Кіріспе

Ты́нда – Ресейдің Амур облысындағы қала. Бұл Бла́говещенск қаласының солтүстік-батысында орналасқан маңызды темір жол торабы, және бейресми түрде Байкал-Амур магистралінің астанасы деп есептеледі. Соңғы жылдары халық саны күрт төмендеді:

Этимология

Есім Эвенк тегінен шыққан және шамамен "өзен бойында" деп аударылады.

Тарих

Шкаруби елді мекені 1917 жылы қазіргі Тинда орналасқан жерде, Амурдан Алдан өзенінің саласы – Тимптон өзеніндегі жаңа ашылған алтын кен орындарына қарайтын жолдағы демалыс және қысқы лагерь ретінде құрылған. 1928 жылы Якутскке дейінгі тас жол салынысымен байланысты, ол Тиндінский (Ты́ндинский) деп атауға ие болды. 1932 жылы болашақта Байкал-Амур магистралі (БАМ) болып танылатын жобада Тинда болашақ торап стансасы ретінде қарастырылды. 1933-1937 жылдар аралығында Тинданы Транссибір темір жолындағы Сковородино маңындағы БАМ стансасымен (Бамовская деп аталды) байланыстыратын ұзын темір жол желісі салынды, бірақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде демонтаждалды және рельстер майданға жақын басқа да жобалар үшін қайта қолданылды. 1941 жылы Тинда қала типті елді мекен мәртебесін алды.

География

Қала теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте, Геткан өзені Тинда өзенімен қосылатын жерге жақын орналасқан, және қала осы Тинда өзенінің атымен аталған. Тинда өзені кейін қаладан бірнеше шақырым шығысқа қарай Зеяның саласы – Гилюй өзеніне құяды.

Климат

Тиндада субарктикалық климат (Кёппен климаттық жіктелуі Dwc) өте суық, құрғақ қыстар және жылы, жауыны көп жаздар басылады.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде Тында қаласы Тындин ауданының әкімшілік орталығы болып табылады, бірақ оның құрамына кірмейді. Әкімшілік бірлік ретінде, бұл қалалық округ мәртебесіне ие.

Демография

Қала тұрғындарының көп бөлігін орыстар, украиндер және белорустар құрайды. 2007 жылы аймақта шамамен 1500 солтүстік кореялық орманшы жұмыс істеді, олар журналистермен сөйлесуіне қатаң тыйым салынған және басқа адамдарға жабық, оқшауланған лагерьлерде тұрды.

Экономика және көлік

Тында – Байкал-Амур және Амур-Якутск темір жолдарының тоғысқан жері. Қаланың вокзалы екі магистральдың да маңызды тораптарының бірі және ірі локомотив депосына ие. Темір жол саласынан басқа, қала экономикасы көбінесе ағаш өңдеу өнеркәсібіне байланысты, және осы жерде Tyndales корпорациясы орналасқан. Якутскке апаратын М56 тас жолы да қаладан өтеді. Қалаға солтүстікте орналасқан Тында әуежайы қызмет көрсетеді. Бірнеше жыл жабық тұрғаннан кейін, 2007 жылы Благовещенск қаласынан Зейа арқылы әуе қатынасы қайта жаңартылды.