Кіріспе

Британдық телесериал 1956–1960 және 1971–1972 жылдары.

Whack O! – Жимми Эдвардстың басты рөлде ойнаған британдық комедиялық телесериал. Оны Фрэнк Мьюр мен Денис Норден жазған. Сериал (қара-ақ түсте) 1956 жылдан 1960 жылға дейін, ал (түсті) 1971 жылдан 1972 жылға дейін BBC арнасында көрсетілді. Эдвардс профессор Джеймс Эдвардс, М. А. рөлін сомдады – ол мас, құмар ойыншы, арамза, таяқпен сергелдеп жүретін, Чизлбери жеке мектебіндегі қызметкерлер мен оқушыларды қатыгездікпен ұрып-соғушы директор (бастапқы титрлерде «Джентльмендер ұлдары үшін» деп сипатталған). Эдвардс кейіпкері сержант Билкоға едәуір ұқсас, ол көптеген жоспарларын қаржыландыру үшін балалардың қалта ақшасын иеленуге тырысты. Алғашқы алты бөлім «Ең жақсы алтауы» деген атаумен шықты. 1959 жылы шоу негізінде «Bottoms Up!» атты фильм түсірілді. Сериал 1971–72 жылдары жаңартылған сценарийлермен түсті форматта қайта жаңғыртылды және «Whacko!» деп аталды. Барлығы 60 бөлімнен тұрады, оның 47-сі қара-ақ, 13-і түсті, әрқайсысы 30 минуттық. Үш қосымша қысқа фильм болды. Сонымен қатар, радиодағы нұсқасы да болды, онда Вера Линн екінші бөлімде өзінің рөлін ойнады. BBC мұрағатшысы 2012 жылы тыңдаушының таспалар жинағынан осы радио бөлімдерінің көп бөлігін тауып алды. Суррейдегі Эгам қаласының жанындағы Ұлы Фостерс тарихи үйінің фасады ойдан шығарылған Чизлбери мектебінің атын көрсеткен телесериалдың бастапқы титрлерінде пайдаланылды.

Мектептегі дене жазасының тақырыбы

Телевизиялық комедия тарихшылары Whack O! және Bottoms Up! сериалының негізгі тақырыбы дене жазасы, әсіресе ұл балалардың жамбасын таяқпен ұру екенін жазды. Алайда, 1971 жылы сериал жаңартылғанда бұл мотив көбінесе жоқ болды, себебі сол кезде Ұлыбританияда дене жазасы азайып, 1986 жылы мемлекеттік және көптеген жеке мектептерде толығымен тыйым салынды. Whack O! британ мектептерінде қабылданған жазалаудың рәсімдік түрін бейнелеуге бейім болды, бірақ қазіргі заманғы стандарттар бойынша дене жазасын әжуалауға ұқсату – дінге қарсылық, тіпті сериалда көрсетілгеніндей, бұрмаланған көрінуі мүмкін. Сериалдың комедиясы ұл балалардың ұсақ-түйек бұзушылықтары үшін ұсталып, жазаланатынына, сондай-ақ таяқтың мөлшері мен тиімділігіне, таяқ құрылғыларын жасауға байланысты болды. Бір эпизодта алты баланы бірден жазалау үшін ұзын таяқпен бір құрылғы жасалды. Тағы бір эпизодта мұғалім баланы көрмейтіндей құрылғы жасалды, ал сонда жазаланған жамбас директордың орынбасары Петигрюге (Артур Говард ойнағанда) тиесілі екені анықталды. Эдвардстың жазаны орындауының ерекшелігі – оның айқын ләззат алуы еді. Джимми Эдвардс пен Артур Говард екеуі де гомосексуалды болған, ал Энтони Слайд Эдвардсқа арналған өмірбаяндық еңбегінде «Оян, артында! Бұл Джимми Эдвардс» (BearManor, 2018) былай деп жазды: «Мен өзімнің аздап бұзық екенімді білемін, бірақ екі гомосексуалды адамның BBC сериалында жас ұлдардың жамбасын таяқпен ұру эпизодына қатысқаны қызықты да керемет». BBC «Whack O!» сериалының осы тұсын былай қорытындылады: «Қазіргі кезде сериалды көрудің бір жағынан ауыр, себебі біз таяқ салуды көңілді деп санамаймыз, бірақ басқа жағынан да дұрыс, себебі өте басымдыққа ие балаларды жек көру әлі де сәннен шыққан жоқ».