АСКА: Ғарыштық рентген астрономиясының жетістіктері
Advanced Satellite for Cosmology and Astrophysics
ASCA спутнигі: ғарыш рентген астрономиясы миссиясы, JAXA-ның 4-ші жобасы. Астрономдарға ғылыми мәліметтер жинауда көмектесті, сапалы байқаулар жүргізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Космология және астрофизикаға арналған алдыңғы қатарлы спутник (ASCA, бұрын ASTRO D деп аталатын) – JAXA-ның төртінші ғарыштық рентгендік астрономия миссиясы және ғылыми құралдарының бір бөлігін АҚШ ұсынған екінші миссия. Спутник 1993 жылғы 20 ақпанда сәтті ұшырылды. ASCA миссиясының алғашқы сегіз айы өнімділікті растауға жұмсалды. ASCA-ның барлық құралдарының жұмыс істеу сапасы жоғары деңгейде екені анықталғаннан кейін, ғарыш кемесі миссияның қалған бөлігінде ғылыми байқаулар жүргізді. Бұл кезеңде бақылау бағдарламасы жапон және американдық институттардағы, сондай-ақ Еуропалық ғарыш агенттігінің мүше елдеріндегі астрономдарға ашық болды.
The Advanced Satellite for Cosmology and Astrophysics (ASCA, formerly named ASTRO D) was the fourth cosmic X ray astronomy mission by JAXA, and the second for which the United States provided part of the scientific payload. The satellite was successfully launched on 20 February 1993. The first eight months of the ASCA mission were devoted to performance verification. Having established the quality of performance of all ASCA's instruments, the spacecraft provided science observations for the remainder of the mission. In this phase the observing program was open to astronomers based at Japanese and U. S. institutions, as well as those located in member states of the European Space Agency.
Рентгендік астрономия миссиясы
ASCA – кең жолақты, жақсы спектрлік ажыратымдылығы және үлкен тиімді аумағы бар бейнелеу мүмкіндігін біріктірген алғашқы рентгендік астрономия миссиясы болды. Бұл миссия сондай-ақ рентгендік астрономияда CCD-ді пайдаланған алғашқы спутник еді. Осы қасиеттерінің арқасында ASCA-ның негізгі ғылыми мақсаты астрофизикалық плазмалардың рентгендік спектроскопиясы, әсіресе эмиссиялық сызықтар және сіңіру жиектері сияқты дискретті ерекшеліктерді талдау болды. ASCA төрт үлкен ауданы бар рентгендік телескоптарды алып жүрді. Екі телескоптың фокусында газдық бейнелеу спектрометрі (GIS), ал қалған екеуінің фокусында қатты күйдегі бейнелеу спектрометрі (SIS) орналасқан. Ол 3000-нан астам байқау жүргізіп, қазірге дейін рецензияланған журналдарда 1000-нан астам жарияланым жасады. ASCA архиві болашақ талдаулар үшін маңызды деректер көзін құрайды. Бұған қоса, көптеген елдердің ғалымдары ASCA деректерін пайдаланып қол жеткізген жетістіктерін ескерсек, бұл миссия өте сәтті деп есептеледі. АҚШ ASCA-ның ғылыми құралдарына елеулі үлес қосты. Қарсылығында, ASCA-ның байқау уақытының 40% АҚШ ғалымдарына берілді. (ISAS сондай-ақ ESA ғалымдарына уақыттың 10% бөлігін жақсы ниет білдіру ретінде ұсынды.) Сонымен қатар, барлық ASCA деректері белгілі бір мерзімнен кейін (АҚШ деректері үшін 1 жыл, жапон деректері үшін 18 ай) қоғамдық доменге енеді және әлемнің барлық ғалымдарына қолжетімді болады. ASCA-ның дизайны рентгендік спектроскопия үшін оңтайландырылған; осылайша ол рентгендік бейнелеуге оңтайландырылған ROSAT және уақыттық зерттеулерге оңтайландырылған RXTE миссияларын толықтырды. Соңында, ASCA нәтижелері ғаламдағы жақын жұлдыздардан бастап ең алыс объектілерге дейін барлық нысандарды қамтиды.
ASCA was the first X ray astronomy mission to combine imaging capability with a broad passband, good spectral resolution, and a large effective area. The mission also was the first satellite to use CCDs for X ray astronomy. With these properties, the primary scientific purpose of ASCA was the X ray spectroscopy of astrophysical plasmas, especially the analysis of discrete features such as emission lines and absorption edges. ASCA carried four large area X ray telescopes. At the focus of two of the telescopes is a gas imaging spectrometer (GIS), while a solid state imaging spectrometer (SIS) is at the focus of the other two. It performed over 3000 observations, and produced over 1000 publications in refereed journals so far. The ASCA archive contains significant amounts of data for future analyses. Furthermore, the mission is termed highly successful when reflecting on what scientists in many counties have accomplished using ASCA data up to this time. The U. S. contributed significantly to ASCA's scientific payloads. In return, 40% of ASCA observing time was made available to U. S. scientists. (ISAS also opened up 10% of the time to ESA scientists as a good will gesture.) In addition, all ASCA data enter the public domain after a suitable period (1 year for U. S. data, 18 months for Japanese data) and become available to scientists worldwide. The design of ASCA was optimized for X ray spectroscopy; thus it complemented ROSAT (optimized for X ray imaging) and RXTE (optimized for timing studies). Finally, ASCA results cover almost the entire range of objects, from nearby stars to the most distant objects in the universe.
Миссияның аяқталуы
Миссия жеті жылдан астам сәтті жұмыс істеді, бірақ 2000 жылдың 14 шілдесінде геомагниттік дауыл кезінде кеңістіктік бағытты басқару жоғалды, содан кейін ғылыми байқаулар тоқтатылды. ASCA 8 жылдан астам орбитада болғаннан кейін 2001 жылдың 2 наурызында атмосфераға қайта кірді. АҚШ ASCA GOF-тің басты міндеті – АҚШ астрономдарына жапондық ASCA тобымен тығыз байланыста ASCA миссиясының мүмкіндіктерін толыққанды пайдалануға көмектесу болды.
The mission operated successfully for over 7 years until attitude control was lost on 14 July 2000 during a geomagnetic storm, after which no scientific observations were performed. ASCA reentered the atmosphere on 2 March 2001 after more than 8 years in orbit. The primary responsibility of the U. S. ASCA GOF was to enable U. S. astronomers to make the best use of the ASCA mission, in close collaboration with the Japanese ASCA team.