Кіріспе

Сербиялық жазушы (1940–2013)

Слободан Ракитич (серб кириллицасы: Слободан Ракитић; 30 қыркүйек 1940 – 1 қаңтар 2013) – серб жазушысы және саясаткер.

Өмірбаян

Ракитич Сербияның Рашка қаласындағы Власово селосында дүниеге келген. Ол Рашкадағы бастауыш мектепті және Нови-Пазардағы орта мектепті бітірді. Алдымен Белград медицина мектебінде оқыды, бірақ кейін Белград университетінің филология факультетіне ауысып, оны тәмамдады. Ол “Contemporary” (Savremenik) және “Raška” сияқты әдеби журналдардың редакторы болды. 1972 жылы “Әдеби сөз” (Književna reč) журналының құрылуын бастаған алғашқы редакция құрамының мүшесі болды. 1973 жылдан бері Илия М. Коларак қорының әдебиет және тіл редакторы болып жұмыс істеп келеді. Ракитич мына өлең кітаптарын жазып, жариялады: “Жазулардың нұры” (1967), “Рашка әуендері” (1968), “Әлем біздің үйіміз емес” (1970), “Тілдегі жер” (1973), “Ағаш пен жемістің өлеңдері” (1978), “Оңтүстікке құштарлық” (1981), “Ұрпақ” (1982), “Негізгі жер” (1988), “Оттағы істер” (1990), “Жан мен құмсырақ” (1994); сонымен қатар, оның жарияланған кітаптары мен эсселері: “Итакадан иллюзияға” (1985), “Пішіндер мен мағыналар” (1994); антология: “Югославия халықтарының романтизм поэзиясы” (1978); бес томдық таңдамалы еңбектері, “Таңдалған және жаңа өлеңдер” (1998), “Судан жасалған хаттар” (2000). Ақын келесі әдеби сыйлықтарға ие болды: “Милан Ракич” (1974), “Исидора Секулич” (1982), “Бранко Милькович” (1989), “Лаза Костич” (1995), “Кочич қаламы” (1997), “Жован Дучич” (1998), “Алтын байланыс” (1998) және “Принц Лазардың алтын кресі” (1998). “Оттағы істер” өлеңдер жинағы 1990 жылы “Октябрь Белград сыйлығымен” және 1991 жылы “Раде Драйнак” сыйлығымен марапатталды. Оның өлеңдері көптеген шетел тілдеріне аударылған. Ракитич – тарихқа, мәдениетке және дәстүрлі құндылықтарға терең сезімталдық танытқан, ойлы лирикалық ақын. Оның лирикалық, жеке, элегиялық, рефлексивті және діни поэзиясы өмір мен өлімнің мәңгілік мәселелеріне, жеке тұлғаның және тарихи, ұжымдық азаптардың орнына жауап беруге тырысады. Ракитичтің поэтикалық ой-өрісі ерекше метафизикалық, асыл және негізінен неосимволистік. Тақырыптық мазмұны, формалары мен мотивтері бойынша оның өлеңдері ежелгі діни әдебиетке жақын. Коммунистік режим кезінде Слободан Ракитич адам құқықтары мен демократиялық бостандықтар үшін күрескен жазушы ретінде белсенділік танытты. Ол Югославия Коммунистік партиясының жақтасы болған емес.