Кіріспе

Ағылшын заңдағы термин: тыңдау және анықтау

Ағылшын заңында oyer and terminer (айтылуы: /ɔɪər ænd tɜːrmɪnər/; ағылшын-француз тілінен аудармасы – «тыңдау және анықтау») – саяхат сот судьясының отырысының бірі болып табылатын комиссия. Заң французша атауынан басқа, бұл комиссия заң латыншасы audiendo et terminando және ежелгі ағылшын тіліндегі sac және soc терминдерімен де белгілі болды. Oyer and terminer комиссиясы арқылы комиссия мүшелеріне (практикада саяхат сот судьялары, бірақ комиссия құрамында басқа адамдар да болған) комиссияда көрсетілген округтерде жасалған барлық мемлекетке қарсы қылмыстар, қылмыстар және құқық бұзушылықтарды мұқият тергеп, оларды заңға сәйкес тыңдап, шешім шығаруға бұйрық берілді. Тергеу үлкен қазылар алқасы арқылы жүргізілді; үлкен қазылар алқасы қараған айыптамалар бойынша шешім шығарғаннан кейін, комиссия мүшелері кіші қазылар алқасы арқылы тыңдауды және шешімді қабылдады. «Oyer and terminer» сөздері сондай-ақ oyer and terminer комиссиясының құзыреті шегіндегі құқық бұзушылықтарды соттауға құқығы бар сотты белгілеу үшін де қолданылды.

Шотландияда қолдану

1708 жылғы "Мемлекетке қарсы қылмыс туралы" заңға сәйкес, тәж Шотландияда мемлекетке қарсы қылмыс және мемлекетке қарсы қылмыс жасау туралы қате пікірді сотқа беру үшін oyer және terminer комиссияларын шығаруға құқылы болды. Мұндай комиссияда үш Әділет сот судьясы болуы керек еді. Аталған қылмыстардың кез келгені үшін айыптама соттан шығарылып, Жоғары сотқа жіберілуі мүмкін еді. Джорджия, Нью-Джерси және Пенсильвания штаттары. Нью-Йоркте 19-ғасырдың көп бөлігінде Oyer және Terminer соттары болды, бірақ бұл соттар 1896 жылы күшіне енген штат конституциясындағы өзгерістермен таратылды. Нью-Йорк сотының құзыреті Бас мәжіліс соты немесе округтік соттың құзыретімен бірдей болды, бірақ Oyer және Terminer өмір бойы бас бостандығынан айыру немесе өлім жазасына кесілетін қылмыстар бойынша құзыреттілікке ие болды. Массачусетс губернаторы Уильям Фипс 1692 жылдың 27 мамырында Салемдегі қарапайым халыққа қарсы сот ісі үшін Oyer және Terminer сотын құрды, оның құрамында мырза Стоутон, майор Ричардс, майор Гидни, мырза Уэйт Уинтроп, Сэмюэл Сеуолл, сержант мырза, сондай-ақ майор Натаниел Солтонсталл болды, ол көп ұзамай наразылық білдіріп, қызметтен бас тартты және оның орнына Джонатан Корвин келді. (Корвин Салемдегі алғашқы сот отырыстарының екі негізгі судьясының бірі болды және көбінесе Джон Хаторнның атынан қол қойды.) Кворум осы жеті адамның бесі болу керек еді. Губернатор Фипс 1692 жылдың 29 қазанында сот процестері талқыланып, мақұлданбағандықтан оны таратып жіберді.