Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эквадорлық этникалық топ – Эквадорлық африкалықтар немесе Afroecuatorianos (испан тілінде) – негізінен Сахара асты Африкасынан тегі бар эквадорлықтар.
Ecuadorian ethnic group
Afro Ecuadorians or Afroecuatorianos (Spanish), are Ecuadorians of predominantly Sub Saharan African descent.
Тарих және негіз
Көптеген афроэквадорлықтар – 16 ғасырдың басынан бері Эквадорға, негізінен британдық құл сатушылар әкелген, құлдыққа түскен африкалықтардың ұрпақтары. 1553 жылы Перуға бет алған құл кемесі Эквадор жағалауында құлағанда, алғашқы құлдыққа түскен африкалықтар Эквадордың Кито қаласына жетті. Олар қашып, Эсмеральдаста бостандыққа шыққандардың қоныстарын құрды, ол құлдықтан қашқан африкалықтар үшін қауіпті баспанаға айналды, не олар осы жерге қашуға мәжбүр болды, не де осы жерде тұруға мәжбүр болды. Соңынан олар өздерінің дәстүрлі мекендерін тастап, Эквадордың барлық аймақтарына қоныстанды. Расизм, жеке және қоғамдық деңгейде, метистер мен криолдар тарапынан күшті кемсітуге ұшырайды. Осының салдарынан, мемлекеттік қаржыландырудың жетіспеушілігі және төмен әлеуметтік мобильділікпен қатар, кедейлік олардың қауымын Эквадордың ақ және метис халқына қарағанда әлдеқайда көп әсер етеді. 1851 жылы құлдық жойылғаннан кейін африкалықтар Эквадорда плантация иелерінің ықпалында маргиналдануға ұшырады. Афроэквадор халқы мен мәдениеті елдің солтүстік-батыс жағалау аймағында кеңінен таралған. Афроэквадор халқының көп бөлігі (70%) Эсмеральдас провинциясында және Имбабура провинциясындағы Валье-дель-Чотада шоғырланған, онда олар көпшілікті құрайды. Оларды Гуаякильде және Ибаррада да көптеп кездестіруге болады, кейбір аудандарда олар көпшілікті құрайды. Көптеген афроэквадорлықтар спортқа қатысады, мысалы, Эквадор ұлттық футбол құрамасында ойнайды, олардың көпшілігі Валье-дель-Чотадан шыққан.
Most Afro Ecuadorians are the descendants of enslaved Africans who were transported by predominantly British slavers to Ecuador from the early 16th century. In 1553, the first enslaved Africans reached Ecuador in Quito when a slave ship heading to Peru was stranded off the Ecuadorian coast. The enslaved Africans escaped and established maroon settlements in Esmeraldas, which became a safe haven as many Africans fleeing slave conditions either escaped to there or were forced to live there. Eventually, they started moving from their traditional homeland and were settling everywhere in Ecuador. Racism, on an individual basis and societally are strongly discriminated against by the mestizo and criollo populations. As a result, along with lack of government funding and low social mobility poverty affects their community more so than the white and mestizo population of Ecuador. After slavery was abolished in 1851, Africans became marginalized in Ecuador, dominated by the plantation owners. Afro Ecuadorian people and culture are found primarily in the country's northwest coastal region. The majority of the Afro Ecuadorian population (70%) are found in the province of Esmeraldas and the Valle del Chota in the Imbabura Province, where they are the majority. They can be also found in significant numbers in Guayaquil, and in Ibarra, where in some neighborhoods, they make up a majority. Many Afro Ecuadorians have participated in sports, for instance playing with the Ecuador national football team, many of whom hail from Valle del Chota.
Мәдениет
Эквадорлық африкалық мәдениетін тарихи қатысудың екі негізгі орталығын қарастыру арқылы талдауға болады: Эсмеральдас провинциясы және Чота аңғары. Эквадорда афроэквадорлықтар көбінесе Эсмеральдас сияқты жылы аймақтарда өмір сүреді деп жиі айтылады. Эквадорлық афро-мәдениеттің қалыптасуы Атлант мұхиты арқылы құл саудасының нәтижесі. Оған полиритмиялық техникаларды, дәстүрлі музыкалық аспаптар мен билерді қолдану, Африкадан әкелінген егістерді – мысалы, банандар мен лобияны пайдалану, сондай-ақ ауызша дәстүрлер мен Ла Тунда сияқты мифология жатады. Әйелдер шаштарын табиғи күйде өсіргенде, көбінесе бұл кедейлікпен байланыстырылады, сондықтан жетістікке жеткен немесе әлеуметтік жағдайы жақсарған әйелдер шаштарын түзеуге тырысады.
Afro Ecuadorian culture may be analysed by considering the two main epicenters of historical presence: the province of Esmeraldas, and the Chota Valley. In Ecuador it is often said that Afro Ecuadorians live predominantly in warm places like Esmeraldas. Afro Ecuadorian culture is a result of the Trans atlantic slave trade. Examples of these include the use of polyrhythmic techniques, traditional instruments and dances; along with food ways such as the use of crops brought from Africa, like the Plantain and Pigeon pea, and oral traditions and mythology like La Tunda. When women wear their hair as it grows naturally, it is often associated with poverty, which is why successful or upwardly mobile women tended to straighten their hair.
Музыка
Маримба музыкасы Эсмеральдастан Колумбияның Тынық мұхиты аймағына дейін танымал. 2010 жылы ЮНЕСКО оны материалдық емес мәдени мұра ретінде мойындады. Оның атын маримба аспабының кеңінен қолданылуынан алған, бірақ оған билер, әндер, барабандар және осы аймаққа тән басқа да аспаптар – бомбо, кунуно және гуаса сүйемелдейді. Кейде бұл музыка діни обрядтарда, сондай-ақ тойларда мен кештерде орындалады. Музыкамен бірге сұрақ-жауап әдісімен ән айтылады. Оған байланысты ритмдердің ішінде курулао, бамбуко және андареле бар. Ал, Чота аңғарында бомба музыкасы бар. Ол орташа темптен өте жылдам ырғаққа дейін өзгеріп отыруы мүмкін. Әдетте гитарамен, сондай-ақ бомба деп аталатын жергілікті негізгі аспап – барабанмен, гуиромен, кейде бомбо мен бонгомен орындалады. Оның бір түрін "La Banda Mocha" тобы орындайды, олар бомбаны бомбо, гуиро және өсімдік жапырақтарымен ойнайды, бұл мелодияны күшейтеді.
Marimba music is popular from Esmeraldas to the Pacific Region of Colombia. It was considered an Intangible cultural heritage by UNESCO in 2010. It gets its name from the prominent use of marimbas, but is accompanied along with dances, chants, drums and other instruments specific to this region such as the bombo, the cununo and the guasá. Sometimes this music is played in religious ceremonies, as well as in celebrations and parties. It features call and response chanting along with the music. Some of the rhythms associated with it are currulao, bambuco and andarele. On the other hand, in the Chota Valley there is bomba music. It can vary from mid tempo to a very fast rhythm. It is usually played with guitars, as well as the main local instrument called bomba, which is a drum, along with a guiro, and sometimes bombos and bongos. A variation of it played by la banda mocha, groups who play bomba with a bombo, guiro and plant leaves to give melody.
Дін
Эквадорлық африкалықтардың діни амалдары көбінесе католиктік болып келеді. Католик құлшылығы Эсмеральдаста ерекше, және кейде маримбамен бірге орындалады.
The religious practice among Afro Ecuadorians is usually Catholic. Catholic worship is distinctive in Esmeraldas, and sometimes is done with marimba
Саяси негіздеме
Эквадорда афроэквадорлық мәселелерді шешу үшін көптеген ұйымдар құрылды. Афроэквадор даму кеңесі (CONDAE). 2002 жылы институционалды түрде құрылған Афроэквадор даму корпорациясы (Corporación de Desarrollo Afroecuatoriano, CODAE), 1988 жылы құрылған Asociación de Negros Ecuatorianos (ASONE), 1989 жылы құрылған Афроэквадор институты, Агустин Дельгадо қоры, Қара қауым қозғалысы (El Proceso de Comunidades Negras) және Афроэквадорлықтардың ұлттық конфедерациясы (Confederación Nacional Afroecuatoriana, CNA) Эквадордағы кейбір институционалдық құрылымдар.
Numerous organizations have been established in Ecuador to for Afro Ecuadorian issues. The Afro Ecuadorian Development Council (CONDAE). Afro Ecuadorian Development Corporation (Corporación de Desarrollo Afroecuatoriano, CODAE), institutionalized in 2002, Asociación de Negros Ecuatorianos (ASONE), founded in 1988, Afro Ecuadorian Institute, founded 1989, the Agustín Delgado Foundation, the Black Community Movement (El Proceso de Comunidades Negras) and The National Confederation of Afro Ecuadorians (Confederación Nacional Afroecuatoriana, CNA) are amongst some of the institutional frameworks in place in Ecuador.
Музыка
Гильермо Айови Эрасо, эквадорлық маримба ойнаушы және әнші. Карла Канора, эквадорлық әнші. Эдди Море, эквадорлық ән жазушы.
Guillermo Ayoví Erazo, Ecuadorian Marimba player and singer. Karla Kanora, Ecuadorian singer. Eddy More, Ecuadorian songwriter.