Кіріспе

Канададағы Бірінші Ұлттар Ассамблеясының басшысы және саясаткер Овид Уильям Меркреди (30 қаңтар 1946 жылы туған) – канадалық саясаткер. Ол кри халқынан шыққан және Бірінші Ұлттар Ассамблеясының бұрынғы ұлттық басшысы. Сондай-ақ ол Манитоба жаңа демократиялық партиясының бұрынғы төрағасы.

Ерте өмір және мансап

Кри тайпасының өкілі Овиде Меркреди Манитобаның орталық бөлігіндегі Мисипавистик Кри ұлтының Гранд-Рапидс қорығында дүниеге келді. Бірақ ол қорықтан тыс жерде өмір сүрді, себебі оның анасы метис (түпкілікті және еуропалық тектің араласуынан туған адам)қалыңдыққа шыққанда, оның үнді мәртебесінен айырылды. Меркреди Манитоба университетінде оқып, 1977 жылы заң мамандығын бітірді. Оқу кезінде ол Канадада құрылған алғашқы үнді студенттер қауымдастығының президенті болды. 1989 жылы Манитобадағы Бірінші Халықтар Ассамблеясының Аймақтық басшысы болып сайланды. Меркреди конституциялық құқық саласында маманданған және Мич-Кейк келісімі бойынша конституциялық реформа талқылаулары кезінде Ассамблеяның маңызды стратегияшысы болды. Ока дағдарысын шешуде де маңызды рөл атқарды. Меркреди Канададағы 600-дан астам Бірінші Халықтар басшыларын білдіретін ұлттық саяси орган – Бірінші Халықтар Ассамблеясының Ұлттық басшысы болып сайланды. Бірінші мерзімінде Меркреди Шарлоттаун келісімі бойынша конституциялық талқылауларда елеулі рөл атқарды. 1994 жылы Ұлттық басшы болып қайта сайланды және 1997 жылға дейін қызмет етті. Ұлттық басшы ретінде Меркреди БҰҰ-да Женева мен Нью-Йоркте сөз сөйледі. Сондай-ақ, ол Мексиканың Чиапас штатындағы дағдарыстық аймаққа канадалық делегацияны жетекшілік етті. Меркреди заңгер және саясаткер ретіндегі қызметімен қатар, танымал автор. Ол 1993 жылы Мэри Эллен Турпель Лафондпен бірлесіп «In The Rapids: Navigating the Future of First Nations» кітабын жазды. Меркреди өзгерістерді зорлықсыз әдістермен жүзеге асыруды жақтады және Үндістан үкіметі оны Ганди бейбітшілік сыйлығына ұсынды. Ол сонымен қатар Сент-Мэри университеті, Кейп-Бретон университеті және Бишоп университетінен құрметті заңгерлік диплом алды.

Ұлттық басшы болғаннан бергі мансап

2005 жылдың сәуірінде Меркреди келесі федералды сайлауда Черчилль округінде Жаңа демократиялық партиясының тікелей кандидаттығына Бев Дежарлейске қарсы күресетінін жариялады, бірақ кейіннен өтінімін қайтарып алды. 2007 жылдың мамырында Меркреди және оның Манитоба басшылары әріптестері Манитоба Телеком қызметтерінен алғашқы ұлттар жерінен өтетін әрбір ұялы телефон сигналы үшін өтемақы талап ете бастады, олар әуе кеңістігін жер мен су сияқты ресурс ретінде қарастыру қажет деді. Меркреди былай деді: «Әуе кеңістігін пайдалану – біздің суды пайдаланумен бірдей, ал бұрын мұндай жағдай болмағандықтан, бұл дұрыс емес дегенді білдірмейді». Ол Манитобаның солтүстігіндегі University College of the North университетінің бұрынғы канцлері болды және 2007 жылдың 6 қарашасында салтанатты шарада өзінің іс-қимылға кірісу сөзін сөйледі. 2009 жылдың 12 маусымында Овиде Меркреди Атабаска университетінен құрметті әдебиет докторы дәрежесін алды. Меркреди Мисипавистик Кри ұлтының басшысы болды және 2005 жылдан 2011 жылға дейін өзінің қауымына қызмет етті. 2012 жылы Меркреди Канада Либералдық партиясының президенттігіне Шила Копстың үміткерлігін қолдады. 2013 жылы Овиде Меркреди Манитоба университетінен «Ең үздік түлек» сыйлығын алды. 2015 жылдың 7 наурызында Манитобаның Жаңа демократиялық партиясының президенті болып сайланды. 72 жастағы Меркреди лауазымынан кететінін хабарлады. 2015 жылдың 22 қазанында Овиде Меркреди Aboriginal Issues Press баспасынан шыққан «My Silent Drum» атты өлеңдер жинағын жариялады. Кітаптан түскен барлық табыс Манитоба университетінің жергілікті студентіне стипендия беруге жұмсалады.