Кіріспе
Канадалық музыкатанушы және адам құқықтары жөніндегі белсенді Джудит Фельд Карр (1938 жылы туған) – 28 жыл бойы Сириядан мыңдаған еврейлерді құпия түрде босатумен танымал канадалық музыкатанушы және адам құқықтары жөніндегі белсенді.
Judith Feld Carr, (born 1938) is a Canadian musicologist and human rights activist known for secretly bringing to freedom thousands of Jews out of Syria over a period of 28 years.
Өмірбаян
Джудит "Джуди" Фельд Карр Канаданың Квебек провинциясы, Монреаль қаласында дүниеге келген. Ол музыка білімі саласындағы Бакалавр (Mus. Bac.), ал Торонто университетінде музыкалық білім беру және музыкатану салалары бойынша магистр (Mus. M.) дәрежелерін алған. Фельд Карр көп жылдар бойы Торонтодағы жоғары мектептерде музыка сабақтарын берді, сондай-ақ университетте музыкатану пәнін оқытты. Ол Нью-Йорктегі Йешива университетінде, Иерусалимдегі Еврей университетінде және Огайо штатындағы Янгстаун мемлекеттік университетінде қонақ лекторы болып жұмыс істеді. 1982–1983 жылдары Бет-Цедек қауымының президенті қызметін атқарды.
Сириялық яһудилерді құтқару
Фелд Карр араб елдеріндегі еврейлер үшін доктор Рональд Фелд қорынан (Торнтодағы Бет-Цедэк қауымында 1973 жылы құрылған) және жеке сыйлықтар түрінде түскен қаражатты Сирия түрмелеріндегі сириялық яһудилерді босату үшін келіссөздер жүргізуге, сондай-ақ оларға елден кетуге рұқсат беретін паспорттар мен визалар алуға, тіпті басқаларды шекарадан және елден жасырын шығаруға пайдаланды. Бұл процеске 28 жылдан астам уақыт кетті, және қауіпті адамдардың өмірін сақтау үшін, сонымен қатар бүкіл операцияның құпиялығын қамтамасыз ету үшін бәрі толығымен құпия сақталды. Көшіп кетуге мүмкіндік алған яһудилердің көпшілігі Израильге, Нью-Йоркке немесе Оңтүстік Америкаға эмиграциялады. Фелд Карр осы істі былай сипаттады: Оның жұмысы уақытша шетелде болған сириялықтармен (әдетте олардың отбасы мүшелерін қайтуларын кепілдік ретінде қалдыруға мәжбүр болатын), қашып кеткендермен және Сирия ішіндегі, яһудилер, христиандар және мұсылмандарды қоса алғандағы, сириялықтармен сенімді және қауіпсіз ақпарат желісін құруға бағытталған. Бұл желіде шифрленген тіл қолданылды, оның кейбір элементтері қытай тағамы мен алкогольді қамтыды. Оның кодовое аты Джин еді, бірақ оны миссис Джуди немесе жай ғана «Канададан келген әйел» деп те білді. Әрбір сириялық яһуди Фелд Карр ұйымдастырған жеке пара арқылы құтқарылды. Ол: «Мен оларды мал сатып алғандай сатып алдым. Бұл ең төмен және жиренішті нәрсе еді, ешкімнің ойына келмейтін нәрсе», - деп еске алды. Кейбір жағдайларда, пара беру сәтсіз аяққанда, ол сәтті қашуға көмектесті. Фелд Карр кем дегенде 3228 сириялық яһудидің қашуына көмектесті. Одан өзге, ол тұтқынға алынғандардың отбасыларына қаржылық көмек көрсетті және елден көптеген сирек кездесетін яһуди діни заттарын, соның ішінде XII ғасырда Италияда жазылған, кейін Кастилия мен Константинопольден өтіп, соңында Дамаскіге жеткен және 500 жылға жуық уақыт бойы жасырын сақталған «Кетер» (Таж) деп аталатын Дамаск кодексін шығаруға қол жеткізді. Қазір ол Иерусалимдегі Еврей университетінің кампусындағы Еврей ұлттық кітапханасында сақталады. Канадалық еврейлер конгресінің Сирия яһудилері жөніндегі Ұлттық жұмыс тобының төрағасы ретінде ол Сирия яһудилерінің қиын жағдайын жариялады, Сирия яһудилерін уақытша Канадаға қабылдауға Канада үкіметінен өтініш жасады және Сирия үкіметінің еврей халқына азаматтық және адам құқықтарын жоққа шығаруын үкіметтің назарына жеткізуге шақырды. Оның оқиғасының бір бөлігі Гарольд Тропердің «Құдайдың құтқарылғандары: Сирия яһудилерін құтқарудағы бір әйелдің тамаша оқиғасы» атты кітабында баяндалған, ал Лестер, Мейсон және Бегг баспасы оны «Құтқарушы: Сирия яһудилерін құтқаруға көмектескен бір әйелдің керемет шын оқиғасы» деген атаумен қайта басып шығарды.
Her work focused on creating cells with Syrians temporarily abroad (who almost invariably had to leave family members behind as sureties for their return), those who had escaped, and Syrians inside the country, including Jews, Christians, and Muslims, to develop a reliable and secure information network. The network used coded language, some of which involved Chinese cuisine and alcohol. Her codename was Gin, but she was also known as Mrs. Judy, or simply "the woman from Canada". Each Syrian Jew was rescued through individual bribes organized by Feld Carr. She recalled, "I bought them like you'd buy cattle It was as crass and as disgusting a thing as anybody could have ever done." In certain cases, she arranged successful escapes when bribery failed. Feld Carr facilitated the escape of at least 3,228 Syrian Jews. In addition, she provided money to assist families of those imprisoned and she was able to smuggle out of that country many rare Jewish religious articles, including the famous Damascus Codex, known as a "Keter" (Crown), which had been written in the 12th century in Italy, found its way to Castile, Constantinople, and eventually Damascus, where it had been kept in secret for some 500 years. It now rests in the Hebrew National Library on the campus of Hebrew University, Jerusalem. As the chair of the Canadian Jewish Congress's National Task Force for Syrian Jewry, she publicized the plight of Syrian Jewry, made representations to the Canadian government to admit Syrian Jews temporarily to Canada, and urged it to bring to the attention of the Syrian government its denial of civil and human rights to its Jewish population. Part of her story is told in Harold Troper's book, The Ransomed of God: The Remarkable Story Of One Woman's Role in the Rescue of Syrian Jews, republished by Lester, Mason & Begg under the title The Rescuer: The Amazing True Story of How One Woman Helped Save the Jews of Syria.