Кіріспе

1952–1968 Румынияның әкімшілік-аумақтық бірлігі.

Мажар автономиялық аймағы (1952–1960) (румыниялық: Regiunea Autonomă Maghiară, венгрше: Magyar Autonóm Tartomány) және Мюреш Мажар автономиялық аймағы (1960–1968) – Румыния Халық Республикасының (кейін Румыния Социалистік Республикасының) құрамындағы автономиялық аймақтар болды.

Тарих

Автономиялық аймақтың құрылуының басты себептерінің бірі – коммунистік Румыния үкіметінің Трансильваниядағы венгр халқының қолдауын жеңіп алу ниеті болды. Этностық венгр аймақтарында Румын Коммунистік партиясына қолдау өте жоғары болды, ал екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Румыниядағы барлық коммунистердің 26%-ын венгр коммунистері құрады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Трансильваниядағы венгр билігінен кейін этникалық венгрлер Румыния халқының 10%-ын құрады, ал коммунистік үкімет венгр азшылығына қатысты бағыну саясатын қабылдады; бұл, Румыниядағы социалистерге көңіл білдіретін венгрлерге қарағанда, этникалық румындардың Коммунистік партияны қолдамауы және коммунистік базаның әлсіздігіне байланысты прагматикалық қадам болды. Аймақтар саны қысқартылып, 1950 жылы құрылған бұрынғы Мюреш және Сталин аймақтарынан (барлығы 10 район) секель венгрлерінің шоғырланған жерлерінен тұратын жаңа Мажар автономиялық аймағы құрылды. 1956 жылғы халық санауы бойынша аймақтың жалпы халқы 731 361 адамды құрады, олардың этностық құрамы: венгрлер (77,3%), румындар (20,1%), цыгандар (1,5%), немістер (0,4%) және еврейлер (0,4%). Аймақтың ресми тілдері – венгр және румын тілдері, ал әкімшілік орталығы – Таргу Муреш (Маросвасархел). Мажар автономиялық аймағына келесі 9 район кірді: Чук, Георгени, Одорей, Регин, Сынгеоржиу де Падуре, Сфынту Георге, Таргу Муреш, Таргу Секуйеск және Топлица. 1952 жылғы Конституцияда белгіленген мәртебесіне сәйкес, аймақ Румыния венгрлерінің үштен бірін қамтыды, ал қалғаны румындық аймақтарда немесе Венгриямен шекаралас аймақтарда тұрды, онда этникалық негіздегі аймақ ирредентизм мен қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтарды тудыруы мүмкін еді. Автономиялық аймақтың құрылуы, іс жүзінде дерлік автономиясы болмаса да, кең таралған венгрге қарсы сезімге байланысты румындық саяси ортада шок тудырды. Көптеген румындық саясаткерлер автономияны айыптап, Венгрияның аймақты аннексиялауы мүмкін екенін мәлімдеді. Автономиялық аймақ басқа азшылықтардың да реакциясын тудырды – Румынияда тұратын немістер мен еврейлер де өздерінің автономиялық аймақтарын сұрап өтініш білдірді, және мұндай өтініштер партия отырыстарында талқыланды. немесе Мюреш венгр автономиялық аймағы.