Кіріспе
Солтүстік Америкадағы еңбек одағы. Американың ағаш ұсталары мен жоғары білікті жұмысшыларының біріккен бауырластығы, көбінесе Ағаш ұсталарының біріккен бауырластығы (UBC) деп аталатын ұйым 1881 жылы Питер Дж. МакГуайр және Густав Любкерт тарапынан құрылған. Қазір ол АҚШ-тағы ең ірі кәсіподақтардың біріне айналды, ал бөлімшелер мен жергілікті ұйымдар арқылы халықаралық ынтымақтастыққа қол жеткізіп, бауырластықты әлемдік деңгейдегі рөлге дайындауда. Мысалы, Солтүстік Америкалық бөлімінде континент бойынша 520 000-нан астам мүше бар.
The United Brotherhood of Carpenters and Joiners of America, often simply the United Brotherhood of Carpenters (UBC), was formed in 1881 by Peter J. McGuire and Gustav Luebkert. It has become one of the largest trade unions in the United States, and through chapters, and locals, there is international cooperation that poises the brotherhood for a global role. For example, the North American Chapter has over 520,000 members throughout the continent.
Алғашқы жылдар
Одақ 1881 жылғы 12 тамызда Питер Дж. Макгуайр және Густав Любкерт тарапынан құрылды. Екі адам ұжымдық келіссөздер жүргізу үшін топтарды ұйымдастырды және ұлттық одақ идеясын ілгерілету үшін «Carpenter» (Жұмысшы) атты газетті шығарды. 1881 жылғы тамызда Чикагода Бауырластықтың алғашқы құрылтайы өтті. Ортақ мақсаттарды қолдау үшін жергілікті және аймақтық бөлімдердің негізі қаланды, бұл одақтың келіссөз жүргізу мүмкіндігін арттырудың жолдарын көрсетуге бағытталды. Алғашқы ортақ мақсаттар – жалақы және жұмыс уақыты талаптары, сондай-ақ қаза және ауру жағдайындағы жәрдемақылар болды. Одақ 1881 жылы 2000 мүшеден 1890 жылы 50 000-ға, ал 1900 жылы 100 000-ға дейін өсті. Питер Дж. Макгуайр социалист болғанымен, одақ өзі саяси бейтарапты сақтады, ешқандай саяси партияны немесе идеологияны қолдамады. Алайда, ол толығымен саяси мәселелерден алшақтамады: ол сегіз сағаттық жұмыс күнін заңдастыруды қолдады. Одақ сонымен қатар 1886 жылғы 1 мамырда өзінің бөлімдерінің ереуілін ұйымдастырып, сегіз сағаттық жұмыс күнін талап ету үшін ереуілге шықты. Бірақ ереуіл тиімсіз болды және жауап ретінде қысым күшейді, әсіресе Чикагода, екі күннен кейін полиция екі ереуілшіні атып өлтірді, бұл келесі күні Хеймаркет оқиғасына әкеп соқты. Дегенмен, ереуіл Бауырластықтың танымалдығын арттырып, мүшелер санының өсуіне ықпал етті. 1890 жылы одақ қайтадан ереуілге шықты, бірақ бұл жолы жаңадан құрылған жұмыс берушілер қауымдастықтарының күшейген қарсылығына тап болды. Бауырластық құрылған кезде ақ және қара жұмысшыларды тең құқықтармен қабылдады; алғашқы жылдары одақтың вице-президенттерінің бірі – Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласынан шыққан афроамерикалық жұмысшы Л. Э. Рэмс болды. Алайда, Оңтүстікте одақ көбінесе ақ жұмысшылар мен мердігерлердің қарсылығына мойынсұнып, қара жұмысшыларды бөлек бөлімдерге бөліп тастады. Жергілікті одақтар да қара жұмысшыларды де-факто негізде жиі шеттетуге тырысты. Одақ 1963 жылы бөлек бөлімдерін ресми түрде таратып жіберді. Одақ қара жұмысшыларды шығарып тастау үшін сырттан да қатты қысымға ұшырады: 1919 жылы «Great Southern Lumber Company» компаниясының басшылары, Луизиана штатының Богалуза қаласының мэрі және Ку-клукс-кланмен байланысы бар жергілікті кәсіпкерлер, қара және ақ ағаш өңдеуші жұмысшыларын ұйымдастыруға тырысқан төрт одақ ұйымдастырушысына шабуыл жасап, өлтірді. Шабуыл жасағандардың ешқайсысы қылмыс жасағаны үшін сотталған жоқ.
Кеңейту және қақтығыс
МакГайр 1901 жылы Франк Даффи және басқалар оның одаққа түскен қаражатты толық есептей алмауына байланысты туған даудан кейін қызметтен кетуге мәжбүр болды. Көптеген қатардағы мүшелер МакГайрдың Ағаш ұсталары одағының кеңейіп келе жатқан бюрократиясының ішіндегі белгілі бір топтардың құрбаны болғанын күдіктенді, өйткені ол олармен қатардағы мүшелер мен жергілікті бөлімдерге билікке қол жеткізуге тырысқан бірнеше саяси шайқастарда күрескен. МакГайрдың ізбасарлары өз мүшелерінің орындау құқығы бар деп санайтын немесе олардың қолөнер дәстүрлеріне қауіп төндіретін жұмыстарды атқаратын басқа одақтарға қатысты одан да агрессивті ұстанымды қабылдады. Одақ басқа кәсіподақтар, мысалы, машина жасаушылар, металл жұмысшылары және электрмен жұмыс істейтіндер, өздеріне тиесілі деп талап ететін жұмыстарды иелену үшін юрисдикциялық ереуілдер ұйымдастырды. Ағаш ұсталары өздерінің үлкен салмағын пайдаланып, осы даулардың көп бөлігін жеңіп алды. 1915 жылы президент Джеймс Кирби қайтыс болғаннан кейін, олар жеңілген шешімдерге наразылық білдіру үшін AFL құрылыс саласы бөлімінен жиі шығып отырды. Келесі он жылдық ішінде одақ жұмыс берушілердің ашық есік саясатын енгізуге жасаған тырыстарын тойтарды, бұл одақтың жеңіп алған стандарттары мен мүшелігін сақтауын қиындатар еді. Ашық есік саясатының күші тоқтатылғанымен, ол Ағаш ұсталарының өсуін бәсеңдетті, бірақ басқа одақтарға қарағанда мүшелердің көптеп азаюына және жалақының төмендеуіне әкелмеді. Кейбір аймақтарда одақ тек гүлденіп қана қоймай, өз өкілдерін мемлекеттік лауазымдарға сайлады. Сан-Францискодағы ең беделді Ағаш ұсталары бөлімінің басшысы және Сан-Франциско құрылыс кәсіптері кеңесінің төрағасы П. Х. Маккарти 1909 жылы Сан-Франциско қаласының мэрі болып сайланды, ал халықшылдық көтерілісіне серпіліс алған одақ өкілдері көптеген басқа да қалаларда билікке ие болды. Одақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дэвис-Бейкон заңына ұқсас жалақы және одақ қорғауларын жеңіп алды. Ағаш ұсталары осы ашық есік саясатына қарсы күресті екінші рет Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, жұмыс берушілер өздерінің «Америкалық жоспарын» Сан-Франциско және Чикаго сияқты одақтың күшті орталықтарында енгізуге тырысқанда қайтадан бастады. Жұмыс берушілер кейбір аймақтарда сәтті болғанымен, Ағаш ұсталары 1920 жылдарды жалақының жақсаруымен және мүшелікте салыстырмалы түрде аз шығындармен аяқтады.
Депрессия және өзгерістер
Ұлы депрессияның алғашқы жылдарында кәсіподақ мүшелерінің жартысынан астамын жоғалтты, себебі құрылыс дерлік тоқтап қалды. Кәсіподақ бастапқыда жұмыссыздыққа байланысты төлемдерге қарсы болды, бұл AFL-дің консервативті саясатына және оның президенті Уильям Хатчесонның еңбек және жұмыспен қамту мәселелеріне кез келген мемлекеттік араласуға деген терең қарсылығымен үйлесімді болды. 1934 жылға қарай кәсіподақ жұмыссыздыққа байланысты төлемдерге қарсылығын тоқтатты. Кәсіподақ сондай-ақ өнеркәсіптік кәсіподақтарға қарсы шығып, өнеркәсіптік ортада қалыптау немесе басқа дәстүрлі ағаш ұсталарының жұмысын атқаратын кез келген жұмысшыны өкілдік ету құқығын талап етті. Кәсіподақ Американың Кеншілер одағы сияқты өнеркәсіптік кәсіподақтар ретінде орныққан кәсіподақтарға жеңілдіктер жасаса да, ол жаппай өндіріс салаларындағы жұмысшыларды ұйымдастыруды немесе мұндай ұйымдарға AFL-ге қосылуға рұқсат беруге қарсы болды, егер олар алдымен білікті мамандықтарын тапсырмаса. Бұл дау 1935 жылы Атлантик-Ситиде өткен AFL съезінде, Хатчесон дөңгелек фабрикасының жұмысшыларын ұйымдастыруға тырысқан комитеттің өкілі сөз сөйлегенде, тәртіп туралы сұрақ қойып, оның сөзін үзіп қырқып тастағанда шиеленістікке жетті. Кеншілер одағының президенті Джон Л. Льюис Хатчесонның тәртіп туралы сұрағына «бұл ұсақ-түйек» деп жауап берді, ал Хатчесон «Мен ұсақ-түйекпен өстім, сондықтан мен осылай кішкентаймын» деді. Льюис трибунадан шығып, тағы бірнеше сөзден кейін Хатчесонды жерге құлатып, темекісін қайта жағып, трибунаға оралды. Льюис және басқа да бірнеше кәсіподақ екі жылдан кейін AFL-ден шығып, Өнеркәсіптік ұйымдар конгресін құрды. Ағаш ұсталары өнеркәсіптік кәсіподақтарды жек көрсе де, олар өздерінің кәсіподақтарына, екінші дәрежелі мүшелер ретінде болса да, жаппай өндіріс жұмыскерлерін қабылдауға дайын болды. Ағаш ұсталары AFL жарғысымен құрылған Ағаш өңдеушілер одағымен ондаған жылдар бойы күресіп, есіктер, терезелер, қалыптар және т.б. сияқты құрылыста пайдаланылатын ағаш өнімдерін өңдеген кез келген жұмысшы ағаш ұсталарының жұмысын атқарып жатыр және оларды өздерінің кәсіподағына қосу керек деп мәлімдеді. Ағаш ұсталары ешқашан ағаш кесу фабрикасының жұмысшылары атқарған жұмысқа қатысты ұқсас талаптар қоймаған, тіпті оларды ұйымдастыруға тырыспаған, бірақ 1935 жылы кәсіподақ AFL-дің жаңадан құрылған Ағаш кесу және ағаш өңдеушілер одағын өзіне беруіне қол жеткізді. Бұл мәжбүрлі одақ сәтті болмады, өйткені көптеген жұмысшылар жақын арада Американың Халықаралық ағаш өңдеушілерін құрып, бірнеше жылдан кейін CIO-ға қосылды. Хатчесон кәсіподақты өзінің басшылығына қарсылыққа орын бермей басқарды; ол өзіне қарсы шыққан немесе «коммунистік» деп санаған жергілікті ұйымдардың жарғыларын жойды. Ол кәсіподақтың съезінде өзіне қарсы кандидаттарды ұсынуға рұқсат бермеді және 1938 жылы өзінің ұлы Морис Хатчесонды бірінші вице-президент етіп тағайындады. 1952 жылы зейнетке шыққаннан кейін оның орнын Морис басты. Хатчесон Франклин Делано Рузвельттің жақтаушысы болды, ол 1936 жылы оның қарсыласы Альф Лэндонның үгіт-насихат науқаны кезінде оны «диктатор» деп айыптады. Хатчесонның консервативті саясаты және CIO-мен болған қақтығысы 1940 жылы Хатчесонды және басқа да кәсіподақ басшыларын 1940 жылы Шерман заңын бұзды деген айыппен ұстауға байланысты үкімет шешіміне белгілі бір дәрежеде ықпал еткен болуы мүмкін. Үкімет кәсіподақтың мүшелерінің жұмысын қорғаудың дәстүрлі әдістері – юрисдикциялық ереуілдер, жұмыс орындарын алмастыратын технологияға қарсылық және жұмыс орындарын сақтау – сауданы шектеудің заңсыз әрекеттері екенін мәлімдеді. АҚШ Жоғарғы Соты АҚШ Хатчесонға қарсы алғашқы сотта мемлекеттік айыптау бойынша округтік соттың шешімін растады, осылайша Ағаш ұсталарына қатысты кез келген одан әрі қудалауды тоқтатты. Ағаш ұсталары Голливудтағы басқа да қолөнер одақтарының коалициясымен – Халықаралық суретшілер және одақтас кәсіптер одағының Герберт Соррелл басқарған студиялық одақтар конференциясымен ерекше одақтастыққа ие болды. Өндірушілердің бөліп-бөлшектеп билеу стратегиясынан туындаған ұзақ және тартысты ереуілден кейін CSU Голливудтан шығарылып, Театр сахнасы қызметкерлерінің халықаралық альянсы артқы шеберліктің негізгі өкілі ретінде қалды.
Кәсіподақтарға қатысы жоқ мердігерлердің наразылығы
Карпентерлер, басқа құрылыс салалары сияқты, 1920 жылдан бері жұмыс берушілердің күшті қарсылығына тап болған жоқ. Бұл 1970-ші жылдары өзгерді, өйткені General Motors, General Electric, Exxon, U.S. Steel, DuPont және тағы да басқа компаниялардың басшыларынан құралған Бизнес дөңгелек үстелі, кәсіподақ ұйымдарымен жұмыс істейтін мердігерлерді кәсіподақсыз мердігерлермен алмастыру арқылы құрылыс шығындарын төмендету бағдарламасын бастады. Дөңгелек үстел сондай-ақ Дэвис-Бейкон заңын және құрылысшыларды қорғайтын басқа да заңнаманы әлсіретуге тырысты. Көзге күтпеген жағдайға түскен және жоғарыдан төменге қарай ұйымдастыруға үйренген құрылыс саласы, келесі онжылдықтарда кәсіподақсыз мердігерлерге көптеген жұмыстарды жоғалтты.
Соңғы өзгерістер
1979 жылы Халықаралық ағаш, сым және металл терішілер одағы Балтагерлер одағымен бірікті, ал 1988 жылы Плитка, мәрмәр, терраццо, аяқтаушылар, дүкеншілер және гранит кесушілердің халықаралық одағы қосылды. 1994 жылы Батыс целлюлоза және қағаз өндірушілер қауымдастығы Балтагерлер одағына мүше болды. Балтагерлер бұрын, AFL-ден шыққан көптеген қолөнер одақтары сияқты, жергілікті ұйымдарына келіссөздер жүргізуде және мүшелерін өкілдік етуде айтарлықтай тәуелсіздік берген одақ болды. Балтагерлер халықаралық ұйымы 1988 жылдан бастап жергілікті ұйымдарды аудандық кеңес жүйесіне біріктіре бастады, ал 2000 жылғы халықаралық конвенциядан кейін «Аймақтық кеңестер» жүйесі енгізілді, бұл аудандар мен жоғары деңгейдегі кеңес мүшелерінің санын 13-тен 10-ға дейін азайтты. МакКарронның көзқарасы бүкіл Халықаралық Балтагерлер одағы үшін жақсы ма, нашар ма, бұл пікірталас тудырады, бірақ олар Америкадағы мүшелігі сақталған немесе өскен санаулы халықаралық одақтардың бірі, ал көптеген басқа одақтар мүшелерінің санының азаюын көрді. Жергілікті ұйымдарды біріктіру мердігерлік саласының аймақтық сипатын шешуге бағытталған. Жергілікті аумақта ғана жұмыс істейтін мердігерлердің саны азайып бара жатқанда, одаққа жатпайтын мердігерлер компанияның жұмыс әдістерімен тәжірибелі ұжымдарын жұмыс орнынан жұмысқа еркін ауыстыра алды, ал одақтық мердігерлер өз жұмыскерлерін аудандық кеңестің юрисдикциялық шекарасынан тыс жерге ауыстыруға болмайды, егер олар өз ұжымдарын мердігердің бас кеңесінен тыс юрисдикциялық ауданнан келген жаңа балтагерлермен алмастырмаса. Одақтық мердігерлер бұл жағдай оларды одаққа жатпайтын ұжымдарға қарағанда бәсекеге қабілетсіз етеді деп дұрыс мәлімдеді және 50% ережесі қабылданды. Мердігерлер енді өз аймағынан тыс жерлерде жұмыс істеуге әр компанияның әр жергілікті балташысына бір жергілікті балташыны пайдалана алады. Бұл біріктіру аймақтық кеңестің юрисдикция шегін айтарлықтай кеңейтті және кеңейтілген аумақтардағы кеңестерге мамандандырылған мердігерлердің өсіп келе жатқан одақтан тыс сегментімен бәсекелесуге мүмкіндік берді. Жергілікті ұйымдардың протекционизміне байланысты кеңес ішінде жұмысшылардың еркін қозғалысы 1991 жылғы UBC конвенциясында бұл өкілеттік жергілікті ұйымдардан алынып, кеңестерге берілгеннен кейін ғана мүмкін болды. Бұл жаңа жүйеде жұмыс істейтін балтагерлер өздерінің жергілікті бизнес агенттері мен ұйымдастырушыларына дауыс беру құқығын жоғалтты, барлық билік аймақтық кеңестің қызметкерлеріне шоғырланды, ал жергілікті ұйымдар мен қатардағы мүшелер аралық аймақтық кеңестерге өкілдік етуге дауыс берді. Одақ аудандық кеңестер жүйесін қайта ұйымдастыра бастаған кезде, ол жергілікті ұйымдарды аз жарғыларға біріктірді және жергілікті мүшелерді келісімшартты бекіту бойынша дауыс беру құқығынан айырды, келісімшарттар бір жергілікті аумақтан үлкен аумақтарды қамти отырып, кеңейді, осы құқық аймақтық кеңес өкілдеріне берілді. Алайда барлық келісімшарттар Солтүстік Калифорния Балтагерлер аймақтық кеңесіне жататын әртүрлі жергілікті ұйымдардың қарапайым мүшелерімен дауыс беріледі. Федералды апелляциялық сот алдымен, АҚШ Еңбек министрлігінің осы Кеңестерді Еңбек басқару есебі мен ашылу актісінің талаптарына сәйкес «жергілікті одақтар» ретінде қарастырмауын сұраққа алды, содан кейін мақұлдады, департамент осы мәселе бойынша қолданыстағы ережелерін қайта қарастыру ниеті туралы мәлімдеді. Балтагерлер 2001 жылы AFL-CIO-дан шықты, себебі Ұлттық федерацияның ұйымдастырылмағандарды ұйымдастыру бағдарламасын орындамағанына қатысты шағымдар келтірді. Басқа бақылаушылар Балтагерлердің кетуін басқа одақтардың юрисдикциясына шабуыл жасау қабілетіне қатысты юрисдикциялық шешімдер мен басқа шектеулерге, сондай-ақ AFL-CIO-ның Демократиялық партияны сынсыз және ерекше қолдауына байланысты деп санайды. Федерациядан шыққаннан кейін де Балтагерлер 2003 жылы «Жаңа Бірлік серіктестігі» және басқа одақтармен, соның ішінде SEIU, UNITE HERE және Еңбекшілермен «Өзгеріс үшін жеңіс» коалициясын құрды, AFL-CIO-ны ұйымдастыруды жеңілдету үшін негізгі құрылымдық өзгерістерді қарастыруға мәжбүрледі. 2009 жылдың жазында Біріккен Балтагерлер бауырластығы «Өзгеріс үшін жеңіс» коалициясының басқа мүшелері Балтагерлерден басқа одақтардың мүшелігін басып алуын тоқтатуды және Балтагерлер мүшелеріне негізгі демократиялық құқықтар беруді талап еткеннен кейін «Өзгеріс үшін жеңіс» коалициясынан шықты.