілдетеді. Көптеген тарату орталықтарында әр дүкенге арналған жеке-жеке док есіктері болады. Қабылдау аймағы қабылданатын жүк түрінің өңделу ерекшеліктеріне, өнімнің қоймаға немесе тікелей дүкенге жіберілетініне, сондай-ақ, өнімді жеткізіп әкелетін көліктің түріне қарай мамандануы мүмкін.

Жоспарлау

Тарату орталығының тиімділігін арттыру үшін оның жалпы жоспарлауына бірнеше факторлар кіреді. Егер тарату орталығы төбеден ілініп тұратын конвейерлік жүйеге тәуелді болса, төбелік қабырғалардың жүк көтергіштік қабілетін ескеру қажет. Егер конвейерлік жүйе еден бойымен орналасса, жобалау кезеңінде бағаналардың орналасуына, әсіресе паллеттік стеллаждар арасындағы өтетін кеңістікке қатысты назар аудару керек. Басқа жоспарлау мәселелеріне орналастыру, өнімді жаңарту, сақтау орталары және қуат талаптары сияқты салалар кіреді.

Қауіпсіздік

Тарату орталығы саласы кәсіби қауіптер мен жазатайым оқиғаларға бейім (АҚШ-та күн сайын жүк көтеру машинасынан 95 адам дене жарақатын алады), сондықтан АҚШ-тың Ұлттық еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау институты (NIOSH) оны Ұлттық еңбек зерттеулер күнтізбісінде (NORA) басымдық сала ретінде белгілеген. Жазатайым оқиғалардың санын азайту үшін қоймадағы барлық басқару деңгейлерінде қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру маңызды. Яғни, басшылар мен меншік иелері қауіпсіз және өнімді жұмыс орынын қамтамасыз ету үшін қауіпсіздік процедуралары мен ережелерін міндетті түрде сақтауы керек. Осы мақсатқа жету үшін қойманың барлық бөлімдерін қамтитын және барлық қызметкерлерге қолданылатын жан-жақты қауіпсіздік жоспарын енгізу аса маңызды. Меншік иелері мен басқарушылар қауіпсіздік шараларына уақыт және қаржы инвестициялауға дайын болуы керек, және олар жалпы бюджетке енгізілуі тиіс. Осылайша тарату орталығы саласында жұмыс істейтін барлық адам үшін қауіпсіз жұмыс ортасын құруға болады.

Тұрақтылық

Қазіргі заманғы тарату орталықтары энергия тиімділігін тұрақты жұмыс істеудің маңызды аспектісі ретінде қарастырады. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) тарату орталықтарында энергия тиімділігін арттыру энергия тұтынудың 25%-ға дейін үнемдеуге мүмкіндік береді деп санайды. Осы мақсатқа жету үшін тарату орталықтары жарықтандыру жүйелерін энергияны тиімді пайдаланатын LED жарықтандыруына жаңартуда, бұл энергия тұтынуды 75%-ға дейін азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қозғалыс сенсорлары орнатылып, пайдаланылмайтын аймақтардағы жарықтар автоматты түрде өшіріледі, бұл энергияның ысырабын одан әрі азайтады. Энергия тиімді HVAC жүйелерін пайдалану және оларға жүйелі күтім жасау тиімділікті арттырып, энергияның ысырабын азайтады, ал ғимараттарды жылу оқшаулау жылудың таралуын болдырмай, HVAC жүйелеріне түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі. Бұл энергия тиімді стратегиялар көміртегі шығарылымдарын азайтуға ғана емес, сонымен қатар уақыт өте келе айтарлықтай шығындарды үнемдеуге мүмкіндік береді. АҚШ Энергетика департаментінің мәліметінше, энергияны тиімді пайдаланатын ғимараттар әдетте 20-30% аз энергия қолданады. Қалдықтарды басқару – қазіргі заманғы тарату орталықтарындағы тұрақты практиканың тағы бір маңызды бөлігі. Тиімді қалдықтарды басқару стратегияларына өндірілетін қалдықтардың түрлерін және көлемін анықтау үшін жүйелі қалдықтарды тексеру, қайта өңдеуге жарамды және жарамсыз қалдықтарды бөлу үшін бастапқы сұрыптауды жүзеге асыру, сондай-ақ қалдықтарды ресурстарға айналдыру әдістерін қабылдау кіреді, мысалы, тамақ қалдықтарын компосттау немесе картон мен қағаз қалдықтарын қайта өңдеу компанияларына сату. Жеткізушілермен бірлесіп, қалдықтарды азайтатын қаптама нұсқаларын қарастыру және тұрақты қалдықтарды басқару тәжірибесін енгізу арқылы тарату орталықтары қоршаған ортаға тигізетін әсерін азайта алады, операциялық шығындарды төмендетіп, экологиялық саналы тұтынушылар арасындағы брендтік беделін арттыра алады. Технологиялық жетістіктер де қалдықтарды басқару процестерін оңтайландыруда маңызды рөл атқарады, қалдықтарды қадағалау бағдарламалық құралы мен автоматтандырылған қалдықтарды жинау жүйелерін енгізу тиімділікті арттырып, операциялық шығындарды азайтады.

Modern distribution centers are increasingly focusing on energy efficiency as a key aspect of sustainable operations. The U. S. Environmental Protection Agency (EPA) suggests that improving energy efficiency in distribution centers can save up to 25% of the energy consumed. To achieve this, distribution centers are upgrading their lighting systems to energy efficient alternatives such as LED lighting, which can save up to 75% in energy consumption. In addition, motion sensors are installed to automatically turn off lights in unoccupied areas, further reducing energy waste. The adoption of energy efficient HVAC systems and regular maintenance can enhance efficiency and reduce energy waste, while thermal insulation of buildings helps to prevent heat transfer and reduce the load on HVAC systems. These energy efficient strategies not only help reduce carbon emissions but also result in significant cost savings over time, with energy efficient buildings typically using 20 30% less energy according to the U. S. Department of Energy. Waste management is another critical component of sustainable practices in modern distribution centers. Effective waste management strategies include conducting regular waste audits to understand the types and quantities of waste produced, implementing source segregation to separate recyclables from non recyclables, and adopting waste to resource conversion methods such as composting food waste or selling cardboard and paper waste to recycling companies. By engaging with suppliers to explore packaging alternatives that reduce waste generation and implementing sustainable waste management practices, distribution centers can minimize their environmental impact, reduce operational costs, and enhance their brand reputation among environmentally conscious customers. Technological advancements also play a role in optimizing waste management processes, with the implementation of waste tracking software and automated waste collection systems improving efficiency and reducing operational costs.