Кіріспе
Жануарларға немесе адамдарға саңырауқұлақтардың әсерінен туындайтын аурулар. Басқа жануарларда кең таралған саңырауқұлақтық инфекциялар бар, және кейбіреулері жануарлардан адамдарға жұғуы мүмкін.
A wide range of fungal infections occur in other animals, and some can be transmitted from animals to people.
Жіктеу
Микоздар дәстүрлі түрде беткі, тері асты және жүйелік болып бөлінеді, онда инфекция тереңдеп, кеңірек тарап, ішкі органдарға әсер етеді. Олар шеге, кілегей қабығы, тері және ауызға әсер етуі мүмкін. Бластомикоз, криптококкоз, кокцидиоидомикоз және гистоплазмоз сияқты кейбір түрлері әлемнің белгілі бір аймақтарында тұратын немесе саяхаттайтын адамдарға қатысты. Бұл ВИЧ/ЖИТС сияқты аурулары бар және стероидтар немесе қатерлі ісікке қарсы ем қабылдап жүрген адамдарды қамтиды. Өте жас және егде жастағы адамдар да тәуекел тобына жатады. Антибиотиктермен емделіп жатқан адамдарда саңырауқұлақ инфекциясының қаупі артады. Иммундық жүйесі қалыпты жұмыс істемейтін (мысалы, қатерлі ісікпен ауыратын) балалар инвазивті саңырауқұлақ инфекциясына ұшырау қаупі жоғары.
COVID-19-ның таралуы
COVID-19 пандемиясы кезінде кейбір саңырауқұлақ инфекциялары COVID-19-мен байланысты болды. Саңырауқұлақ инфекциялары COVID-19-ға ұқсас болуы мүмкін, COVID-19-мен бір мезгілде пайда болуы мүмкін, ал ауыр саңырауқұлақ инфекциялары COVID-19-дың жағдайын ушықтыруы мүмкін. COVID-19 жұқтырған адамдарда ең көп кездесетін ауыр саңырауқұлақ инфекциялары – аспергиллез және инвазивті кандидоз. COVID-19-мен байланысты мукормикоз көбінесе сирек кездеседі, бірақ 2021 жылы Үндістанда оның айтарлықтай көбейгені байқалды.
Механизм
Саңырауқұлақтық инфекциялар споралардың тыныспен ішке түсуі, теріге тиюі немесе жара арқылы денеге енуі нәтижесінде пайда болады.
Алдын алу
Теріні таза және құрғақ ұстау, сондай-ақ жақсы гигиена сақтау кең таралған терілік микоздардың алдын алуға көмектеседі. Кейбір саңырауқұлақ инфекциялары жұқпалы болғандықтан, басқа адамдарға немесе жануарларға тигеннен кейін қолды жуу қажет. Спортивтік киімді пайдаланғаннан кейін міндетті түрде жуу керек.
Емдеу
Емдеу гриб инфекциясының түріне байланысты және көбінесе жергілікті немесе жүйелік антифунгальді препараттар қажет етеді. Антифунгальді препараттарға жауап бермейтін пневмоцистоз котримоксазолмен емделеді. Кейде инфекцияға шалдыққан тінді хирургиялық жолмен алып тастау қажет болады. 2020 жылы грибтік аурулардан шамамен 1,7 миллион адамның қаза болғаны хабарланды. Глобалды гриб инфекцияларына қарсы іс-қимыл қорының мәліметтері бойынша, әр жылы 10 миллионнан астам грибтік астма, шамамен 3 миллион ұзақ мерзімді өкпе аспергиллозы, 1 миллион грибтік кератит салдарынан соқырлық, 200 мыңнан астам криптококктан туындаған менингит, 700 мың инвазивті кандидоз, 500 мың өкпе пневмоцистозы, 250 мың инвазивті аспергиллез және 100 мың гистоплазмоз жағдайы тіркеледі.
Тарих
Б.з.д. 500 жылы Гиппократ ауыздағы жаралар туралы айтқан деректер, мүмкін, кандидоз болған. Парижде тұратын венгр микроскопы Дэвид Груби 1840 жылдардың басында адам ауруларын саңырауқұлақтардың тудыруы мүмкін екенін алғаш рет хабарлады.
Басқа жануарлар
Жануарларда түрлі микоздық инфекциялар кездеседі, және кейбіреулері жануарлардан адамдарға жұғуы мүмкін, мысалы, мысықтардан Microsporum canis.