Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Мысыр құдайы
Ancient Egyptian deity
the ancient Egyptian deity
Апеп, сондай-ақ Апепи, Аапеп (Ежелгі Мысыр: ꜥꜣpp(y) ʻAʼpāp(ī); Копт: Aphōph) немесе Апофис (/ə/'/p//oʊ//f//ɪ//s/; Ежелгі грек: Ápophis) – қараңғылық пен тәртіпсіздікті бейнелейтін ежелгі Мысыр құдайы, осылайша жарық пен Мааттың (тәртіп/шындық) қарсыласы болды. Ра жарық әкелуші болғандықтан, Апептің ең басты қарсыласы еді.
Apep, also spelled Apepi, Aapep (Ancient Egyptian: ꜥꜣpp(y) ʻAʼpāp(ī); Coptic: Aphōph), or Apophis (/ə/'/p//oʊ//f//ɪ//s/; Ancient Greek: Ápophis), was the ancient Egyptian deity who embodied darkness and disorder, and was thus the opponent of light and Ma'at (order/truth). Ra was the bringer of light and hence the biggest opposer of Apep.
Ерекшеліктері
Ра – күн құдайы, жарық әкелуші және Маатты қолдаушы болғандықтан, Апеп Раның ең үлкен жауы деп есептелді, сондықтан оған «Раның жауы» және «Хаос Иесі» деген атақтар берілді. «Хаос Иесі» – Нилден шыққан жылан және Зұлым Аждаһа сияқты атауларға себеп болған алып жылан немесе илан ретінде көрінді. Кейбір мәліметтерде оның ұзындығы 16 метрге жетеді және басы шақыр тастан жасалған делінеді. Накада I дәуіріне (б.з.д. 4000-3550) жататын С ыдысының (қазір Каирде сақталады) ішкі жиегінде, шөл және су жануарларымен бірге, күн құдайы сияқты бір құдайдың жауы ретінде, үлкен ескек қайықта аң аулап жүрген жылан бейнеленген. Ішкі жиектегі жылан Апеп деп саналады. Апептің мифтегі тегін сипаттаған аз ғана деректерде, ол Радан кейін, көбінесе оның кіндігінен туғандығы айтылады. Джеральдин Пинч кейінірек пайда болған мифті былай түсіндіреді: «Апофис, Нейт құдайы алғашқы суларда болғанда, оның сілекейінен пайда болды. Оның түкірігі 120 метрлік жыланға айналды». Бірақ Апептің әлемнің бастапқы хаосы – Ну суларында, уақыттың өзінен бері бар екендігіне көптеген адамдар сенеді.
Because Ra was the solar deity, bringer of light, and thus the upholder of Ma'at, Apep was viewed as the greatest enemy of Ra, and thus was given the title Enemy of Ra, and also "the Lord of Chaos". "The Lord of Chaos" was seen as a giant snake or serpent leading to such titles as Serpent from the Nile and Evil Dragon. Some elaborations said that he stretched 16 yards in length and had a head made of flint. Presented on a Naqada I (c. 4000 3550 BCE) C ware bowl (now in Cairo) a snake was painted on the inside rim combined with other desert and aquatic animals as an enemy of a deity, seemingly a solar deity, who is invisibly hunting in a big rowing vessel. The snake on the inside rim is believed to be Apep. The few descriptions of Apep's origin in myth usually demonstrate that it was born after Ra, usually from his umbilical cord. Geraldine Pinch claims that a much later creation myth explained that, "Apophis sprang from the saliva of the goddess Neith when she was still in the primeval waters. Her spit became a snake 120 yards long." But Apep was commonly believed to have existed from the beginning of time in the waters of Nu of primeval chaos.
Рамен шайқастар
Апептің Раға қарсы шайқастары туралы әңгімелер Жаңа патшалық кезінде кеңейтілді. Әңгімешілер Апептің күн сайын көкжиектің астында болуы керек екенін, және өлмелі әлемде қалуы тиіс емес екенін айтты. Бұл оны дұрыс түрде жер асты әлемінің бір бөлігіне айналдырды. Кейбір аңыздарда Апеп Раны күн батып бара жатқан Ману деген батыс тауында күтеді, ал басқаларында Апеп таңға дейін түннің оныншы аймағында тығылып жүреді. Апептің болуы мүмкін жерлерінің кең диапазоны оған Әлемді айналдырушы деген атақ берді. Оның қорқынышты дауысы жер асты әлемін дірілдетуге болатындығы айтылды. Мифтер кейде Апептің сол жерде тұтқынға алынғанын айтады, себебі ол Ра құлатқан бұрынғы бас құдай болған, немесе ол жамандыққа толы болғандықтан түрмеге жабылған. Қошталған мәтіндер Апептің Ра мен оның сүйіктілерін жеңу үшін сиқырлы көзді қолданғанын көрсетеді. Раға бірнеше қорғаушылар көмектесті, олармен бірге Сет және мүмкін Раның Көзі де болды. Апептің қимылдары жер сілкінісін тудырады деп есептелді, ал оның Сетпен шайқастары найзағайдың пайда болуын түсіндіру үшін жасалған болуы мүмкін. Бір оқиғада Ра өзі мысық түрінде Апепті жеңіп алады.
Tales of Apep's battles against Ra were elaborated during the New Kingdom. Storytellers said that every day Apep must lie below the horizon and not persist in the mortal kingdom. This appropriately made him a part of the underworld. In some stories, Apep waited for Ra in a western mountain called Manu, where the sun set, and in others, Apep lurked just before dawn, in the Tenth region of the Night. The wide range of Apep's possible locations gained him the title World Encircler. It was thought that his terrifying roar would cause the underworld to rumble. Myths sometimes say that Apep was trapped there, because he had been the previous chief god overthrown by Ra, or because he was evil and had been imprisoned. The Coffin Texts imply that Apep used a magical gaze to overwhelm Ra and his entourage. Ra was assisted by a number of defenders who travelled with him, including Set and possibly the Eye of Ra. Apep's movements were thought to cause earthquakes, and his battles with Set may have been meant to explain the origin of thunderstorms. In one account, Ra himself defeats Apep in the form of a cat.