Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лорд Байронның өлеңі
Poem by Lord Byron
"Гиаур" – Лорд Байронның 1813 жылы Джон Мюррей баспасынан, Томас Дэвисон баспаханасында жарық көрген поэмасы. Бұл Байронның шығыс романдары сериясының алғашқы туындысы болды. "Гиаур" жарыққа шыққаннан кейін үлкен сәттілікке ие болды және Байронның сын тұрғысынан да, коммерциялық тұрғыдан да беделін арттырды.
The Giaour is a poem by Lord Byron first published in 1813 by John Murray and printed by Thomas Davison. It was the first in the series of Byron's Oriental romances. The Giaour proved to be a great success when published, consolidating Byron's reputation critically and commercially.
Өмірбаян
Байрон 1810 және 1811 жылдары досы Джон Кэм Хобхауспен бірге жасаған 1809-1811 жылдардағы Ұлы саяхаты барысында осы өлеңді жазуға шабыттанды. Афинада болғанда ол түріктердің зына жасаған әйелді қапқа орап теңізге тастау салтын білді. "Giaour" (түрікше: Gâvur) – түрік тілінде "сенімсіз" немесе "кәпір" деген мағына беретін сөз. Бұл сөз араб тіліндегі "kafir" сөзімен ұқсас болғанымен, байланысы жоқ. "Түрік ертегісінің бір бөлігі" деген тақырыппен жазылған бұл шығарма Байронның жалғыз аяқталмаған поэмасы болып табылады. Байрон оқиғаны үш баяндаушы арқылы, олардың жеке пікірлерін білдіретіндей етіп құрды. Поэманың негізгі мазмұны Хассанның гареміндегі Лейланың, ол giaour-ға ғашық болып, Хассанның теңізге батырып өлтіруі туралы айтады. Өшініш ретінде giaour Хассанды өлтіріп, содан кейін өкінішіне орай монастырға кетеді. Оқиғаның құрылымы махаббат, өлім және соңғы тыныс туралы христиандық және мұсылмандық көзқарастардың контрастын көрсетеді. Байрон бұл өлеңді 1812 жылы "Чайльд Гарольдтың саяхатының" алғашқы екі бөлігі жарияланғаннан кейін бірден танымал болғаннан кейін жазды; ол даңққа деген көңілінің тоңуын көрсетеді. Сондай-ақ, ол жарты қарындасы Аугуста Лиге және леди Фрэнсис Вебстерге деген екі құпия махаббаттың қараңғылығын, өкінішін және құштарлығын көрсетеді. Өлеңнің ең алғашқы нұсқасы 1812 жылдың қыркүйегі мен 1813 жылдың наурызы аралығында жазылған, ал 700 тармақтық нұсқасы 1813 жылдың маусымында жарық көрген. 1813 жылдың соңына дейін тағы бірнеше басылымдар жарық көрді, олардың әрқайсысы алдыңғысынан көбірек тармақтан тұрды. Соңғы басылымда 1300 тармақ бар, бұл алғашқы басылымнан екі есе көп.
Byron was inspired to write the poem during 1810 and 1811 in the course of his 1809 1811 Grand Tour, which he undertook with his friend John Cam Hobhouse. While in Athens, he became aware of the Turkish custom of throwing a woman found guilty of adultery into the sea wrapped in a sack. "Giaour" (Turkish: Gâvur) is an offensive Turkish word for infidel or non believer, and is similar but unrelated to the Arabic word "kafir". The story, subtitled "A Fragment of a Turkish Tale", is Byron's only fragmentary narrative poem. Byron designed the story with three narrators giving their individual points of view about the series of events. The main story tells of a member of Hassan's harem, Leila, who loves the giaour and is killed by being drowned in the sea by Hassan. In revenge, the giaour kills Hassan and then enters a monastery due to his remorse. The design of the story allows for contrast between Christian and Muslim perceptions of love, death, and the afterlife. Byron wrote the poem after he had become famous overnight following the 1812 publication of the first two cantos of Childe Harold's Pilgrimage; it reflects his disenchantment with fame. It also reflects the gloom, remorse, and lust of two illicit love affairs, one with his half sister Augusta Leigh and the other with Lady Frances Webster. The earliest version of the poem was written between September 1812 and March 1813, and a version of 700 lines was published in June 1813. Several more editions appeared before the end of 1813, each longer than the last. The last edition contains 1,300 lines, almost twice as many as the version first published.
Ықпал
Поэма Эдгар Аллан Поның ерте туындыларына ықпал етті. Оның алғашқы маңызды поэмасы "Тамерлан", әсіресе "Джиаур" поэмасының мәнерін және стилін ұқсатады. Польша ақыны Адам Мицкевич осы туындыны поляк тіліне аударды. Мицкевич 1822 жылғы қарашада: "Мен "Джиаурды" аударуға кірісемін деп ойлаймын", - деп жазды.
The poem was an influence on the early work of Edgar Allan Poe. His first major poem, "Tamerlane", particularly emulates both the manner and style of The Giaour. Polish poet Adam Mickiewicz translated the work into Polish. Mickiewicz wrote in November 1822: "I think I shall translate The Giaour."
Фильм
"Гиаур" сценарийін Рика Охара (The Heart of No Place, 2009) жазып, режиссерлік етеді. Толық метражды фильмнің атқарушы продюсері – Гаррет Джонс (Boiling Point, 2021), ал саундтректі Джоно Подмор жасайды. Фильм дайындық кезеңінде.
The Giaour, with screenplay by and to be directed by Rika Ohara (The Heart of No Place, 2009), is in preproduction. The feature film is executive produced by Gareth Jones (Boiling Point, 2021), with soundtrack composed by Jono Podmore.