Кіріспе

"Қалта адамы" – американдық жазушы Алан Э. Нурстың 1963 жылы Дэвид МакКей басып шығарған ғылыми фантастикалық әңгімелер жинағы. Көптеген әңгімелер медициналық немесе психологиялық тақырыптарға арналған.

Мазмұны

"Қалтагер адам". Ганимедтен оралған зерттеуші ғарыш кемесінің медициналық қызметкері экипажға кем дегенде бір зиянды, өзгеріп-түрленуге қабілетті шетелдік кіргенін анықтайды. Ол адам физиологиясын жасушалық деңгейге дейін мінсіз еліктей алатын кісіні өзіне қарсы куәлік беруге мәжбүрлейді және экспедиция командирімен бірлесіп оны ғарышқа шығарып жібереді. Содан кейін дәрігер кемеге саботаж жасап, оны уақытша Жер орбитасында қалдырады, дәлелдерімен бірге шаттлда карантин жариялауға кетеді. Кеме қонғанда, экипаждың барлық мүшесі есепке алынады және сенбеген дәрігер кемеге қайта кіріп, оны іздейді, бірақ қалған шетелдік оны шабуылдап, өлтіреді, ол дәрігердің өзінің кейпін киеді. Ол қалаға қарай бет алады. Бұл әңгіме BBC телесериалының "Белгісізден" екінші бөлімі ретінде бейімделген. "Кенвас қап" Өткеніне шамалы ғана есі бар саяхатшы бір қалаға тоқтап, ғашық болады, бұл оны өзіне қарап, ойланып көруге итермелейді. Шамалы естеліктерін зерттегенде, ол 150 жылдан асып кеткенін ойсыздықпен біледі. Анасы мен үйін қарғаған ол мәңгілікке баспанасыздыққа, өлместікке, ұмытылуға және жер бетінде мың жыл бойы саяхаттауға міндетті болды. Сүйген қызы соңғы аялдамада оны қуып жетеді, онымен бірге саяхаттауды таңдайды. "Ауынша ем" - Нурстың медициналық мамандығы туралы қысқа, абсурдты сатиралық шығарма: орта жастағы адам аяғының ауруын емдеу үшін дәрігерге барады, бірақ оның орнына құпия диагностикалық процедуралар мен ақыры жоқ, күлкілі мамандарға баруға мәжбүр болады. Ақырында науқас дәстүрлі медицинадан бас тартып, шығыстың мистикалық шеберіне барады. "Қараңғы есік" - бұрынғы психологиялық эксперименттер жүргізуші, терең параноидтық қуғын-сүргін қиялына түсіп, бұрынғы ұстазынан көмек сұрайды. Ұстазы, жасырын жоспармен жұмыс істей отырып, оны VR құрылғысының алғашқы тұжырымдамасына ұқсас машинаға қамап, оны бірнеше психоздық иллюзияларға ұшыратады. Бұл қылмыстың мақсаты - адамды бұрынғы тәжірибелік жұмыстарында ашқан маңызды жаңалығын қайта табуға мәжбүрлеу, бұл оны ақылдан шығаруы мүмкін. "Кеңес отырысы" - тағы бір сатира, бұл американдық өнеркәсіптің болашақта жұмысшылардың өз компанияларының толық акционерлік меншігін сатып алуымен, оларды нашар басқарып, жайсыз бәсекеге қабілетсіздікке жеткізуімен нашарлаған болашағын көрсетеді. Әңгіме әзіл үшін жұмысшылардың басшыларды қорлап, қорлауын, ақ жағалы қызметкерлер ереуілге шығып, басқарушылық қызметтерді тоқтатуын көрсетеді. "Цирк" - адамға ұқсас шетелдік Жерде қалып, өзін нағыз ғарыштан келген адам екенін жер тұрғындарына сендіруге тырысады. Өкінішке орай, оған сенетін жалғыз адам - ғылыми-фантастикалық жазушы, ол қонақүйде кофе ішу кезінде қонаққа өзінің кәсібіне байланысты ешкім оған сенбейтінін жұмсақ хабарлайды. "Дұстасым Бобби" - ойларды оқи алатын жас жігіттің бірінші тұлғадан айтқан қорқынышты оқиғасы. Әкесі көбінесе болмайды, ал оның қабілеті анасының оны баяу-баяу қорқытуына және жек көруіне себеп болады, оның жалғыз серігі - ол телепатиялық байланыс құрған колли Бобби. "Қосылым" - мәдениетті, мейірімді ғарыш қоғамы мыңдаған жылдар бойы "Аңшылардан" бір қадам алдыда, планетадан планетаға қашып жүрді, олармен ортақ мекендегі ұзақ соғыстан кейін ажыратылған әскери туыстары. Жас жігіт пен әйел ғарышкерлердің қазіргі мекенде қалған жерінде қалуға шешім қабылдады, ол жақындап келе жатқан Аңшы әскери флотының алдында тасталып кетті, олар көп уақыттан бері бірінші рет қуғыншыларымен бетпе-бет кездеседі. Олар бейбітшілік орнату үшін сотқа жүгінгісі келеді, бірақ Аңшылар кешірімсіз және қатыгез, жанашырлық пен мәдениеттің жоқтығын көрсетеді. Оларға Аңшылардың командирі үшін ән айтуды тапсырады, оларды тыңдаушыларын телепатия арқылы бұзуға тырысқан деп айыптайды және ақыл-есінен айырылғанша азаптайды. Алайда, олардың музыкасына таңғажайып әсер еткен тұтқындары оларды өлтірудің орнына, тастап кеткен әлемнің шөл даласына тастауға шешім қабылдайды. Соңында "Адам мен Хауа" сценарийі көрінеді. "Құдайлардың бейнесі" - Барон IV-тің жауыз әлеміндегі адамдардың шаруашылық колониясы Жердегі биліктің өзгеруіне ұшырағанын, көрінеу нашарлағанын және олар жаңа әскери губернаторды қабылдауы керектігін естіді, оның алғашқы әрекеті олардың ауыл шаруашылығы экспорттық квотасын негізсіз арттыру болып табылады. Колонистер бұйрықтан бас тартып, қарулы қарсылық көрсетуге тырысады, оларға Барон IV-тің алғашқы, бірақ пайдалы шетелдік жерлестері, оларды құдайлар деп қабылдаған Тозандылардың күтпеген көмегі келеді. "Сарапшының тиісі" - қанағаттанбаған тәжірибелік қатысушы дәрігерімен адамның ақыл-саулығының кілтін табу мақсатымен ауыр тәжірибеге түсіріледі, нәтижесінде ол толыққанды ақыл-сау болады, бірақ сонымен қатар, мүмкін, нәтижесінде, өте көмектеспейді. "Екінші көру" - жас әйел Жердегі жалғыз нағыз экстрасенс. Ол үкіметтік басшыларынан басқа адамдарға осы қабілетін беру үшін экспериментке қатысуға қысым көрсетеді, соңында ол соқыр және саңырау болып шығады, барлық сезімдері толығымен экстрасенстік болады.