Кіріспе

тағы бір британдық физиолог

Британдық физиолог және декомпрессияны зерттеуші (1860–1936)

Джон Скотт Холдейн. Ол тіпті жас кезінде де өзінің ұлы, белгілі және көп салалы биолог Дж. Б. С. Холдейнге тәжірибе жасады. Холдейн өзін жабық камераға қамап, денесі мен санасына әсерін бақылап, әртүрлі қауіпті газдарды тыныс алды. Бірінші дүниежүзілік соғыста немістер улы газ қолданғанда, Холдейн лорд Китченердің өтінішімен майданға барып, қолданылған газдарды анықтауға тырысты. Осының нәтижесінде ол "қара жамылғы" деп аталатын респираторды ойлап тапты. Coutts Trotter FRGS және Harriet Augusta Keatinge қызы. Олардың екі баласы болды: ғалым Дж. Б. С. Холдейн және жазушы Наоми Митчисон. Оның туысы – Жаңа Зеландия дәрігері және қоғамдық денсаулық сақтау басшысы Роберт Холдейн Макгилл. Холдейн биологияның нағыз мағынасы туралы философиялық ойларын да жариялады. және Бирмингем университетінің құрметті профессоры. Холдейн көптеген құрметті дипломдар алды. Ол сондай-ақ Англия тау-кен инженерлері институтының президенті, Құрмет орденінің мүшесі, Корольдік қоғамның мүшесі, Корольдік дәрігерлер колледжінің және Корольдік медицина қоғамының мүшесі болды. Холдейн 1897 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болды, 1916 жылы қоғамның Корольдік медалін алды, 1928 жылы өнеркәсіптік аурулар бойынша жұмысы үшін Құрмет орденінің мүшесі болып тағайындалды және 1934 жылы Копли медалін алды. Ол сонымен қатар кремний шаңын жұтудан туындайтын силикоз сияқты өкпе ауруларының әсері туралы да сарапшы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста улы газдармен күресуден шеттетілгеннен кейін, неміс симпатиясы болды деген күдікпен, ол газ соғысының құрбандарымен жұмыс істеуге көшті және оттегімен емдеуді, соның ішінде оттегі палаткасын жасады. Холдейн тыныс алуды реттеуді анықтауға көмектесті және гемоглобиндегі Холдейн әсерін ашты: дезоксигенделген гемоглобиннің көмірқышқыл газына деген жақындығы оттегіленген гемоглобиніке қарағанда жоғары, сондықтан капиллярлардан тіндерге оттегінің шығуы сол капиллярлардағы көмірқышқыл газының шығарылуын жеңілдетеді, ал өкпе капиллярларында қанның жоғары оттегіленуі плазмаға көмірқышқыл газының шығуына көмектеседі, бұл оның альвеолалық газға таралуына мүмкіндік береді.

Канализациялық газ

Ол шахта атмосферасын зерттеумен қатар, құдықтар мен канализация сияқты жабық кеңістіктердегі ауаны да зерттеді. Оның Парламент үйінің астындағы канализациядағы ауа талдауының бір таңғаларлық нәтижесі бактериялық ластану деңгейінің салыстырмалы түрде төмен екенін көрсетті.