Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Отанға деген махаббат және байланыс
Love and attachment to one's country
Патриотизм – елге немесе мемлекетке деген махаббат, адалдық сезімі және оған деген құрметтің туындауы. Бұл байланыс туған жердің тілі, этникалық, мәдени, саяси немесе тарихи ерекшеліктері сияқты факторларға деген әртүрлі сезімдердің қосындысы болуы мүмкін. Ол ұлтшылдыққа, көбінесе азаматтық ұлтшылдыққа, кейде мәдени ұлтшылдыққа тікелей байланысты ұғымдар жиынтығын қамтиды.
Patriotism is the feeling of love, devotion, and a sense of attachment to a country or state. This attachment can be a combination of different feelings for things such as the language of one's homeland, and its ethnic, cultural, political, or historical aspects. It may encompass a set of concepts closely related to nationalism, mostly civic nationalism and sometimes cultural nationalism.
Терминология және қолдану
Патриотизмнің артық шегіне жету шовинизм деп аталады; тағы бір ұқсас термин – жингоизм. "Патриот" деген ағылшын сөзі 1590 жылдары "отандас" сөзінен, ал одан бұрын 15 ғасырда орта француз тіліндегі patriote сөзінен пайда болған. Француз тіліндегі compatriote және patriote сөздері тікелей 6 ғасырдағы латын тіліндегі patriota – "бір елдің азаматы" сөзінен шыққан. Бұл сөз грек тіліндегі patriotes – "бір елдің азаматы", patrios – "әкелерге тән", patris – "отан" сөздерінен туындаған. "Патриот" термині бастапқыда "өркениетсіз немесе ескірген деп есептелген, тек ортақ отанға ие варварларға" қолданылған. Патриоттың еуропалық бастапқы мағынасы әлеуметтік-экономикалық статусына қарамастан, кез келген отандасқа қатысты болған.
An excess of patriotism is called chauvinism; another related term is jingoism. The English word "patriot" derived from "compatriot", in the 1590s, from Middle French patriote in the 15th century. The French word's compatriote and patriote originated directly from Late Latin patriota "fellow countryman" in the 6th century. From Greek patriotes "fellow countryman", from patrios "of one's fathers", patris "fatherland". The term patriot was "applied to barbarians who were perceived to be either uncivilized or primitive and who had only a common Patris or fatherland." The original European meaning of patriots applied to anyone who was a fellow countryman regardless of the socio economic status.
Тарих
Азаматтық қадір-қасиет пен топтық берілгендік ұғымдары бүкіл тарих бойы әлемдік мәдениеттерде кездеседі. 18 ғасырдағы Еуропа ағартушылары үшін мемлекетке адалдық, негізінен, шіркеуге адалдыққа қарсы қойылды. Олар дін қызметкерлеріне мемлекеттік мектептерде сабақ беруге рұқсат етілмеуі керек екенін, себебі олардың отаны – көк, сондықтан олар шәкірттерінде отанға деген махаббатты оята алмайды деп сарптады. Патриотизм идеясының ең белгілі жақтаушыларының бірі Жан-Жак Руссо болды. Джеймс Босвелл, өзінің «Жонсонның өмірі» атты еңбегінде осы пікірді келтіреді, бірақ бұл тұста контекст бермейді, сондықтан Джонсоннің шын мәнінде Джон Стюарт, 3-ші Бьют графы (патриот министр) және оның жақтастары сияқты замандастарының «патриотизмді» бұрмалап пайдалануын сынағаны айтылады. Джонсон басқа жерлерде өзі «нағыз» патриотизм деп есептеген нәрсеге қолдау білдірді. Дегенмен, Джонсонның танымал айтқан сөзінің патриотизмнің өзіне сын екенін көрсететін тікелей дәлел жоқ.
The notions of civic virtue and group dedication can be found in cultures globally throughout history. For Enlightenment thinkers of 18th century Europe, loyalty to the state was chiefly considered in contrast to loyalty to the Church. It was argued that clerics should not be allowed to teach in public schools since their patrie was heaven, so they could not inspire a love of the homeland in their students. One of the most influential proponents of this notion of patriotism was Jean Jacques Rousseau. James Boswell, who reported this comment in his Life of Johnson, does not provide context for the quote, and it has therefore been argued that Johnson was in fact attacking a false use of "patriotism" by contemporaries such as John Stuart, 3rd Earl of Bute (the patriot minister) and his supporters; Johnson spoke elsewhere in favor of what he considered "true" patriotism. However, there is no direct evidence to contradict the widely held belief that Johnson's famous remark was a criticism of patriotism itself.
Мәдениеттік аспектілер
Көптеген патриоттық азаматтар ерекше, ортақ мәдениетті бөлісумен мақтанады, оны ұлттық ерекшеліктері мен бірлігінің негізгі факторы деп санайды. Көптеген адамдар өздерінің дәстүрлі мәдениетін сақтауға берілген және басқа мәдениеттерден келген адамдардың мәдени сіңіруіне қолдау көрсетеді. Дегенмен, патриотизмнің кейбір азаматтық түрлері этностық мәдениеттен гөрі ортақ саяси мәдениетке басымдық береді.
Many patriotic people take pride in sharing a distinct, common culture, believing it to be central to their national identity and unity. Many are devoted to the preservation of their traditional culture and encourage cultural assimilation by people from other cultures. However, some of the more civic forms of patriotism tend to de emphasize ethnic culture in favor of a shared political culture.
Философиялық мәселелер
Патриотизм ұлттық дінге (азаматтық дінге немесе тіпті теократияға) адану арқылы күшейе алады. Бұл, патриотизм мен сенімді ұқсас және қарама-қарсы күштер деп қараған ағартушылық ойшылдардың шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін қалауына қайшы келеді. Майкл Биллиг және Жан Бетке Элштейн екеуі де патриотизм мен сенім арасындағы шекараны анықтау қиын, және бұл көбінесе анықтама беретін адамның көзқарасына байланысты екенін айтты. Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінің философия профессоры Кристофер Хит Веллман "патриоттық" позицияға қатысты кең таралған пікір – отандастарға берілген мықты міндеттемелер, ал шетелдіктерге минималды көмек көрсету жауапкершілігі дейді. Веллман бұл позицияны "ұлтшыл" емес, "патриоттық" деп атайды, себебі ол мәдени емес, аумақтық және саяси бірліктердің мүшелерін бөліп көрсетуге бағытталған.
Patriotism may be strengthened by adherence to a national religion (a civil religion or even a theocracy). This is the opposite of the separation of church and state demanded by the Enlightenment thinkers who saw patriotism and faith as similar and opposed forces. Michael Billig and Jean Bethke Elshtain both argued that the difference between patriotism and faith is difficult to discern and relies largely on the attitude of the one doing the labeling. Christopher Heath Wellman, professor of philosophy at Washington University in St. Louis, says a popular view of the "patriotist" position is robust obligations to compatriots and only minimal samaritan responsibilities to foreigners. Wellman calls this position "patriotist" rather than "nationalist" to single out the members of territorial, political units rather than cultural groups.</blockquote>
Қарсылық
Вольтер: «Жақсы патриот болу үшін адам қалған адамзатқа жау болуы керек, бұл өкінішті жағдай» деді. Артур Шопенгауэр: «Ұлттық мақтаныш – мақтанудың ең арзан түрі; егер адам өз ұлтымен мақтанса, онда оның өзіне тән мақтан тұрарлық ешқандай қасиеті жоқ екенін көрсетеді» деп жазды. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы танымал жапондық анархист Котоку Шусуи өзінің кең таралған «Империализм, ХХ ғасырдың құбыжығы» атты еңбегінің үлкен бөлігін патриотизмді айыптауға арнады. Оның көптеген аргументтерінің бірі Конфуцийдің қайырымдылыққа берілген құндылығына негізделген: «Мен Мэнций сияқты, кез келген адам құдыққа құлап бара жатқан баланы ойланбастан құтқаруға асығады деп сенемін. Мұндай өзімшілдіксіз махаббат пен қайырымдылықпен толған адам бала оның туысы немесе жақын адамы екенін ойламайды. Ол баланы қауіптен құтқарып, оның өзіне тиесілі ме, әлде басқа біреуге ме екенін сұрамайды». Патриотизм бізге табиғи түрде қайырымдылық сезімі тудыратын басқаларды адамгершіліксіздендіруге пайдаланылады. Ол: «Патриотизм – бұл бір ғана ұлттық мемлекетке жататын немесе ортақ ұлттық шекарада бірге тұратын адамдарға ғана тән кемсітушілік және еріксіз сезім», – деп мәлімдейді. Бұл сезімді әскерилер соғысқа ұмтылуда дамытып, пайдаланады. Марксистер патриотизмге қатысты түрлі ұстанымдарды қабылдады. Бір жағынан, Карл Маркс «Жұмысшылардың өз елі жоқ» және «пролетариаттың үстемдігі [ұлттық айырмашылықтарды] одан да жылдам жоғалтуға себеп болады» деп атап көрсетті. Қазіргі троцкистер, мысалы Алан Вудс та осы көзқарасты қолдайды, ол «барлық шекараларды бұзып, социалистік дүниежүзілік қоғам құруды жақтайды». Екінші жағынан, марксистік-лениндік және маоистік бағыттар көбінесе бір елде социализм теориясына негізделген социалистік патриотизмді қолдайды. Ұлттық патриотизмді қолдайтын алғашқы аргументтерге қарсы Эрик Хобсбаум мұндай ұғым адамзат тарихының көп бөлігі үшін «адамдардың нақты тәжірибесінен тым алыс» екенін жазды. Анархистер патриотизмге қарсы. Бұл туралы Эмма Голдман былай деді: «Шындығында, мақтанғаныш, менмендік және өзімшілдік – патриотизмнің қағидалары. Мысал келтірейін. Патриотизм біздің планетамызды темір қақпамен қоршалған шағын бөліктерге бөліп қарастырады. Осы белгілі бір жерде дүниеге келгендер өздерін басқа жерде өмір сүретін тірі жандардан жақсы, асыл, ұлы және ақылды деп санайды. Сондықтан, сол таңдалған жерде тұратын әркімнің міндеті – күресу, өлтіру және өлу арқылы өз басымдығын басқаларға таңу».
Voltaire stated that "It is lamentable, that to be a good patriot one must become the enemy of the rest of mankind." Arthur Schopenhauer wrote that "The cheapest sort of pride is national pride; for if a man is proud of his own nation, it argues that he has no qualities of his own of which a person can be proud." Kōtoku Shūsui, a famous Japanese anarchist of the late 19th/early 20th century, devoted a large section of his widely read Imperialism, Monster of the Twentieth Century to a condemnation of patriotism. One of the many arguments is based on the Confucian value of empathy: "I am as convinced as Mencius that any man would rush without hesitation to rescue a child who was about to fall into a well A human being moved by such selfless love and charity does not pause to think whether the child is a family member or a close relative. When he rescues the child from danger, he does not even ask himself whether the child is his own or belongs to another." Patriotism is used to dehumanize others whom we would naturally have empathy for. He argues, "[P]atriotism is a discriminating and arbitrary sentiment confined to those who belong to a single nation state or live together within common national borders", a sentiment cultivated and used by militarists in their drive for war. Marxists have taken various stances regarding patriotism. On one hand, Karl Marx famously stated that "The working men have no country" and that "the supremacy of the proletariat will cause [national differences] to vanish still faster." The same view is promoted by present day Trotskyists such as Alan Woods, who is "in favor of tearing down all frontiers and creating a socialist world commonwealth." On the other hand, Marxist Leninists and Maoists are usually in favor of socialist patriotism based on the theory of socialism in one country. Against primordial arguments in favour of national patriotism, Eric Hobsbawm wrote that such a concept was for most of human history "so remote from the real experience of most human beings". Anarchists oppose patriotism. This was exemplified by Emma Goldman, who stated: Indeed, conceit, arrogance, and egotism are the essentials of patriotism. Let me illustrate. Patriotism assumes that our globe is divided into little spots, each one surrounded by an iron gate. Those who have had the fortune of being born on some particular spot, consider themselves better, nobler, grander, and more intelligent than the living beings inhabiting any other spot. It is, therefore, the duty of everyone living in that chosen spot to fight, kill, and die in an attempt to impose his superiority upon all the others.
Өңірге тән мәселелер
Еуропалық одақта Юрген Хабермас сияқты ойшылдар «Еуропалық патриотизмді» жақтады, бірақ Еуропадағы патриотизм көбінесе ұлттық мемлекетке қаратылады және жиі «Еуроскептицизммен» қатар жүреді.
In the European Union, thinkers such as Jürgen Habermas have advocated a "Euro patriotism", but patriotism in Europe is usually directed at the nation state and more often than not coincides with "Euroscepticism".
Сауалнамалар
Бірнеше зерттеулер патриотизмді өлшеуге тырысты, мысалы, Соғыс себептері (Correlates of War) жобасы, ол соғысқа бейімділік пен патриотизм арасындағы белгілі бір байланысты анықтады. Әр түрлі зерттеулердің нәтижелері уақытқа байланысты. Мысалы, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Германиядағы патриотизм деңгейі жоғары болса, бүгінде ол патриотизм туралы сауалнамаларда төменгі сатыда тұр. Дегенмен, қазіргі Германияның өте патриоттық екенін көрсететін басқа да зерттеулер бар. Сонымен қатар, ұлттық құндылықтар мен сенімдерді зерттейтін "Дүниежүзілік құндылықтар туралы" сауалнамасы бар. Сауалнамаға "Сіз [ұлттылығыңызды атаңыз] екеніңізге мақтанасыз ба?" деген сұрақ қойылады, жауаптар 1 (ешқандай мақтаныш сезінбеймін) мен 4 (өте мақтанамын) аралығында беріледі. Олар орташа жауапты есептеп, оның негізінде ғана емес, сонымен қатар жоғары және төмен кіріс табатын азаматтарды да салыстырады. 2022 жылы Gallup сауалнамасы бойынша, америкалықтардың арасында "өте мақтан тұтамын" деп жауап бергендердің саны ең төменгі деңгейге жетті.
Several surveys have tried to measure patriotism, such as the Correlates of War project which found some correlation between war propensity and patriotism. The results from different studies are time dependent. For example, according to the project, patriotism in Germany before World War I ranked at or near the top, whereas today it ranks at or near the bottom of patriotism surveys. However, there are also other surveys according to which modern Germany is indeed very patriotic. , the World Values Survey polls for national values and beliefs. The survey includes the question "Are you proud to be [insert nationality]? "; the answers to which range from 1 (not proud) to 4 (very proud). They then use the average answer given to create comparisons between not only nations but also high and low income citizens. In 2022, U. S. adults who said they were "extremely proud" to be an American hit an all time low, according to a Gallup poll.