Eye dialect

Кіріспе

Стандартты емес орфографияның айтылуын баса көрсетуі. Көз диалектісі - жазушының әдеттегі орфографияны дұрыс емес деп санамауы немесе ресми емес немесе төменгі деңгейдегі тілдің қолданылуын бейнелеуді көздегені үшін әдеттегі орфографияны қасақана стандартты емес орфографияны қолдануы. Бұл терминді Джордж Филипп Крапп әдеби техниканы атап өту үшін қолданған. Бұл термин белгілі бір сөздің стандартты айтылуын білдіреді, ол оның стандартты жазылуымен жақсы көрсетілмейді, мысалы wimmin әйелдердің әдеттегі ағылшын тіліндегі айтылуын дәл бейнелеу үшін. Алайда, көз диалектісі кейіпкердің сөйлеуі жергілікті (стандартты емес), шетелдік немесе білімсіз, көбінесе күлкілі екенін көрсету үшін қолданылады. Бұл стандартты емес орфографияның түрі басқалардан ерекшеленеді, өйткені орфографиядағы айырмашылық сөздің айтылуындағы айырмашылықты білдірмейді. Яғни, ол құлақ емес, көзге диалект.

Қолдану

Көптеген авторлар көз диалектісін сақтықпен қолданады, мұнда-шекара стандартты емес қате жазуды себіп, кейіпкердің сөзінің барлығын емес, оқырманға оның сөйлеу ерекшелігін білдіретін меңзеу ретінде қызмет етеді, дәл фонетикалық бейнелеу ретінде емес. Көбінесе диалогтарда қолданылса да, көз диалектісі кейіпкердің өзгертілген орфографиясын көрсетуде де кездесуі мүмкін (мысалы, хат немесе күнделік жазбасында), әдетте білімсіз немесе жартылай сауатты кейіпкерлерді айқын көрсету үшін қолданылады. "Көз диалектісі" терминін алғаш рет 1925 жылы Джордж Филипп Крапп қолданған. "Бұл бұзылған конвенция – құлақтың емес, көздің ісі", – деп жазды ол. Бұл термин көбінесе сөздердің айтылуын көрсететін орфографияға, яғни стандартты емес айтылуын білдіретін сөздердің жазылуына қатысты қолданылады. Мысалы, автор dat деп жазу арқылы that сөзінің стандартты емес айтылуын дәл транскрипциялауға тырысуы мүмкін. Денис Р. Престон әдеби емес контексттегі сөйлеудің жазбаша бейнелері туралы мақаласында, мысалы социолингвистердің транскрипциясында, мұндай жазулар негізінен "осылай бейнеленген сөйлеушіні қарапайым, білімсіз, ауылдық, қылмыскер және т.б. етіп көрсету арқылы оны кемсітуге" қызмет етеді деп мәлімдеді. Джейн Реймонд Уолпол сөйлеу ерекшеліктерін көрсетудің басқа да тәсілдері бар екенін атап өтеді, мысалы, синтаксис, пунктуация және күнделікті немесе аймақтық сөздерді таңдау. Ол оқырманның белгілі бір сөйлеу үлгісін есте сақтауға итермеленуі керек екенін және мұны іске асыратын орфографиялық емес сигналдар көз диалектісінен тиімдірек болуы мүмкін екенін айтады. Фрэнк Нуэссель көз диалектісін қолдану әртүрлі топтар туралы стереотиптермен тығыз байланысты екенін, олар сөйлеуді тиімді сипаттау үшін оларға сүйеніп, нығайтатынын атап өтеді. "Жалғанды шындыққа ұқсататын өтірік: Көркем әдебиет жазуға арналған нұсқаулықта" Джон Дюфрен авторлардың көз диалектісінен аулақ болуын ұсынады, "Колумбияның стандартты американдық тіліне арналған нұсқаулығын" келтіреді; ол көбінесе кемсітуші болып табылады, кейіпкерді аймақтық емес, ақымақ етіп көрсетеді және пайдалы емес, көбірек алаңдатады деп санайды. Уолпол сияқты, Дюфрен диалектті "прозаның ырғағы, синтаксисі, сөздік қоры, идиомалар мен сөздік тілдік ерекшеліктері, жергілікті сөздер" арқылы беру керек деп ұсынады. Басқа авторлар көз диалектісі кейде этникалық немесе аймақтық айтылуды сықақтап көрсету үшін қолданылатынын, әсіресе стандартты орфографияны стандартты емес орфографиямен салыстыру арқылы айырмашылықтарды көрсету үшін қолданылатынын атап өтті. Көз диалектісі, үнемі қолданылған кезде кейіпкердің сөйлеуін түсінбеуге әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, белгілі бір акцентпен таныс емес оқырмандарға ерекше сөйлеуді дұрыс беруге тырысу қиындық тудыруы мүмкін.

Most authors are likely to use eye dialect with restraint, sprinkling nonstandard misspelling here and there to serve as a cue to the reader about all of a character's speech, rather than as an accurate phonetic representation. While mostly used in dialogue, eye dialect may appear in the narrative depiction of altered spelling made by a character (such as in a letter or diary entry), generally used to more overtly depict characters who are poorly educated or semi literate. The term eye dialect was first used by George Philip Krapp in 1925. "The convention violated", he wrote, "is one of the eyes, not of the ear." The term is less commonly used to refer to pronunciation spellings, that is, spellings of words that indicate that they are pronounced in a nonstandard way. For example, an author might write dat as an attempt at accurate transcription of a nonstandard pronunciation of that. In an article on written representations of speech in a non literary context, such as transcription by sociolinguists, Denis R. Preston argued that such spellings serve mainly to "denigrate the speaker so represented by making him or her appear boorish, uneducated, rustic, gangsterish, and so on". Jane Raymond Walpole points out that there are other ways to indicate speech variation such as altered syntax, punctuation, and colloquial or regional word choices. She observes that a reader must be prompted to access their memory of a given speech pattern and that non orthographic signals that accomplish this may be more effective than eye dialect. Frank Nuessel points out that use of eye dialect closely interacts with stereotypes about various groups, both relying on and reinforcing them in an attempt to efficiently characterize speech. In The Lie That Tells a Truth: A Guide to Writing Fiction, John Dufresne cites The Columbia Guide to Standard American English in suggesting that writers avoid eye dialect; he argues that it is frequently pejorative, making a character seem stupid rather than regional, and is more distracting than helpful. Like Walpole, Dufresne suggests that dialect should be rendered by "rhythm of the prose, by the syntax, the diction, idioms and figures of speech, by the vocabulary indigenous to the locale". Other writers have noted that eye dialect has sometimes been used in derisive fashion toward ethnic or regional pronunciation, in particular by contrasting standard spelling with non standard spelling to emphasize differences. Eye dialect, when consistently applied, may render a character's speech indecipherable. An attempt to accurately render nonstandard speech may also prove difficult to readers unfamiliar with a particular accent.

Көркем проза

Көз диалектін қолданатын авторлардың арасында Майя Анжелу, Чарльз Диккенс, Уильям Фолкнер, Гир Гилман, Алекс Хейли, Джоэл Чандлер Харрис, Рассел Хобан, Терри Пратчетт, Джеймс Уиткомб Райли, Дж. К. Роулинг, Роберт Руарк, Джон Стейнбек, Харриет Бичер Стоу, Марк Твен, Максин Бенеба Кларк, Пол Ховард, Финли Питер Данн және Ирвин Уэлш бар. Чарльз Диккенс білімсіз кейіпкерлерінің сөйлеуінде көз диалектін, дыбысталу орфографиясымен және стандартты емес грамматикамен үйлестірген. "Құрдымды үй" ("Bleak House") кітабынан Жоның, көшені сыпырып тазалайтын қайғылы баланың айтқан сөздерін мысалға келтіруге болады:

Жоғарыдағы мәтінде wos, sed және wuns сөздері стандартты айтылуды көрсетеді. Бұл жағдайда Каммингстің мақсаты – екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кейбір американдықтардың жапон халқына деген көзқарасын көрсету болды.

Комикстерде

Америкалық карикатурист Аль Кэпп өзінің "Лиль Абнер" комиксінде жиі көз диалектісін айтылу орфографиясымен біріктіреді. Мысалы, l [тау], , және, мүмкін, ең көп тараған, тек оның рустик таңбаларына осы жазылу беріледі; мысалы, "оверцивилизованный" Боундер Дж. Раундхилстің диалогында гурмандар бар, ал Лиль Абнерде итальяндық диалектілік әдебиетте з орнына з жазылады (мысалы: стандартты позиция орнына posizzione) және синтаксистік двойственность (мысалы: стандартты ho fatto ho орнына ho ffatto), шын мәнінде стандартты айтылуды көрсетеді. Норвегиялық автор Ханс Ягердің трилогиясы, Богемиялықтардың эротикалық мойындаулары (18931903), көз диалектісінің норвегиялық түрінде жазылған.