Кіріспе

Ежелгі Мысырдың екі аймағы Мысыр тарихында Жоғарғы және Төменгі Мысыр кезеңі (сонымен қатар Екі жер деп те аталады) – ежелгі Мысырдың соңғы сатысы және мемлекеттің бірігуіне тікелей балама болған. Мысырдың Екі жер ретінде қарастырылуы ежелгі Мысыр мәдениетіндегі екіұштылықтың мысалы болды және мәтіндер мен бейнелерде, соның ішінде Мысыр фараондарының тақырыптарында жиі кездеседі. Мысырлық zmꜣ tꜣwj (египеттікше sema tawy) атағы көбінесе "Екі жерді біріктіруші" деп аударылады және папирус мен лотос өсімдігімен торысқан адамның кеңеспесі ретінде бейнеленген. Кеңеспе біртүлікті білдірсе, папирус пен лотос Төменгі және Жоғарғы Мысырды көрсетеді. Фараонның стандартты тақырыптарының ішінде "Седж және ара" (nswt bjtj, Жоғарғы және Төменгі Мысырдың символдары) және "Екі жердің иесі" (nb tꜣwj деп жазылған) сөздері бар. Билеуші патшалар патша және еркек деп аталатын. Патшайымдар екінші тақырыптың әйелдік нұсқаларын қолдануға болады, "Екі жердің ханымы" (nbt tꜣwj), "Барлық Екі жердің билеушісі" (hnwt tꜣwy tm) және "Екі жердің билеушісі" (hnwt tꜣwy).

Құрылымы

Ежелгі Мысыр екі аймаққа бөлінді: Жоғарғы Мысыр және Төменгі Мысыр. Солтүстікте Ніл өзені бірнеше саласымен Нил дельтасын құрайтын Төменгі Мысыр орналасқан. Оңтүстікте Асванға дейін созылған Жоғарғы Мысыр болды. "Жоғарғы" және "Төменгі" терминологиясы Ніл өзенінің Шығыс Африканың жоталарынан Солтүстікке қарай, Жерорта теңізіне ағысынан туындаған. Жоғарғы және Төменгі Мысыр шамамен 3000 ж.б.д. біріктірілді, бірақ әрқайсысы өзінің регалиясын сақтады: Жоғарғы Мысыр үшін хеджет немесе Ақ тәж, ал Төменгі Мысыр үшін десхрет немесе Қызыл тәж. Сондықтан, перғауындар Екі Жердің билеушілері ретінде танылды және пшент – екі жақты тәж киді, оның әр жартысы біріктірілген патшалықтың бірінің егемендігін көрсетеді. Ежелгі Мысыр дәстүрі бойынша, қазір Нармермен бірдей саналатын Менес Жоғарғы және Төменгі Мысырды біріктірген патша болды. Нармер палитрасында патша бір көріністе Қызыл тәж, екіншісінде Ақ тәж киіп, осылайша екі Жерге де билігін көрсеткен. Бірінші династия кезінде екіұшты патшалық атаулар пайда болды, соның ішінде Жоғарғы және Төменгі Мысырдың патшасы (nswt bjtj) атағы, ол Жоғарғы Мысырды бейнелейтін өсімдік пен Төменгі Мысырды бейнелейтін араны біріктіреді. Екінші екіұшты атау – Екі Құдайдың аты немесе Небти атауы. Екі құдай – Нехбет, Жоғарғы Мысырдағы Нехенмен байланысты құс құдайы, және Ваджет, Төменгі Мысырдағы Бутомен байланысты жылан құдайы. Бұл рәсімді патшаның өзі орындаған көріністердің саны аз. Олардың барлығы барқадан (кемелік тұғырлардан) алынған және Аменхотеп III, Сети I және Рамсес III билік құрған кезеңге жатады. Соңғы екеуі біріншісінің көшірмесі болуы мүмкін.