Кіріспе

Бұғы мүйізінің қан тамырлы қабығы

Жамылғылы мүйіз – бұл Cervidae тұқымдасына жататын бұғы, қаз, карибу сияқты бұғылардың кальцийленбеген даму сатысындағы қаңылтыр мүйіздің толық пішіні. Жамылғылы мүйіз шашық, барқыттай "терімен" жабылған және мүйіздің қаңылтыры әлі қатып немесе толық дамымағандықтан, оның ұштары дөңгелек болады. Жамылғылы мүйізден жасалған препараттар Қытайда дәстүрлі қытай медицинасының бір бөлігі ретінде, ал кейбір елдерде диеталық қоспа ретінде сатылады. Денсаулыққа тигізетін пайдасы туралы коммерциялық мәлімдемелер ғылыми зерттеулермен дәлелденбеген, ал Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы бұл өнімді сататын компанияларды жалған жарнама жасағаны үшін ескертті.

Өнеркәсіп

Әлемдегі аксамалы мүйіздің көп бөлігі Сика еліктері, қызыл еліктер мен елік немесе вапитиден, соның ішінде Жаңа Зеландиядағы елік шаруашылығының ірі саласынан алынады. Жаңа Зеландия – әлемдегі ең ірі аксамал өндіруші, жылына 450–500 тонна қызыл елік аксамалы мүйізін өндіреді. Қытай жылына 400 тонна, көбінесе Сика елігінің аксамалы мүйізін өндіреді. Ресей жылына 80 тонна өнім шығарады. АҚШ және Канада әрқайсысы жылына 20 тоннадан өнім өндіреді.

Шаруашылық және мал шаруашылығы

Жыл сайын қаз, бұғы және бұғы мүйіздерін жаңадан өсіреді (көбінесе аталар, карибу/айғырлардан басқа). Жаңа Зеландияда бұғылардың мүйізін алып тастау процедурасы жергілікті анестезиямен жасалады және олар бақылауда ұсталады, бұл процедураны лицензиясы бар ветеринарлар қадағалайды. Әдетте, мүйіз өсу кезеңінің 55-65 күнінде, оның толық өлшемінің үштен екісіне жеткен кезде, кальцийлену басталмас бұрын, тамырына жақын жерден кесіледі.

Қолданылуы

Бархат мүйізді қытайлық дәстүрлі медицинада (ТҚМ) пайдаланған. Бұл медицинада түрлі жануарлардың ұқсас заттары бірдей қытай ішкі әріптерімен; (пиньин: lùróng) және Cervi Cornu Pantorichum саудалық атауымен жіктеледі. ТҚМ жүйесінде ең көп қолданылатын екі түрі – сика бұғысы мен қызыл бұғы, олардың ян жетіспеушілігі синдромын емдеуге көмектесетіні айтылады. Азияда бархат мүйізді кептіріп, тілімдерге бөліп немесе ұнтақтап сатады, оны суға қайнатып, көбінесе басқа шөптер мен қоспалармен бірге дәрілік сорпа ретінде ішеді. Батыста бархат мүйізді кептіріп, ұнтақтап, капсулалар түрінде немесе сулы спирттік экстракт ретінде тағамдық қоспа ретінде қолданады. Оның өндірісі мен жарнамасы АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы мен Федералды сауда комиссиясы тарапынан бақыланады. 2012 жылы жарияланған шолуда клиникалық зерттеулердің нәтижелері, соның ішінде спорттық көрсеткіштерге қатысты үш зерттеудің қорытындылары келтірілді: "Бархат мүйізді қоспаларының адам ағзасына кез келген жағдайда пайдалы екенін көрсететін деректерді сенімді клиникалық сынақтардан табу мүмкін емес".

Маркетинг және FDA ескерту хаттары

Бархат мүйізді тамақ қоспаларын пайдалану арқылы денсаулыққа қатысты талаптар жасайтын компаниялар Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасынан (FDA) маркетингтік талаптарына байланысты капсулаланған ұнтақтарды сату туралы ескерту хаттарын алды. 2018 жылдан бастап АҚШ-та бархат мүйіз ұнтағын, экстракты немесе спрейін диеталық қосымша ретінде сату заңды, егер ауруды емдеу туралы ешқандай талаптар қойылмаса және таңбасында FDA-ның ескертуі болса: "Бұл өнімді FDA бағаламады. Ол қандай да бір ауруды диагностикалауға, емдеуге, жазып шығаруға немесе алдын алуға арналмаған".

Еленнің мүйіз шашы

Бүркіт мүйізінен жасалған спрей көптеген дау-дамайлардың ортасында болды, себебі кәсіби спорт лигалары мен танымал спортшылар оны жарақаттан айығу және өнімділікті арттыру үшін пайдаланғаны туралы айтылып жүр. 2011 жылдың ортасында Ұлттық футбол лигасының (NFL) қорғаушысы Дэвид Вобора 2009 жылы метилтестостеронға оң нәтиже бергеннен кейін, бүркіт мүйізі спрейін өндірушіге 5,4 миллион АҚШ долларына сотқа жүгінді. 2011 жылдың тамызында Жоғары бейсбол лигасы (MLB) бүркіт мүйізі спрейін тыйым салынған заттар тізіміне қосты, себебі ол "потенциалды ластанған қоректік қосымшаларды" қамтиды. 2013 жылдың 30 қаңтарында PGA турының кәсіби гольфшысы Виджай Сингх елік мүйізі спрейін жеке пайдаланғанын ашық мойындады, ол сол кезде тыйым салынған затты құрады. Бір аптадан кейін Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік (WADA) бүркіт мүйізі спрейіне қойылған тыйымды алып тастады, бірақ шұғыл түрде ескертіп: "Бүркіт мүйізі спрейінде IGF 1 болуы мүмкін, сондықтан WADA спортшыларға бұл қосымшаны өте сақ пайдалануға кеңес береді, себебі бұл оң нәтижеге әкелуі мүмкін". Жетекші эндокринологтардың пікірінше, кез келген мәлімделген пайдасы мен қасиеттері туралы "тіпті ең таза түрінде де спрейдегі заттың мөлшері ешқандай әсер ете алмайды" және "IGF 1-ді ауыз жолымен немесе спрей түрінде берудің медициналық тұрғыдан дұрыс әдісі жоқ".

ТЖККК .

S.W.A.T.S. Fitness and Performance – елік мүйізінің спрейін және басқа да өнімдерді сататын диеталық қосымшалар компаниясы. Иелері 2008 жылы өз өнімдерін NCAA және NFL спортшыларына таратуды бастады. 2012 жылы хат қайтадан жіберілді. 2011 жылдың қыркүйегінде S.W.A.T.S. метилтестостеронға оң сынақ нәтижесін көрсеткен NFL спортшысымен байланысты 5,4 миллион долларлық сот ісінен бас тартыды. 2013 жылдың қыркүйегінде S.W.A.T.S. компаниясының штаб-пәтері Алабама штатының бас прокуроры тарапынан тіншіктелді және «Алабама штатының адаспаздық сауда практикасы туралы заңның көптеген ауыр және қасақана бұзушылықтары» себеп көрсетіліп, жабылуға бұйрық берілді. Бұзушылықтардың арасында «компанияның ғылыми зерттеулермен дәлелденбеген бірқатар өнімдер туралы жасаған мәлімдемелері болды. Осы өнімдердің кейбіреулері «диетолық қосымшалар» ретінде сатылды». Алабама штатының бас прокурорының орынбасары «Елік мүйізінің спрейі қауіпті және оны сатушылар заңды бұзушылар» деді.