Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фредерик ван Зил Слабберт (2 наурыз 1940 – 14 мамыр 2010) – Оңтүстік Африка саяси талдаушысы, кәсіпкер және саясаткер. Ол 1979 жылдан 1986 жылға дейін Ассамблея палатасындағы ресми оппозиция – Прогрессивті федералды партияның (ПФП) жетекшісі болғандығымен әйгілі. 1986 жылы Слабберт парламенттің Оңтүстік Африканың саяси мәселелері тұрғысынан маңызсыз институтқа айналып бара жатқанын сезіне отырып, оппозиция жетекшісі лауазымынан кетті. Ол отставкаға шығар алдындағы «Соңғы ақ парламент» атты кітабында өз әрекеттерін және Оңтүстік Африканың болашағына қатысты болжамдарын түсіндірді. Отставкадан кейін Слабберт пен PFP депутаты Алекс Борайн Форд қоры, АҚШ Халықаралық даму агенттігі және Демократияны қолдау қорының қаржыландыруымен либералдық саяси зерттеу орталығы – IDASA (Африкадағы демократия институты) құрды. Солшылдар оны «көбінесе неолибералдық бағытты ұсынды» деп сынады, ол экономикалық мәселелер демократиялық бақылаудан тыс, өкілді демократияның шектеулі формаларына баса назар аударды. IDASA төрағасы ретінде Слабберт Оңтүстік Африканың ақ нәсілді азаматтары мен Африка Ұлттық Конгресі (АҰК) арасында диалогты бастауда маңызды рөл атқарды. Оның күш-жігері 1987 жылғы Дакар конференциясына әкелді, ол апартеидке қарсы қозғалыс пен Сенегалдағы жетекші (көбінесе африканер) саясаткерлер, ғалымдар және кәсіпкерлер арасында өтті. Бұл конференция апартеидтің жойылуына жасалған алғашқы қадам болды және Оңтүстік Африка тарихын өзгертетін келесі келіссөздерге (CODESA) бағыт берді. 2002 жылы Слабберт сол кездегі Ішкі істер министрінің, Кабинет мақұлдауымен, Сайлау жұмыстық тобының төрағасы болып тағайындалды. Топтың міндеті – Оңтүстік Африка үшін жаңа Сайлау заңын жасау болды. Жұмыстық топ 2003 жылдың басында жұмысын аяқтады және Кабинетке жабық тізімді, аралас пропорционалды сайлау жүйесін ұсынатын есеп пен заң жобасын ұсынды. Алайда, топтың ұсыныстары ешқашан іске аспады.
Frederik van Zyl Slabbert GCOB (2 March 1940 – 14 May 2010) was a South African political analyst, businessman and politician. He is best known for having been the leader of the official opposition – the Progressive Federal Party (PFP) – in the House of Assembly from 1979 to 1986. In 1986, Slabbert resigned from his position as leader of the opposition because he felt that Parliament was becoming an irrelevant institution in the context of South Africa's political problems. Prior to his resignation, he published a book entitled The Last White Parliament in which he explained his actions, and his predictions for the future of South Africa. Following his resignation, Slabbert and Alex Boraine, a fellow PFP MP, formed the liberal think tank IDASA (Institute for Democracy in Africa) with funding from, among others, the Ford Foundation, the United States Agency for International Development and the National Endowment for Democracy. Critics from the left charged that it "pushed an essentially neoliberal agenda" focussing on limited forms of representative democracy in which economic questions were not subject to democratic control. As head of IDASA, Slabbert played a leading role in initiating dialogue between white South Africans and the African National Congress (ANC). His efforts led to the Dakar Conference of 1987, which took place between the anti apartheid movement and leading (mainly Afrikaner) politicians, academics and businessmen in Senegal. This conference represented the first step towards dismantling apartheid and informed subsequent negotiations (CODESA) which changed the course of South Africa's history. In 2002, Slabbert was appointed by the then Minister of Home Affairs, with the approval of Cabinet, as the chair of the Electoral Task Team. The team had the responsibility of coming up with a new Electoral Act for South Africa. The task team completed its work by early 2003, and presented a report to Cabinet, including draft legislation, recommending a closed list, mixed member proportional electoral system. However, the team's recommendations were never implemented.
Іскерлік мансап
1990 жылдардан бастап өмірінің соңына дейін Слэбберт табысты кәсіпкер және бизнесмен болды. Слэбберт Джордж Сорос қолдаған Open Society Initiative of Southern Africa қаржыландыру ұйымының аймақтық үйлестірушісі ретінде де жұмыс істеді, ол тоғыз африкалық елдегі перспективті жобаларды анықтап, оларға инвестиция жасады. Одан бөлек, ол 1990 жылы "Khula" – қара инвестициялық трастын құрды. 1998 жылы Слэбберт Йоханнесбург қор биржасында (JSE) тіркелген Adcorp Holdings компаниясының төрағасы болып тағайындалды және Wooltru, Investec, Caxton және Radiospoor сияқты бірнеше JSE тіркелген компаниялардың директорлар кеңесіне де кірді.
From the 1990s until his death, Slabbert was a successful entrepreneur and businessperson. Slabbert also worked as regional facilitator for the George Soros backed funding organisation, the Open Society Initiative of Southern Africa, which identifies and invests in worthy projects in nine African countries. In addition, he co founded Khula — a black investment trust — in 1990. Slabbert was appointed as chairman of the Johannesburg Stock Exchange (JSE) listed Adcorp Holdings in 1998 and also sat on the boards of several other JSE listed companies such as Wooltru, Investec, Caxton and Radiospoor.
Соңғы жылдар
Слэбберт 2008 жылдың 1 тамызында Стелленбош университетінің 13-ші канцлері болып тағайындалды, бірақ сол жылдың соңында жүрек талмасы болды, нәтижесінде оған кардиостимулятор (жүрек сергіткіш) енгізілді. 2010 жылдың мамыр айының басында Слэбберт бауыр ауруына байланысты емделгеннен кейін ауруханадан шықты. Ол 2010 жылдың 14 мамырында үйде қайтыс болды. Слэбберттің артында әйелі Джейн және бірінші некесінен туған екі баласы – Тания мен Рико қалды. Ол АНК күресіне өмірінің бар салмағын салғанын, ал Табо Мбеки оны министр етіп тағайындамағаны үшін ашуланып, қиянатқа ұшырағандай сезінген. 2004 жылы Слэбберт «Оңтүстік Африканың 100 ең ұлы адамы» тізімінде 82-ші орынды иеленді.
Slabbert was appointed as the 13th chancellor of Stellenbosch University on 1 August 2008, but he suffered a heart attack at the end of the same year, an event that led to him having a pacemaker inserted. In early May 2010, Slabbert was discharged from hospital after receiving treatment for a liver related illness. He died at home on 14 May 2010. Slabbert was survived by his wife Jane and two children from his first marriage—Tania and Riko. He reportedly was bitter because he gave his whole life to the struggle of the ANC and felt betrayed when Thabo Mbeki didn't appoint him as a Minister. In 2004, Slabbert was voted 82nd in the Top 100 Great South Africans.
Шығармалары
Оңтүстік Африканың мүмкіндіктері: Дэвид Уэлшпен бөлісу стратегиялары. Лондон: Рекс Коллингс (1979). "Соңғы ақ парламент: Оңтүстік Африка үшін күрес", ақ оппозицияның жетекшісінің еңбегі. Сиджвик және Джексон (1986). "Бизнестегі серіктестер: Оңтүстік Африкада бостандықтан кейінгі саясат" Хериберт Адам және Когила Мудлимен бірлесіп жазылған. Кейптаун: Тафелберг баспасы (1998). "Қиын таңдаулар: Африканер африкалықтың ойлары". Кейптаун: Тафелберг баспасы (2000). "Тарихтың екінші жағы: Оңтүстік Африкадағы саяси өзгерістер туралы әңгімелік толғау". Йоханнесбург және Кейптаун: Джонатан Болл баспасы (2006). (Сондай-ақ, африкаанс тілінде "Duskant die geskiedenis" деген атпен жарияланған.)
South Africa's Options: Strategies for Sharing with David Welsh. London: Rex Collings (1979). The Last White Parliament: The Struggle for South Africa, by the Leader of the White Opposition. Sidgwick & Jackson (1986). Comrades in Business: Post Liberation Politics in South Africa with Heribert Adam and Kogila Moodley. Cape Town: Tafelberg Publishers (1998). Tough Choices: Reflections of an Afrikaner African. Cape Town: Tafelberg Publishers (2000). The Other Side of History: An Anecdotal Reflection on Political Transition in South Africa. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers (2006). (Also in Afrikaans as Duskant die geskiedenis, .)
Бас редактор ретінде
Жаңа Оңтүстік Африкадағы жастар: Саясат әзірлеуге қарай – Ынтымақтастық зерттеу бағдарламасының негізгі баяндамасы: Оңтүстік Африка жастары.
Youth in the New South Africa: Towards Policy Formulation – Main Report of the Co Operative Research Programme: South African Youth.