Кіріспе

Адамдар тобының белгілі бір типтік ерекшеліктеріне сенім білдіру.

Этностық немесе нәсілдік стереотип – белгілі бір этникалық топ мүшелерінің типтік ерекшеліктері, олардың мәртебесі, қоғамдық және мәдени нормалары туралы сенімдер жүйесінің бір бөлігін құрайды. Ұлттық стереотип осыған ұқсас, бірақ белгілі бір ұлтқа қатысты болады. Стереотиптік бейнелеу әзілдерде қолданылуы мүмкін және/немесе расизммен байланысты болуы мүмкін. Ұлттық стереотиптер өзінің этникалық тобына/ұлттығына немесе басқа ұлтқа қатысты болуы мүмкін. Өзінің ұлты туралы стереотиптер ұлттық сипат деп аталатын белгілі бір қасиетке немесе ерекшелікке ұжымдық жақындық арқылы ұлттық бірегейлікті сақтауға көмектеседі.

Мысалдар

"The Guardian" газетінің "Еуропалық стереотиптер: Біз бір-біріміз туралы не ойлаймыз және дұрыс па?" деген мақаласына сәйкес, еуропалықтардың Британия туралы стереотипі – "маскүнем, жартылай жалаңаш хулигандар немесе керісінше, қатыгез, еркін нарық жақтастары", Франция туралы пікірлері – "қорыққан, мақтаншыл, шовинистік, эротоманияға шалдыққандар", ал Германияны "өте тиімді, еңбекқор және тәртіпті" деп санайды. Еуропа үшін Италия – "салықтан қашқан, Берлускони стиліндегі латындық махаббатшылар мен анасының сүйікті ұлдары, батылдыққа қабілетсіз", Польша – "антисемитизмге ұқсас иісі бар, көп ішетін ультракатоликтер", ал Испания – "еркектердің ерлігі мен отты әйелдер, үнемі сиеста мен фиесталарға бейім". Германия сияқты кейбір елдер өз стереотиптерін мақтан тұтады, ал Испания сияқты басқалары өздерінің осында өмір сүргеннің орнына демалыс кезіндегі тәжірибелерге негізделген бұрмаланған көзқарас екенін айтады. Pew Global сауалында Ұлыбритания, Франция, Германия, Испания, Италия, Грекия, Польша және Чехия елдерінен алынған мәліметтер бойынша, еуропалықтар Германияны ең еңбекқор және сыбайлас жемқорлықтан алыс деп тапқан, Грекияны ең аз еңбекқор, ал Италияны ең сыбайлас жемқор деп санайды. Сегіз елдің бесеуі өз елін ең сыбайлас жемқор деп есептейді. Янко Цветков әлемнің әртүрлі аймақтарының бір-біріне қалай қарайтынын көрсететін көптеген карталар жасаған. Олар "Араб көктемі" және "2022 жылғы Еуропаның болжамды көрінісі" сияқты атаулар берген. Дана Э. Маэстроның сөзіне қарағанда, медиадағы бейнелер мен суреттемелер әртүрлі этникалық топтарды қабылдау қабілетімізде маңызды рөл атқарады және түрлі нәсілдік және этникалық стереотиптерді құрастыруға көмектеседі. Бұл бейнелердің көпшілігі теледидар, әлеуметтік желілер және жарнамалар сияқты медиа-платформалар арқылы белгілі бір топтың қалай бейнеленуін қалайтынын көрсетеді. Мысалы, ақ американдықтар латиноамерикандықтар немесе африкалық американдықтар сияқты қарсыластарына қарағанда беделді және биліктегі лауазымдарда жиі көрсетіледі, ал олар көбінесе қылмыс және бағыныштылық тақырыптарымен байланыстырылады. Жалпы алғанда, БАҚты ешқашан маңызсыз ақпарат көзі деп қарастыруға болмайды, өйткені ол белгілі бір этникалық стереотиптерге қатысты біздің жеке көзқарасымызды қалыптастыратын мәдени құрал болып табылады. Азшылықтар БАҚ-та жеткілікті түрде көрсетілмегендіктен, бұған теріс түсінік пен БАҚ-тың әртүрлілігінің шектелуіне әкелуі мүмкін. J. Stanley Lemons-тың айтуынша, Америка Құрама Штаттарында, әсіресе 1940 жылдары афроамерикандық ерлерге қатысты стереотип комикстер мен миньстрель шоулары арқылы кеңінен таралды. Афроамерикандық ерлер жануарларға ұқсас белгілермен бейнеленген, бұл олардың білімсіздігіне және осы кезеңде екінші дәрежелі азаматтар саналғанына сілтеме жасады. Бұл белгілерге үлкен құлақтар мен ауыздар кіреді, бұл маймылға ұқсас көрініс беру үшін қолданылды. Афроамерикандықтарды маймыл ретінде бейнелеу олардың шектеулі интеллектіге ие екенін көрсетеді. Бұл ойды одан әрі нығайту үшін, афроамерикандықтар дұрыс ағылшын тілінде сөйлей алмады. Ақ нәсілді актерлер көбінесе қара ағылшын тілінің диалектісін (BEV) қолданды. Олар BEV-ді шамадан тыс пайдаланып, оның мағынасын бұрмалап, афроамерикандықтардың ақылсыз екені туралы пікірді күшейтті.

Қолданылу мерзімі

Кейде мұндай стереотиптерде "нағыздықтың ұсқын" бар деп есептеледі. Әр түрлі ұлтқа қарсы фобиялар мен көзқарастар этникалық стереотиптермен жұмыс істейді. Этникалық стереотиптер көбінесе этникалық әзілдерде бейнеленеді, олардың кейбіреулері түрлі деңгейде ұятты немесе қорлаушы болып саналады. Ричард М. Стирс пен Лучиара Нардон жаһандық экономика туралы кітабында мәдени айырмашылықтарды түсіндіру үшін "Сізде екі сиыр бар" әзілінің бір түрін пайдаланады: Ресейлік компания: Сізде екі сиыр бар. Сәл арақ ішіп, қайта санаңыз. Енді сізде бес сиыр бар. Орыс мафиясы келіп, барлық сиырларыңызды алып кетеді. Калифорниялық компания: Сізде миллион сиыр бар. Олардың көп бөлігі заңсыз жұмысшылар. Олар мұндай әзілдердің әртүрлі мәдениеттердің шынайы пародиястары болғандықтан күлкілі екенін айтады, ал мұндай әзілдердің кең таралғандығы мәдени айырмашылықтардың маңыздылығынан туындайды. Стирс пен Нардон сондай-ақ, мұндай әзілдердегі мәдени стереотиптерге сақ болу керек дейді.