Кіріспе

1994 жылы Кормак Маккартидің романы

"Кешіп өту" – американдық автор Кормак Маккартидің 1994 жылы Альфред А. Кнопф баспасында жарық көрген романы. Бұл кітап Маккартидің "Шекара трилогиясының" екінші бөлімі, марапатқа ие болған "Барлық әдемі жылқылар" (1992) романынан кейін жазылған. "Кешіп өту" бұл кітапқа қатысты оң және теріс пікірлер айтылды.

Сюжетке кіріспе

"Барлық әдемі жылқылар" романының кейіпкерлері қайтадан пайда болмайды, бірақ оның алдыңғы туындысы сияқты, "Кешірім" романы да Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-батысы мен Мексика арасындағы шекарада өтеді. Оқиғаның желісі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде дамиды. Роман басты кейіпкер Билли Пархэмнің, оның отбасының және кіші інісі Бойдтың өміріне арналған. Бұл оқиғада Нью-Мексикодан Мексикаға жасалған үш сапар туралы баяндалады. Бұл трилогияның бірінші кітабынан гөрі көбірек мұңды, бірақ Маккартидің ерте туындыларындағы тозақтық бейуақытқа қайта оралмайды. Реймонд Малевицтің пікірінше, қасқырдың "әдеби әрекеті" Биллидің қасқыр туралы ойлау жолы, баяндаушының оны сипаттау тәсілімен қақтығысқа түскенде көзге көрінеді. Сапар барысында Билли көптеген басқа саяхатшылармен және жергілікті тұрғындармен кездеседі, олар күрделі әңгімелер арқылы өздерінің терең философияларын бөліседі. Мысалы, католицизмге өткен мормонның шындыққа деген көзқарасын былайша сипаттайды:

Мағынасынан айырылған нәрселердің ешқандай мәні жоқ. Олар тек пішін ғана. Белгілі бір мөлшерде және түсте. Белгілі бір салмақта. Олардың мәні бізге жоғалғанда, олардың тіпті аты да қалмайды. Ал әңгіме болса, әлемдегі өз орнын ешқашан жоғалта алмайды, себебі ол – сол орынның өзі. Міне, осыны табу керек еді. Корридо. Әңгіме. Барлық корридолар сияқты, ол да бір ғана оқиғаны айтады, өйткені айтар бір ғана оқиға бар. Ол сондай-ақ, жол бойында Паглиаччиді қойып жүрген опера труппасымен де танысады, олардың кейіпкерлері Білли мен Бойдтың жолда құтқаратын қызбен қарым-қатынасына едәуір ұқсас. Ол қойылымды қызығушылықпен қадағалады, бірақ соңында түсіне алмады – ақырында, клоун киімін киген адам әйелді өлтірді, ал мүмкін, оның бәсекелесін пышақтап өлтірді.

Екінші шекарадан өту кезінде Билли мен Бойд отбасылық шаруашылығынан ұрланған аттарды қайтаруға шығады. Олардың қарым-қатынасы шиеленіскен, Бойд ағасынан гөрі көңілсіз мінез танытады, бұл Биллидің оны қорғауға тырысуына кедергі келтіреді. Бойд ақырында дау кезінде кеудесіне оқ тиіп жараланады. Ол жазылғаннан кейін, жас қызбен бірге жоғалып кетеді. Үшінші жолға Билли жалғыз шығып, ағасының қайда екенін анықтауға тырысады. Ол Бойдтың атыс кезінде қаза тапқанын біледі және оның денесін тауып, Нью-Мексикоға қайтарып әкелуге кіріседі. Бойдтың қабірін тауып, денесін қазудан кейін, Биллиге Бойдтың сүйегін қорлап, оның атын кеудесінен жаралаған адамдар тобы шабуыл жасайды. Билли, цығанның көмегімен, жылқыны қайтадан жүруге жарамды етеді. Соңғы сахнада Билли жалғыз және қайғылы, көмек сұрап оған жақындаған қатты ұрып-соғылған итке тап болады. Жастық шағында қасқырмен байланысы болғанына қарамастан, ол итті ашуланып, жамандықпен қуа жөнелтеді. Кейін ол өкініш сезіміне толыды: ол иттің соңынан қуады, оны қайта оралуға шақырады, бірақ ол кетіп бітіпті. Ол көздерінен жас шығарып жылай бастайды.