Кіріспе

Алып қашу ережесі – Қытайдың Суй әулеті кезінде қолданылған, жергілікті шенеуніктердің өз туған жерлерінде қызмет етуіне тыйым салатын қағида. Бұл тыйымның мақсаты – оларға туысқандары мен достарының ықпалы тимеуіне жасалған. Моғол империясының императоры Акбар да сыбайлас жемқорлық пен жақын туыстыққа басу жасау үшін осыған ұқсас жүйені қабылдаған. Бұл қағида АҚШ конституциялық құқығында мүлдем басқаша түсіндіріледі, сондай-ақ кейбір мәдениеттерде экзогамияны қолдаушы мәдени норма болып саналады.

Суй әулеті

Суй әулеті кезінде қолданылған және кейінгі конфуцийшіл үкіметтер тарапынан сақталған, туған жерде қызмет етуден аулақ болу қағидасы, жергілікті шенеуніктердің туыстары мен достары оларға ықпал етпеуі үшін өздерінің туған жерлерінде қызмет етуіне тыйым салды. Қызмет мерзімі үш-төрт жылды құрады, сондай-ақ, шенеуніктермен бірге ата-аналары мен он бес жастан асқан ұлдары да жүрмейтін. Әрбір префектура жыл сайынғы сот мәжілісіне өкілдер жіберді. Бұл тәжірибе Қың әулетінің соңына дейін жалғасты.

Моғол империясы

Мұғұл империясының императоры Акбардың (қазіргі Үндістан, Пәкістан және Ауғанстан аймағында) тұсында мемлекеттік басқарудың тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында осыған ұқсас жүйе құрылды. Мемлекеттік қызметкерлерге жергілікті мәселелерге тым терең араласып, императордың өзінен де беделді болып кетпеуі үшін бір аймақта ұзақ қызмет етуге рұқсат етілмеді. Белгілі бір мерзім өткен соң императордың қызметкерлері ауыстырылып, қызмет аймақтары тұрақты түрде өзгертіліп отырылды. Акбардың империяда осы жүйені енгізуі сыбайлас жемқорлық пен жақын туыстыққа қалай тұрудың алдын алуға көмектесті. Алайда, кейінгі императорлар бұл әдісті тастап, ұмытып кетті.

АҚШ заңдары

АҚШ Жоғарғы Соты қолданатын қашу ережесі – Ашвандер ережелері деп аталатын қағида, Ашвандер v. TVA (297 US 288, 346-347 (1936)) ісінде бекітілген. Егер дау конституциялық мәселені қарастырмайтын жағдайда шешілсе, сот конституциялық сұрақтан қашуға тиіс. Бұл қағидалар әділ Луис Д. Брандейспен айқындалған және АҚШ Жоғарғы Соты конституциялық шешімдерді қабылдаудан жалтарту үшін пайдаланады.

Ирландия құқығы

Бұл принцип ирландиялық құқықта да қолданылады: Carmody v Әділет министріне қараңыз.