Кіріспе

Мексикадағы қатысушы солшыл маоистік партизандық қозғалысы

Халықтық революциялық армия немесе Ejercito Popular Revolucionario – Мексикадағы солшыл партизандық қозғалысы. Ол негізінен Герреро штатында әрекет етеді, бірақ Оахака, Чиапас, Гуанахуато, Тлаксала және Веракрус сияқты Мексиканың басқа оңтүстік штаттарында да операциялар жүргізген. ЭПР өзінің құрылғанын 1996 жылғы 28 маусымда, бір жыл бұрынғы Агуас-Бланкас қырғынының еске алу рәсімінде жариялады. AK-47 және AR-15 мылтықтарын ұстаған ондаған көтерілісшілер Мексика үкіметіне қарсы соғыс жариялап, "Агуас Бланкас манифестін" оқыды және қырғында қаза болған 17 адамға құрмет көрсету үшін 17 рет көкке оқ атты.

Саяси идеология

Халықтық революциялық армия социалистік шаруалар төңкерісін жақтады. Субкоманданте Маркос өзінің хабарламаларында EZLN-ді EPR-ден алшақтатып, негізінен 1996 және 1997 жылдардағы бейбіт келіссөздер кезінде Чьяпас штатында EPR-дің іс-әрекеттеріне байланысты осылай істеді. Бірақ EPR әлі де жапатистерді қолдайтынын мәлімдейді. Халықтық революциялық армия әскерилендірілген саяси партия – Халықтық революциялық демократиялық партияны, немесе Partido Democrático Popular Revolucionario құрды. Топ өзінің хабарламаларына "PDPR EPR" деп қол қояды, армия мен партияның испан тіліндегі бас әріптерін біріктіреді. Дегенмен, Халықтық революциялық демократиялық партия Халықтық революциялық армиядан тәуелсіз саяси аренада жұмыс істемейді; партияның аты жергілікті немесе жалпыұлттық сайлау бюллетеньдерінде тіркелмеген.

1990 жылдар

1996 жылдың 28 маусымы: "Капитан Эмилиано" "Агуас Бланкас манифестін" оқығаннан кейін партизандар Чильпансинго қаласының жанындағы Герреро штатында полициямен атысқа түсіп, бірнеше полицей мен бір азаматты жарақаттады. 1996 жылдың 2 шілдесі: ЭПР (EPR) коммюникесі аймақтағы үлкен әскери күштерге жауап ретінде армия және полициямен "жақын арада" қарулы қақтығыстар болатыны туралы ескертеді. Әскери барлау ЭПР-ді EZLN-нен жақсы жабдықталған және ұйымдастырылған нағыз күш деп санайды. 1996 жылдың 17 шілдесі: Герреро штатының оңтүстік-батысындағы әскери патрульге жасалған шабуылда бірнеше сарбаз жараланды және бір азамат қаза тапты. Екі аптадан кейін теңізшілер патруліне жасалған шабуыл салдарынан тағы бір адам жараланды. 1996 жылдың 7 тамызы: ЭПР снайперлері бір сарбазды өлтіріп, бірнешеуін жарақаттады. Сол күні ЭПР бас қолбасшылығы баспасөзге сұхбат берді. 25 тамызда көтерілісшілер 28 маусымнан бері 59 сарбазды өлтіргенін мәлімдеді. 28 және 29 тамыз: Бұл топтың күші туралы халықтың және үкіметтің түсінігінен асып түсетін, соңғы кездегі ең ірі шабуыл. Оахака, Герреро, Пуэбла және Федералды округтегі әскери, полиция және үкіметтік нысандарға жасалған координацияланған шабуылда 18 адам қаза тауып, жиырмадан астам адам жарақат алды. ЭПР 41 адамның қаза тапқанын және 48-інің жараланғанын мәлімдеді. Партизандар Чиапас штатында жолдарды жауып, үнқағаздарды таратты және Табаско штатында радиостанцияны басып алды. Президент Зедильо "Мемлекеттік есептемесінде" (Segundo Informe de Gobierno) "Терроризмге қарсы мемлекеттің барлық күші" деді, бұл террористік әрекеттер қудаланатынын білдіреді. 1997 жылдың мамыр айында екі қақтығыста 5 сарбаз және 4 партизан қаза тапты.

2000 жылдар

2007 жылдың шілдесінде EPR Бахио аймағындағы Pemex мұнай нысандарына бірнеше шабуыл жасады және екі мүшесі босатылғанға дейін шабуылдар жалғасатынын мәлімдеді. Үкімет осы екі адамның жоғалуына қатысты жауапкершілікті мойындамайды. 1 тамыз 2007: EPR сондай-ақ Оахакадағы Sears дүкеніне жасалған бомбалық шабуыл үшін жауапкершілікті өз мойнына алды, қандай да бір зақымдар болды, бірақ ешкім жарақаттанбады. Сол күні EPR Оахакадағы Banamex банкі филиалына жасалған бомбалау әрекетіне де жауапкершілікті мойындады. 2007 жылдың 10 қыркүйегінде Pemex энергия өндіретін Веракруз штатында және ішкі аймақтағы Тлаксала штатындағы бірнеше құбырлардағы саботаж салдарынан болған жарылыстарды хабарлады. Мағлұматтарға сәйкес, табиғи газ, пропан және шикі мұнай тасымалдайтын құбырларға бағытталған алты жарылыс болды. Жарылыстардың салдары соншалықты ауыр болды, олар 20 000-нан астам адамды аймақтан эвакуациялауға әкеп соқты. Жарылыстар Pemex жабдықтарына миллиондаған долларлық зиян келтірді. Бұдан өзге, жарылыстар Мексика экономикасына күніне 100 миллион долларға жуық шығын келтірді деп есептеледі, себебі 2500-ден астам кәсіпорын зардап шекті және Мексиканың болат өнеркәсібінің 60 пайызы тоқтатылды. 2007 жылдың 11 қыркүйегінде EPR жарылыстар үшін жауапкершілікті өз мойнына алды.

Мексика үкіметі реакциясы

2007 жылғы шілдедегі құбыр желілеріне жасалған шабуылдардан кейін президент Кальдерон құбыр желілерін, тоғандар мен электр станцияларын күзету үшін 5000 арнайы әскерді жөнелтті. Осы әскерлер аймақтың құрлықта да, әуеде де жүйелі түрде патрульдеуін бастады. Дегенмен, Pemex компаниясының 60 000 км құбыр желісі бар болғандықтан, оларды саботажшылардан қорғау қиынға түседі. Қыркүйектегі құбыр желілеріне жасалған шабуылдардан кейін Мексиканың Ұлттық зерттеу және қауіпсіздік орталығы (Centro de Investigación y Seguridad Nacional) Венесуэла президенті Уго Чавестің ЕХҚ-ны материалдық-техникалық жабдықтармен, қару-жарақпен және оқытумен қолдап жатқаны туралы ақпаратты жариялады. Мексикалық Contralínea журналы президент Кальдерон билікке келгеннен бері үкімет күштері тарапынан ұсталғаннан кейін кем дегенде 21 ЕХҚ мүшесінің жоғалып кеткенін хабарлады. Саяси белсенділердің жоғалып кетуі тек ЕХҚ-ға ғана емес, сондай-ақ көптеген басқа тәуелсіз белсенділерге де қатысты. Үкімет мұның себебін есірткі трафигімен айналысатын топтардың арасындағы жанжалдар деп мәлімдейді.