Кіріспе

Органикалық және органикалық емес қоректік заттармен организмдер мен жасушаларды қамтамасыз ететін биологиялық процестер. Ассимиляция – организмнің тамақтануының бір бөлігі ретінде тағамнан витаминдер, минералдар және басқа да химиялық заттарды сіңіру процесі. Адамдарда бұл әрқашан химиялық (ферменттер мен қышқылдар) және физикалық (ауыз қуысының шайнауы және асқазанның араласуы) ыдырау арқылы жүзеге асырылады. Қан ағынындағы заттардың бауыр немесе жасушалық секреция арқылы химиялық өзгеріске ұшырауы. Көптеген қосылыстардың биожетімділігі осы екінші процесспен анықталады, себебі бауыр мен жасушалық секрециялар метаболизмінде өте ерекше болуы мүмкін, ал кейбір ұқсас қосылыстар ас қорыту кезінде сіңірілуі мүмкін (хиралдылыққа қараңыз). Осы екінші процесс бауыр арқылы сіңген тағамның жасушаларға жетуін қамтамасыз етеді. Көптеген тағамдардың құрамында жануардың ас қорыту жүйесінің ферменттері мен тиімділігіне байланысты толық қорытылмайтын компоненттер көп. Бұл сіңімсіз қосылыстардың ең танымал мысалы – целлюлоза, өсімдік жасушаларының қабырғаларын құрайтын негізгі химиялық полимер. Алайда, көптеген жануарлар целлюлозаны қорытуға қажетті целлюлаза ферментін өндірмейді. Бірақ, кейбір жануарлар мен түрлер целлюлаза өндіретін бактериялармен симбиоздық қарым-қатынас орнатқан (термиттер мен метамонадтарды қараңыз). Бұл термиттерге энергияға толы целлюлоза көмірсуларын пайдалануға мүмкіндік береді. Басқа да ферменттердің қоректік заттардың биоассимиляциясын жақсартатыны белгілі. Бактериялық туындыларды пайдаланудың нәтижесінде, ферменттік диеталық қоспаларға амилаза, глюкоамилаза, протеаза, инвертаза, пептидаза, липаза, лактаза, фитаза және целлюлаза сияқты ферменттер енгізілген.

Биологиялық ассимиляцияның мысалдары

Фотосинтез – өсімдік жасушаларында көмірқышқыл газы мен судың бірнеше органикалық молекулаларға түрленуі. Белгілі бір өсімдіктердің, мысалы, Leguminosae түбірлерінде тіршілік ететін симбиоздық бактериялар топырақтан азотты органикалық молекулаларға бекітеді. Магний қоспалары – оратат, оксид, сульфат, цитрат және глицерат – құрылымдық тұрғыдан ұқсас. Дегенмен, оксид пен сульфат суда ерімейді және қан ағынына өтпейді, ал оратат пен глицераттың бауырда қалыпты түрленуі жүзеге асады. Хлорофилл көздері немесе магний цитраты жоғары биожетімділікке ие. Ішекте қорытылғаннан кейін организмге қоректік заттардың сіңуі және олардың биологиялық тіндер мен сұйықтықтарға айналуы.