Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гереме таңғажайып тау жыныстарынан тұратын аңғарлар желісінің ортасында орналасқан. Ерте христиандықтың маңызды орталығы болғандықтан, Каппадокиядағы ең көп санындағы суреттелген шіркеулерге, сондай-ақ усақ шіркеулерге және монастырларға ие. Бұрынғы үңгір үйлерінен жасалған көптеген сәнді қонақ үйлер де бар, олармен қатар ерте христиандық мұрасымен байланысты діни құрылыстар да кездеседі. Ауыл 1985 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне қосылған Гереме ұлттық паркінің құрамына кіреді. Ең жақын әуежайлар – Невшехир Кападокия және Кайсери әуежайлары. Ауылға Түркияның түкпір-түкпірінен қатынайтын алыс қашықтыққа жүретін автобустар да бар.
Göreme sits at the heart of a network of valleys filled with astonishing rock formations. Being a centre of early Christianity, it also has the most painted churches, as well as hermitages and monasteries, in Cappadocia. and many boutique hotels created out of old cave homes, in addition to ecclesiastical structures connected to its early Christian heritage. The village sits within the Göreme National Park which was added to the UNESCO World Heritage List in 1985. The nearest airports are Nevşehir Kapadokya Airport and Kayseri Airport. The village is also served by long distance buses from all over Turkey.
Этимология
Алғашқы христиандар бұл жерге "Корама" деген ат берген, "горэми" сөзі "осы жерді көре алмайсыз" деген мағынаны білдіреді, себебі бұл аймақ қудалау кезеңінде жасырынуға арналған пана болған.
The name Korama was given by early Christians, with gor emi meaning 'you cannot see this place' in reference to the area serving as a hidden place of shelter during periods of persecution.
Тарих
Гёреме ерте христиан дінінің маңызды орталығы болды. VI ғасырда жазылған Гёреме қамқоршысы – әулие Иеронның өмірнамасы III ғасырдағы оқиғаларға сілтеме жасайды және үңгірлерде тұратын ауыл тұрғындары туралы алғашқы мәліметтерді береді. Ауыл маңындағы қарапайым үңгір шіркеулерінің кейбіреулері VI-VII ғасырларға, ал басқалары X-XI ғасырларға жатады, осы кезеңде көптеген фрескалар да салынған. 1796 жылы Гёремеде Мехмет Паша Конағы (Мехмет Паша сарайы) салынды, бірақ бастапқы иесінің нақты есімі белгісіз. Оның селямлық (ерлер бөлмесі) және харемлік (әйелдер бөлмесі) қабырғалары толығымен суреттермен жабылған, ерлер бөлмесінде Константинополь мешіттері мен ландшафттар бейнеленген, ал әйелдер бөлмесінде тұрмыстық көріністер көп. Гёреме туралы жазба қалдырған және сурет салған алғашқы еуропалық жазушы – француз археологы Шарль Тексье, ол 1830 жылдары осы жерден өтіп кеткен. 1837 жылы саяхаттары негізінде жазылған кітабында Сэр Уильям Гамильтон Гёремедегі әулие Иерон шіркеуі мен Рим қамалын (Roma Kalesi) атап көрсеткен. 1923 жылғы халық алмасудан кейін Каппадокиялық грек тұрғындары Грекияға қоныс аударды.
Goreme was an important centre of early Christianity. A Life of St Hieron, the patron saint of Göreme, written in the sixth century nevertheless refers to events in the third century and offers the first mention of villagers living in cave houses. Some of the simpler cave churches around the village date from the sixth and seventh centuries, others from the tenth and eleventh centuries which is also when many of the frescoes were painted. In 1796, the Mehmet Paşa Konağı (Mehmet Paşa Mansion) was constructed in Göreme, although the true name of the original owner is unknown. The walls of its selamlık (men's room) and haremlik (women's room) are completely covered with murals, those in the men's room featuring images of Constantinople mosques and landscapes, those in the women's room more domestic. The first Westerner writer to leave an account – and drawing – of Göreme was the French archaeologist Charles Texier who passed through in the 1830s. In a book based on his travels in 1837 Sir William Hamilton referred to the chapel of St Hieron and the so called Roma Kalesi (Roman Castle) in Göreme. The native Cappadocian Greek inhabitants relocated to Greece following the 1923 Population exchange.
Троглодит
Геремедегі және оның айналасындағы тау жыныстары мен конустардың жұмсақтығы адамдардың кем дегенде үшінші ғасырдан бері (немесе одан да ертерек) мұнда үңгірлерді қазуына мүмкіндік берді. Ең алғашқы үйлер, әдетте, қарапайым үңгірлер болған, бірақ 20-ғасырға келгенде көптеген үйлер (жеке конустардағылардан басқа) отбасылардың тұруы үшін үңгірлердің алдына салынған тас бөлмелерге айналды, ал үңгірлер мал бағуға және қойма ретінде пайдаланылды. Үйлер сол жерге тән өмір салтына бейімделіп жасалған, жануарларға шөп беруге арналған ойыстар, жүзімді аяқтап шығаруға және кейіннен пекмез (жүзім шырыны) жасауға қолданылатын пресстер осы үйлерде болған. Еденге орнатылған тандыр пештері қыздыру үшін де қолданылды. Бұл өмір салты 21-ғасырдың басында да сақталды, бірақ 2015 жылға таман жарық көрген туризм туралы кітаптың арқасында барлық ескі үйлер сәнді қонақ үйлерге айналды.
The malleable nature of the rocks and cones in and around Göreme has meant that people have carved out cave homes here from at least the third century (and probably from long before). The earliest such homes were probably simple caves but by the 20th century most of the houses (except those in single cones) had stone rooms built in front of the caves for families to live in while the caves were relegated to stabling and storage. The houses were designed to suit a place specific way of life, with mangers for the animals cut from the rock along with presses used to tread grapes and later to make pekmez (grape molasses). Tandır ovens cut into the floors doubled as heating. This was a way of life that continued right into the first decade of the 21st century but that came to an effective end as a result of a tourism book that saw almost all the old houses converted into boutique hotels by around 2015.
Туризм
1970 жылға дейін Гёремеге туристер сирек келді, бірақ 2000 жылға қарай Каппадокияның туристік орталығына айналды. Туризм ауылға байлық әкеліп, тұрғындардың өмір сүру деңгейін жақсартты, бірақ ол ауыл ішіндегі ескі үңгір ғимараттарының қолданылуын ғана емес, сонымен қатар ауыл тұрғындарының өмірін түгелдей өзгертіп жіберді – енді олардың көбі туризм саласында жұмыс істейді. Көптеген бұрынғы тұрғындары үйлерін қонақ үйлерге айналдыру үшін сатып, Невшехир, Аванос, Учисар және Ургуп сияқты айналасындағы қалалар мен ауылдарға көшіп кетті. 21-шы ғасырдың екінші онжылдығында Гёремеден тыс жерден келген инвесторлар қонақ үйлерді салу немесе сатып алуға көшті.
Göreme was little visited by tourists until the 1970s but by 2000 had become the tourist capital of Cappadocia. Tourism brought wealth and a better standard of living to the village but it has completely changed not just the use of the old cave buildings within the village which have almost all been converted into hotels but also the lives of the villagers, almost all of whom now work in tourism. Many erstwhile residents have moved to live in the surrounding towns and villages – Nevşehir, Avanos, Uçhisar and Ürgüp – having sold their houses in Göreme for conversion into hotels. In the second decade of the 21st century an increasing number of hotels started to be built or bought by investors from outside Göreme.