Кіріспе
Америкалық поезд – «Пионер Зефир» – 1934 жылы Чикаго, Берлингтон және Куинси темір жолы (CB&Q) үшін Budd компаниясы салған дизельдік пойыз. Бұл пойыз жиынтығы АҚШ-та магистральдық қызметке арналған екінші ішкі жану қозғалтқышты (Union Pacific Railroad компаниясының M 10000-нан кейін) пайдаланған, дизельдік қозғалтқышпен жұмыс істейтін алғашқы пойыз және жол жүргізуге кірген алғашқы пойыз болды. Пойыз құрамына бір қуат/сақтау вагоны, бір багаж/RPO/буфет/жолаушылар вагоны және бір жолаушылар/бақылау вагоны кіреді. Вагонтар тот баспайтын болаттан жасалған және Якобс тележкаларымен тұрақты тіркелген. Құрылысқа соңғы жетістіктер енгізілген, мысалы, ұшқышпен дәнекерлеу (дәл дәнекерлеудің арнайы түрі) тот баспайтын болатты біріктіру үшін, сондай-ақ салмақты азайту үшін монокок конструкциясы және тіркемелер. Бұл Бёрлингтон үшін салынған ұқсас тоғыз пойыздың біріншісі болды және оның технологиялары жолаушылар темір жолы қызметін дизельдендіруде шешуші роль атқарды. Оның экономикалық тиімділігі, жылдамдығы және халыққа танымал болуы, Ұлы депрессия кезінде бизнестің күрт төмендеуіне ұшыраған жолаушылар темір жолы қызметін жандандыруға және қайта табысқа жеткізуге дизельдік-электрлік пойыздардың мүмкіндіктерін көрсетті. Алғашқыда демонстрациялық кезеңде «Бёрлингтон Зефир» деп аталған, ол Бёрлингтон «Зефир» пойыздарының паркін кеңейткен кезде «Пионер Зефир» атанды. 1934 жылдың 26 мамырында ол Денвер мен Чикаго арасындағы саяхатта жылдамдық рекордын орнатты – 13 сағат 5 минутта 1015,4 мильді (1633 км) тоқтамай, шамамен 78 миль/сағ (124 км/сағ) орташа жылдамдықпен жүрді. Бір учаскеде ол сағатына 181 км жылдамдыққа жетті. Осы тарихи жүріс 1934 жылы түсірілген фильмге («Күміс жолақ») және пойыздың «Күміс жолақ» деген лақап атына әсер етті. Пойыз 1934 жылдың 11 қарашасында тұрақты рейстерге шықты. Ол 1960 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы және басқа да бағыттарда жүріп, Чикаго ғылым және өнеркәсіп мұражайына сыйға берілді, онда ол бүгінгі күнге дейін қоғамдық назарда. Бұл пойыз американ теміржолдарындағы алғашқы табысты жылдам поезд деп есептеледі.
The Pioneer Zephyr is a diesel powered trainset built by the Budd Company in 1934 for the Chicago, Burlington & Quincy Railroad (CB&Q), commonly known as the Burlington Route. The trainset was the second internal combustion powered streamliner built for mainline service in the United States (after the Union Pacific Railroad's M 10000), the first such train powered by a diesel engine, and the first to enter revenue service. The trainset consists of one power/storage car, one baggage/RPO/buffet/coach car, and one coach/observation car. The cars are made of stainless steel, permanently articulated together with Jacobs bogies. The construction incorporated recent advances such as shotwelding (a specialized type of spot welding) to join the stainless steel, and unibody construction and articulation to reduce weight. It was the first of nine similarly built trainsets made for Burlington and its technologies were pivotal in the subsequent dieselization of passenger rail service. Its operating economy, speed, and public appeal demonstrated the potential for diesel electric powered trains to revitalize and restore profitability to passenger rail service that had suffered a catastrophic loss of business with the Great Depression. Originally named the Burlington Zephyr during its demonstration period, it became the Pioneer Zephyr as Burlington expanded its fleet of Zephyr trainsets. On May 26, 1934, it set a speed record for travel between Denver and Chicago when it made a 1,015.4 mile (1,633 km) non stop "Dawn to Dusk" dash in 13 hours 5 minutes at an average speed of almost 78 mph (124 km/h). For one section of the run it reached a speed of 112.5 mph (181 km/h). The historic dash inspired a 1934 film ("The Silver Streak") and the train's nickname, "The Silver Streak". The train entered regular revenue service on November 11, 1934, between Kansas City, Missouri; Omaha, Nebraska; and Lincoln, Nebraska. It operated this and other routes until its retirement in 1960, when it was donated to Chicago's Museum of Science & Industry, where it remains on public display. The train is generally regarded as the first successful streamliner on American railroads.
Құрылымы мен құрылымы
1930 жылдардың басындағы Ұлы депрессия американдық теміржолдардың бизнесіне зор нұқсан келтірді. 1920 жылдардың ортасынан бастап жолаушылар тасымалы автомобильдерге ұтылып, теміржолдардың бәсекеге төзуі үшін жылдам және тиімді қызмет көрсету қажет болды. Теміржолдар жолаушылар тасымалының операциялық шығындарын төмендетуге және жолаушылардың жаңа бейнесімен қызығушылығын арттыру арқылы жолаушылар тасымалының пайдалылығын қалпына келтіруі керек болды. Осы қиындыққа тап болған теміржол президенттерінің бірі Ральф Бадд болды, ол бұрын Ұлы Солтүстік теміржолында жұмыс істеген және 1932 жылдан бастап Чикаго, Бурлингтон және Куинси теміржолының (Бурлингтон жолы) президенті болды. 1932 жылы Ральф Бадд Эдвард Г. Баддпен (туыс емес) танысты, ол автомобильдік болат саласындағы пионер және Будд компаниясының негізін қалаушы және президенті болды. Эдвард Бадд өзінің жаңа Будд Мишлен резеңке дөңгелекті, тот баспайтын болаттан жасалған вагондарын көрсетіп отырды. Пневматикалық дөңгелекті вагондар АҚШ-та кеңінен қолданылмады, себебі олар жиі derailed болатын, бірақ олар жеңіл, тот баспайтын болаттан жасалған монокок вагондарды сәтті құруға мүмкіндік берді. Бұл сериядағы кейбір қуатты тіркемелі вагондар Jacobs bogies арқылы вагондар арасында бөлісетін конструкцияға ие болды, бұл жеңілдетілген пойыз құрастыру үшін қажетті негізгі элементтерді қамтыды. Тот баспайтын болаттан жасалған теміржол вагондарының корпусы дәстүрлі ағаш және нығайтылған болаттан жасалғандарға қарағанда көптеген артықшылықтарға ие болды: олар жеңіл және мықты материал болды, ал табиғи күміс түсі мен коррозияға төзімділігі оларды ауа райынан қорғау үшін бояу қажеттілігінен босатты. Вагонның корпусы ұқсас вагондарға қарағанда әлдеқайда жеңіл болғандықтан, бірдей құнмен жоғары пайдалы жүк көлемін тасымалдауға мүмкіндік берді. Рагсдейл өзінің әдісін «нүктелік дәнекерлеу» деп атады, ол жеке дәнекерлеулердің уақытын автоматты түрде басқаруды қамтиды. Нүктелік дәнекерлеу кезінде біріктірілетін екі металл бөлігі электродтардың көмегімен бірге қысылады. Осылайша екі металл біріктіріледі. Егер нүктелік дәнекерлеу тым ұзақ қыздырылса, жылу дәнекерлеуден орташа температурада таралып, тот баспайтын болатты әлсіретеді және оның коррозияға төзімділігін нашарлатады; Рагсдейлдің дәл уақытталған дәнекерлеуі осы мәселені шешті. Кейбір Будд Мишлен вагондарының конструкциясы, жүк көліктері көршілес вагондар арасында бөлісетін болғандықтан, жаңа пойыздың салмағын азайтуға тағы бір мүмкіндік берді. Кәдімгі жолаушылар вагондарында әр вагон корпусы екі жүк көлігіне (пивотты дөңгелектердегі дөңгелектер жиынтығы) тіреліп тұратын, әр шетінде бір жүк көлігі болған. Артикуляция пойыздың астындағы жүк көліктерінің санын ғана емес, сонымен қатар әр вагон корпусы арасындағы жалғаулардың қажеттілігін де жойды, бұл пойыздың салмағын одан әрі азайтуға мүмкіндік берді. Бұл тұжырымдаманы Будд инженері Уолтер Б. Дина үш жартылай тұрақты бекітілген вагондардан тұратын пойыз құрастыру үшін пайдаланды. Алайда бұл жеке вагондарды пойыздан оңай алып тастауға немесе қосуға болмайтындығын білдірді, бұл сұранысқа бейімделуге немесе бүкіл пойызды тоқтатусыз жеке вагондарды жөндеуге кедерілді. Бадд стационарлық дизельді қозғалтқыштардың дамуымен таныс болды және олардың жоғары сенімділігі мен отын үнемдеуі теміржол көлігі үшін де пайдалы болуы мүмкін деп сенді. Ол өзінің идеясын Winton Engine Company компаниясына (General Motors компаниясының еншілес компаниясы) ұсынды, олар бірлесіп 660 ат күші (490 кВт) болатын, пойыздың ішіне сыятын жаңа қозғалтқышты жасап шығарды, бұл қозғалтақыш мәселесін шешті. Пойыздың сыртқы дизайнын аэронавтика инженері Альберт Гарднер Дина (Уолтер Динаның кіші інісі) жасады, ол көлбеу мұрын пішінін жобалады, ал архитекторлар Пол Филипп Кре және Джон Харбессон пойыздың көлденең жолақтарымен қабырғаларды нығайту және әсемдеу тәсілін ойлап тапты. 1936 жылдың 15 сәуірінде полковник Рагсдейл, Уолтер Дина және Альберт Дина «Рельстік вагонның алдыңғы бөлігінің конструкциясы» үшін патенттік өтінімдерді берді. 1941 жылдың 23 қыркүйегінде USPTO Будд компаниясына 2,256,493 және 2,256,494 АҚШ патенттерін берді. Ағыздау сүйрегіштің астына дейін созылуды азайту үшін кеңейтілді. Бадд өзінің шабытын Кентерберилік әңгімелерден алды, оны ол оқып жатқан болатын. Оқиға көктемнің гүлденуі мен батыстан соққан жұмсақ жел Zephyrus шабыттандырып, сапарға шыққан паломниктермен басталады. Бадд бұл жаңа, сәнді саяхат машинасына өте жақсы ат болар еді деп ойлады – Zephyr. Бірнеше сынақ жүргізілгеннен кейін, 1934 жылдың 18 сәуірінде пойыз жиынтығы Пенсильвания штатының Филадельфия қаласындағы Пенсильвания теміржолының Брод-стрит станциясында Burlington Zephyr деп аталып, салтанатты түрде қолданысқа енгізілді. Burlington үшін салынған бірнеше Zephyr пойыз жиынтықтарының біріншісі болған бастапқы пойыз жиынтығы, қосымша аталған пойыз жиынтықтары пайдалануға енгеннен кейін Pioneer Zephyr деп қайта аталды.
"Таң атқаннан таң атқанға дейін" жарнамасы
Филадельфияда тойылып шашу шашқаннан кейін, пойыз Солтүстік-Шығыс және Орта Батыс қалаларында үш апталық таныстыру турына шықты. Пойыз бірнеше қалада көрсетілді, Филадельфияда 24 000 адам, Рочестерде (Нью-Йорк) 50 000 адам, ал Нью-Йорк қаласында 109 000-нан астам адам оны көрді. 1934 жылдың мамыр айының басында пойыз Пенсильвания темір жолының Чикагоға дейінгі басты жолымен және бірнеше параллель бағыттармен батысқа қарай қайта оралды, осы бағыттарды бірнеше рет пайдаланды. Огайо штатының Дейтон қаласында тағы 20 000 адам пойызды тамашалады, ал Индианаполистегі аялдамасында "аяқталмайтын келушілер шеруі" болды. Содан кейін пойыз келесі үлкен жарнамаға дайындалу үшін соңғы рет көрсетілу үшін Денверге бағытталды. Ол маршрут бойындағы басқа қалаларда да тоқтады, соның ішінде Небраска штатының Линкольн қаласында 21 000 адам пойызды көрді. Тур 46 қалада тоқтады және поездді көптеген аялдамаларда барлығы 485 000-ға жуық адам тамашалады. 1934 жылдың 26 мамырында пойыз Денверден Чикагоға "таңнан кешке дейін" жылдамдықпен жүгірді. Бұл акция Чикагодағы «Ғасыр прогресі» дүниежүзілік көрмесінің екінші жылының ашылу күнімен сәйкес келіп, жарнамалық мақсатта ұйымдастырылды. Темір жол операцияларды жоспарлауға ешқандай қаржыны аямады. Zephyr маршрутындағы барлық басқа пойыздар жанама жолдарға ауыстырылды және Zephyr-дің өтуі үшін бұрылыстар дұрыс бағытқа бекітілді. Жолды күту және жол жөндеу жұмыскерлері пойыздың барлық маршрутындағы әрбір бұранда мен гайканы тексеріп, ешқандай мәселе болмайтынына көз жеткізді, сондай-ақ пойыз экипажының жоғары жылдамдықта қауіпті болуы мүмкін қисындар туралы ескерту үшін маршрут бойында уақытша жылдамдық белгілері орнатылды. Пойыз шығысқа қарай Халстед станциясынан Мичиган көлінің жағасындағы 1934 жылғы «Ғасыр прогресі» көрмесіне дейін жалғасты, онда ол ашылу күні «Ғасыр қанаттары» шеруіне келді. Бұл Burlington Route-тың ең жылдам бумен жүретін сервисінен 5 сағатқа артық болды және темір жолды Budd және GM компанияларынан тағы екі Zephyr пойзына тапсырыс беруге көндірді.