Кіріспе

Вильгельм Йенсен жасаған мифтік тұлға, Вильгельм Йенсеннің романы.

"Градива", яки "қадам басатын ол" – Вильгельм Йенсеннің 1902 жылғы "Градива" повесіндегі басты кейіпкер ретінде жасалған мифтік бейне. Бұл кейіпкерге Римдегі бұрыс бағыттық рельеф түрткі болды. Кейіннен Зигмунд Фрейд Йенсеннің шығармалары туралы эссе жариялағаннан кейін, ол сюрреалистік өнерде маңызды тақырыпқа айналды.

Шығу тегі

Персонаж алғаш Вильгельм Дженсеннің аттас повесі "Градивада" пайда болды. Повесте басты кейіпкер ежелгі рельефтегі әйел бейнесіне ғашық болады және оны "қадам басатын" деген мағына беретін латын тіліндегі Gradiva деп атайды. Соңынан ол Фрейдтің өзінің повесін талдауына қуанған Дженсенмен бірнеше хат алмасты.

Сипаттама

Рельеф – неоаттикалық римдік рельеф, б.з.д. 4 ғасырына жататын грек түпнұсқасының көшірмесі болуы мүмкін. Толық рельефте Хоралар және Аграулидтер деп аталатын үш әйел бейнесі бейнеленген: Герсе, Пандрос және Аглаулос. Рельефті археолог Фридрих Хаузер бірнеше жеке музей коллекцияларында табылған фрагменттерден қайта құрастырды. Рельефтің қалған бөлігі Флоренциядағы Уффици мұражайында қойылған. Бұл суреттердің ішінде «Градива» (1931), «Градива Антропоморфостың қираған орындарын табады» (1931), «Уильям Телл және Градива» (1931) бар. «Градива» басқа сюрреалистік суреттерге де әсер етті. Мысалы, Андре Массонның 1939 жылғы «Градива» туындысы кейіпкердің жыныстық иконографиясын зерттейді. 1937 жылы сюрреализмнің жетекшісі саналатын автор Андре Бретон Риве-Гош жағасында «Градива» атты өнер галереясын ашты. Студияны Марсель Дюшан жобалаған, ол «Градива» пішіндес есікті ер адам бейнесімен бірге жасады. Француз режиссері Реймонде Карасконың 1978 жылғы «Градива эскизі 1» (оператор: Бруно Нуиттен) қысқа көркем фильмі «жігерді фетишизациялау туралы поэтикалық құрылым» деп сипатталды, бұл Фрейдтің түсіндіруіне қайшы келеді: қыздың аяғының әдемі қимылы ер адамның құштарлығының тек нысаны емес, өзінің мәні болып табылады. 1986 жылы француз сюрреалистік жазушысы және этнографы Мишель Лерис Жан Жаминмен бірге антропология тақырыптарын қамтитын «Градхива» атты ғылыми журналын құрды. 2005 жылдан бері ол Париждегі Кве Бранли мұражайымен жарияланып келеді.