Хабаровск қаласының тарихы: 17 ғасырда Амур өзені бойында орыс казактары мен маньчжу Цинь династиясы арасындағы қақтығыстар, Ачанск бекінісінің құрылысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің Хабаровск өлкесіндегі қала
City in Khabarovsk Krai, Russia
XVII ғасырдағы орыс зерттеулері
17 ғасырдың ортасында Амур өңірі Ресей казактарының аймақты кеңейтуге және жергілікті халықтан салық жинауға тырысқандарынан, сондай-ақ өңірді өздері үшін бағындыруға ниеттенген маньчжу Цинь династиясымен араздасу ошағына айналды.
In the mid 17th century, the Amur Valley became the scene of hostilities between the Russian Cossacks, who tried to expand into the region and collect tribute from the natives, and the rising Manchu Qing dynasty, who were intent on securing the region for themselves.
Хабаровтың Аханск қаласы
1650 жылдары орыс зерттеушілері мен шабуыл жасаушылары Амур өзенінде бірнеше шамалы бекінілген лагерьлер (острогтар) құрды. Олардың көпшілігі бірнеше ай ғана пайдаланылып, кейіннен қиратылды. Көбінесе, қазіргі Хабаровск аймағындағы алғашқы мұндай лагерь – Ерофей Хабаровтың казактары 1651 жылдың қыркүйегінде жоғарғы Амурдан келгеннен кейін салған Ачанск (Ачанск) немесе Ачанский городок деп аталатын қамалды қысқы лагерь болды деп саналады. Бекініс сол жерде тұратын тайпаның атымен аталып, Хабаровтың адамдары оларды "ахан" деп атаған. 8 қазан күні Ахан және Дучер тайпаларының біріккен күштері (казактардың қатал алым-салық саясатынан олардың жек көруіне мол себеп болған) бекініске сәтсіз шабуыл жасады, ал көптеген орыстар балық аулауда болған еді. Ричард Маак, бұл аймақты зерттеген алғашқы орыс ғалымдарының бірі, 1859 жылы Ачанскті Амурдың оңтүстік (қытай) жағалауында, Хабаровскіден жоғары орналасқан Кирма мүйісіндегі қираған орындармен теңестірді, содан бері қазіргі Хабаровскінің өзен бойымен жоғары және төмен орналасқан бірнеше жер ұсынылды. 1709 жылы Уссури және Амур өзендерімен саяхат жасаған француз иезуиттері аймақтың алғашқы дәл картасын жасады. Олардың мәліметінше, жергілікті нанай халқы Уссури және Амур өзендерінде Дондон өзенінің сағасына дейін (яғни болашақ Хабаровск орналасқан аймаққа дейін) өмір сүрген. Олар қытайларға Юпи-Дази ("Балық терісі татары") деген атпен белгілі болған.
The Russian explorers and raiders of the 1650s set up a number of more or less fortified camps (ostrogs) on the Amur. Most of them were in use for only a few months and later destroyed. It is usually thought that the first such camp in the general area of today's Khabarovsk was the fortified winter camp named Achansk (Ачанск) or Achansky gorodok (Ачанский городок), built by the Cossacks of Yerofey Khabarov in September 1651 after they had sailed to the area from the upper Amur. The fort was named after the local tribe whom Khabarov's people called "Achans". On October 8 the fort was unsuccessfully attacked by joint forces of Achans and Duchers (who had good reasons to hate the Cossacks, due to their rather heavy handed tribute extraction tactics), while many Russians were away fishing. A number of locations, both upstream and downstream of today's Khabarovsk, have been proposed since Richard Maack, one of the first Russian scholars to visit the region, identified Achansk in 1859 with the ruins on Cape Kyrma, which is located on the southern (Chinese) shore of the Amur, upstream of Khabarovsk. French Jesuits who sailed along the Ussuri and the Amur Rivers in 1709 prepared the first more or less precise map of the region. According to them, the indigenous Nanai people were living on the Ussuri and on the Amur down to the mouth of the Dondon River (i. e., in the region including the site of the future Khabarovsk). These people were known to the Chinese as Yupi Dazi ("Fish skin Tartars").
Хабаровкадан Хабаровскке дейін
1858 жылы Агун шарттары бойынша бұл аймақ Ресейге өткізілді. Ресейліктер Ерофей Хабаровтың құрметіне Хабаровск (Хаба́ровка) әскери бекінісін салды. Бұл бекініс кейіннен аймақтың маңызды өнеркәсіптік орталығына айналды. 1880 жылы қала мәртебесі берілді. 1893 жылы қаланың аты қазіргі Хабаровск деп өзгертілді. 1894 жылы Хабаровскіде Ресей Географиялық қоғамының бөлімшесі ашылып, қалаға кітапханалар, театрлар мен мұражайлар салынуына бастама берді. Содан бері Хабаровскінің мәдени өмірі гүлденуде. Аймақтық этнография және табиғат тарихы мұражайларында, сондай-ақ 13 мың жылдан астам бұрынғы тасқа салынған суреттерді көруге болатын Сикачи Алян Нанай ауылы сияқты жерлерде жергілікті халықтың тарихы жақсы сақталған. Хабаровск өнер мұражайында ескі орыс иконаларының сирек коллекциясы бар.
In 1858, the area was ceded to Russia under the Treaty of Aigun. The Russians founded the military outpost of Khabarovka (Хаба́ровка), named after Yerofey Khabarov. The post later became an important industrial center for the region. Town status was granted in 1880. In 1893, it was given its present name: Khabarovsk. In 1894, a department of the Russian Geographical Society was formed in Khabarovsk and to found libraries, theatres and museums in the city. Since then, Khabarovsk's cultural life has flourished. Much of the local indigenous history has been well preserved in the Regional Lore Museum and Natural History Museum and in places like near the Nanai settlement of Sikachi Alyan, where cliff drawings from more than 13,000 years ago can be found. The Khabarovsk Art Museum exhibits a rare collection of old Russian icons.
Кеңес дәуірі
Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыста жеңіліс тауып, құлағаннан кейін Хабаровск қаласында Хабаровск соғыс қылмыстарына қатысты сот өтті. Аталған сотта Жапонияның Квантун армиясының және 731-ші бөлімшесінің он екі бұрынғы әскери қызметкері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде биологиялық қару жасау және пайдалану фактілері бойынша сотталды. 1945 жылдың қыркүйек айында Жапония құлағанда АҚШ пен Сталин арасында КСРО аумағында екі АҚШ әскери-теңіз базасын (Флоттық ауа-райы орталықтарын) құру туралы келісімге қол жеткізілді. АҚШ Камчатка түбегінде, Петропавловск-Камчатский қаласынан 16 шақырым қашықтықта TAMA кодолық атымен бірін, ал екінші базаны Хабаровсктен 32 шақырымда советтік тараптан берілген ғимараттарда, MOKO кодолық атымен орналастырды. Американдық тараптың бұл екі базаны пайдалану мерзімі ұзақ болмады. 1956 жылдың 5 қарашасында қалалық трамвайдың бірінші кезеңі іске қосылды. Хабаровск телестудиясы 1960 жылы хабар таратуды бастады. 1967 жылдың 1 қыркүйегінде Хабаровск дене шынықтыру институты, қазіргі Қиыр Шығыс мемлекеттік дене шынықтыру академиясы ашылды. 1971 жылдың 14 қаңтарында Хабаровск қаласы Октябрь революциясы орденімен марапатталды. 1975 жылы қалалық троллейбустың бірінші кезеңі ашылды. 1976 жылы қалада «Советская Россия» газетінің жүлдесі үшін халықаралық хоккей турнирі өтті. 1981 жылы қалада Бандиден әлем чемпионаты өткізілді.
After the defeat of Japan in World War II, Khabarovsk was the site of the Khabarovsk War Crime Trials, in which twelve former members of the Japanese Kwantung Army and Unit 731 were put on trial for the manufacture and use of biological weapons during World War II. When Japan fell in September 1945 the United States reached an agreement with Stalin to build two U. S. Naval Advance Bases (Fleet Weather Centrals) in the USSR. The U. S. built one 10 mile (16 km) outside Petropavlovsk Kamchatsky on the Kamchatka Peninsula with the code name TAMA. The other was 20 mile (32 km) outside Khabarovsk in buildings provided by the Soviets, code named MOKO. The American use of these two bases was short lived. On 5 November 1956, the first phase of the city tram was commissioned. The Khabarovsk television studio began broadcasting in 1960. On 1 September 1967, the Khabarovsk Institute of Physical Education, now the Far Eastern State Academy of Physical Culture, opened. On 14 January 1971 Khabarovsk was awarded the Order of October Revolution. In 1975 the first stage of the urban trolley opened. In 1976 the city hosted an international ice hockey tournament with the ball for the prize of the newspaper Sovietskaya Rossia. In 1981 the Bandy World Championship was played in the city.
Ту
Хабаровск туының оң жағында (қызыл бөлігінде) аю, сол жағында (көк бөлігінде) Сібір жолбарысы бейнеленген. Олар сары түсті қалқанды ұстап тұр, онда көк түсті кері бұрыш және қызыл балық бейнеленген. Бұл ту Хабаровск қаласының елтаңбасын көрсетеді. Ту 2007 жылдың 30 қазанында бекітілген, ал енінің ұзындығына қатынасы 2:3.
The flag of Khabarovsk displays a bear on the right (Red side) and a Siberian tiger on the left (blue side), holding a yellow shield with a blue reversed pall and a red fish. The flag is a representation of the coat of arms of Khabarovsk. The flag was adopted on 30 October 2007 and is 2:3 in ratio.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Хабаровск – өлке әкімшілік орталығы, бірақ оның құрамына кірмейді. Әкімшілік бөлініс ретінде ол Хабаровск қаласы ретінде жеке құрылған, бұл өлкелік маңызы бар қала және аудандармен тең статусқа ие әкімшілік бірлік.
Khabarovsk is the administrative center of the krai even though it is not a part of it. As an administrative division, it is incorporated separately as the city of krai significance of Khabarovsk—an administrative unit with the status equal to that of the districts.
Экономика және инфрақұрылым
Бастапқы өнеркәсіптерге темір өңдеу, болат прокаты, Хабаровск кеме жасау кешені, Далдизель, машина жасау, мұнай өңдеу, ұн тарту, фармацевтикалық өнеркәсіп, ет өңдеу және түрлі ауыр және жеңіл машиналардың өндірісі кіреді. 2024 жылдың сәуір айында радиациялық ағып кету салдарынан қалада төтенше жағдай жарияланды. Радиацияның көзі "алынып, қорғау контейнеріне салынды" және радиоактивті қалдықтарды сақтау орталығына жеткізілді.
Primary industries include iron processing, steel milling, Khabarovsk shipyard, Daldizel, machinery, petroleum refining, flour milling, pharmaceutical industry, meatpacking and manufacturing of various types of heavy and light machinery. In April 2024, the city declared a state of emergency because of the radiation leak. The source of the radiation was "removed and placed in a protective container" and taken to a radioactive waste storage facility.
Туризм
Хабаровск қаласының маңызды көшесі – кең Амурский бульвары, онда көптеген дүкендер мен жергілікті базар орналасқан. Қаланың бес ауданы Амур өзенінің бойымен созылып жатыр. Осыған ұқсас Усуриский бульвары екі басты көше – Муравьев-Амурский және Ленин көшелерінің арасында орналасқан және қаланың жасанды көлдеріне (Городские Пруди) дейін, Platinum Arena спорт кешенімен бірге жалғасады. Көлдер әсем жарық шоулары бар фонтандарымен әйгілі. Қалада Қиыр Шығыс әскери округінің әскери тарих мұражайы бар, ол Ресейдің Қиыр Шығысындағы жалғыз осындай мұражай. Жақында қаланың орталық бөлігінде тарихи стильде қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Ленин алаңынан Муравьев-Амурский көшесі арқылы Амурдағы Утийге дейін жаяу серуендеуге болады, онда келушілер дәстүрлі орыс тағамдарын ұсынатын мейрамханалар мен сувенирлер сататын дүкендерді таба алады. Бұл аймақта көптеген түнгі клубтар мен пабтар бар. Қыс айларында қаланың алаңдары мен саябақтарында мұз мүсіндері қойылады. Суретшілер Қытайдың Харбин қаласынан шақырылады. Владивостоктан айырмашылығы, қала ешқашан шетелдіктерге жабылмаған, және Қиыр Шығыс әскери округінің штаб-пәтері болғанына қарамастан, өзінің тарихи халықаралық сипатын сақтап қалды. Бұрын Кеңес Одағының Алыс Шығыс астанасы (1926 жылдан 1938 жылға дейін) болған Хабаровск, Кеңес Одағы құлағаннан бері Азияның ықпалы күшейді. Жыл сайын Хабаровскке және одан өтетін қытай азаматтарының саны миллионнан асып түседі, сондай-ақ жапон және корей компанияларының шетелдік инвестициялары да соңғы жылдары артты. Қалада көп қабатты сауда орталығы мен онға жуық қонақүй бар. Хабаровск өлкесінің мәдениет министрі Александр Федосовтың пікірінше, 2015 жылғы Бандиден әлем чемпионатынан кейін қала туристер үшін одан да тартымды болды. Хабаровск – Қытай шекарасына жақын орналасқан, Транссибір теміржолындағы Ресейдің еврей автономиялық облысының әкімшілік орталығы Биробиджанға ең жақын ірі қала. Еврей автономиялық облысы – Ресейдің Қиыр Шығысындағы Ресей Федерациясының құрамына кіретін субъектісі. Ол Ресейдің Хабаровск өлкесі және Амур облысымен, сондай-ақ Қытайдың Хэйлунцзян провинциясымен шектеседі. Оның әкімшілік орталығы – Биробиджан қаласы, және бұл әлемдегі жалғыз аймақ, онда идиш тілі мемлекеттік тіл мәртебесіне ие. Хабаровск Биробиджанға ең жақын ірі әуежай болып табылады, ол Хабаровск Новый әуежайы (KHV / UHHH) деп аталады және Биробиджан қаласының орталығынан 198 км қашықтықта орналасқан.
A key street in Khabarovsk is the broad Amursky Boulevard with its many shops and a local market. The city's five districts stretch for along the Amur River. The similar boulevard – Ussuryisky is located between the two main streets Muravyov Amursky and Lenin street and runs to the city's artificial lakes (Gorodskie Prudi) with the sport complex Platinum Arena. The lakes are famous for their fountains with the light show. The Military History Museum of the Far Eastern Military District is located in the city, the only such museum in the Russian Far East. Recently, there have been renovations in the city's central part, rebuilding with historical perspective. There is a walking tour from the Lenin Square to Utyos on Amur via Muravyov Amursky Street, where visitors find traditional Russian cuisine restaurants and shops with souvenirs. There are a number of night clubs and pubs in this area. In Wintertime ice sculptures are on display on the cities squares and parks. Artists come from as far as Harbin in China. Unlike Vladivostok, the city has never been closed to foreigners, despite it being the headquarters of the Far East Military District, and retains its historically international flavor. Once the capital of the Soviet Far East (from 1926 to 1938), since the demise of the Soviet Union, it has experienced an increased Asian presence. It is estimated that over one million Chinese travel to and through Khabarovsk yearly, and foreign investment by Japanese and Korean corporations have grown in recent years. The city has a multi story shopping mall and about a dozen hotels. Aleksandr Fedosov, the Khabarovsk Krai Minister of Culture, estimates that the city became more attractive to tourists following the 2015 Bandy World Championship. Khabarovsk is the closest major city to Birobidzhan, which is the administrative center of the Jewish Autonomous Oblast, Russia, located on the Trans Siberian Railway, close to the border with China. The Jewish Autonomous Oblast is a federal subject of Russia in the Russian Far East, bordering Khabarovsk Krai and Amur Oblast in Russia and Heilongjiang province in China. Its administrative center is the town of Birobidzhan, and it is the only region in the world in which Yiddish is the official language. Khabarovsk provides the closest major airport to Birobidzhan, which is Khabarovsk Novy Airport (KHV / UHHH), 198 km from the center of Birobidzhan.
Спорт
Амур Хабаровск – халықаралық Континентальдық хоккей лигасының кәсіби хоккей клубы, өз ойындарын «Платина Арена» мұз сарайында өткізеді. 2013 жылы «Адмирал Владивосток» клубы КХЛ-ге қосылғанға дейін, ол лигадағы еуропалық командалардан ең алыс орналасқан команда болатын. FC SKA Хабаровск – Ресей футбол федерациясының екінші лигасы – Ресей бірінші лигасында ойнайтын кәсіби футбол клубы. SKA Neftyanik – кәсіби банди клубы, Ресей банди суперлигасының жоғары дивизионында өзінің «Арена Ерофей» жабық аренасында ойнайды. Бұл клуб жоғары дивизиондағы ең шығыс және ең оңтүстік командасы болып табылады. 2016–2017 маусымында клуб тұңғыш рет Ресей чемпионы атанды. 2019 жылға дейін команда үш жыл қатарынан чемпиондық атағын жеңіп алды.
Amur Khabarovsk, a professional ice hockey club of the international Kontinental Hockey League and plays its home games at the Platinum Arena. It used to be the furthest team from the European based teams in the league until Admiral Vladivostok joined the KHL in 2013 as an expansion team. FC SKA Khabarovsk, a professional association football team playing in the Russian First League, the second tier of Russian association football. SKA Neftyanik, a professional bandy club which plays in the top tier Russian Bandy Super League at its own indoor venue Arena Yerofey. It is both the easternmost and southernmost team in the top division. In the 2016–17 season the club became Russian champion for the first time. As of 2019 the team has won the title three years in a row.
Халықаралық іс-шаралар
1981 жылы бұл қалада бандиден әлем чемпионаты өтті. Сондай-ақ, 2015 жылы бандиден әлем чемпионаты өтті, оған премьер-министр Дмитрий Медведев келді. 21 команда қатысуы күтілді, бұл 2014 жылғы турнирдегі рекордтық 17 (қазір 18) командадан 4-ке артық болар еді. Ақырында, Қытай жалғыз жаңа команда болды, ал Канада мен Украина саяси себептермен қатысудан бас тартты. Хабаровск 2018 жылғы турнирді де ұйымдастырды, бірақ бұл жолы B дивизионы емес, ол Қытайдың Харбин қаласында өтті. Туризм жөніндегі федералды агенттік бұл шараны жылдың ең үздік 200 шарасының бірі деп атады.
The city was a host to the 1981 Bandy World Championship. It also hosted the 2015 Bandy World Championship, which was visited by Prime Minister Dmitry Medvedev. 21 teams were expected, which would have been 4 more than the then record making 17 (now it's 18) from the 2014 tournament. In the end, China was the only newcomer, while Canada and Ukraine withdrew, the latter for political reasons. Khabarovsk organised the 2018 tournament as well, but not Division B that time around, which was held in Chinese Harbin. The event was named by the Federal Agency for Tourism as one of the best 200 events of the year.
Марапаттар
Хабаровск 2006, 2008 және 2009 жылдары «Ресейдің ең дамыған және жайлы қаласы» номинациясының әртүрлі түрлерінде бірінші орынды жеңіп алды. 2010 жылы Хабаровск Forbes журналының Ресейде жеке кәсіпкерлік үшін ең қолайлы қалалар тізімінде екінші орынға ие болды, ал бірінші орын Краснодарға бұйырды.
Khabarovsk placed first in different categories of "Most Developed and Comfortable City of Russia" in 2006, 2008 and 2009. In 2010, Khabarovsk won the second place in the Forbes list of most suitable cities for private business in Russia. First place went to Krasnodar.