Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Бромиард (1352 ж. шамасында қайтыс болған) – әсерлі ағылшын доминикандық монах және уағызға көмектесетін материалдарды көптеп жинақтаған құрастырушы.
English Dominican friar
John Bromyard (d. c. 1352) was an influential English Dominican friar and prolific compiler of preaching aids.
Өмір
Жеке өмірі туралы мәлімет аз. Екі датаны атауға болады: 1326 жылы оған Херефорд епархиясында күнә жаруды тыңдауға рұқсат берілді, ал 1352 жылы бұл рұқсат, болжам бойынша Бромиард қайтыс болғаннан кейін, басқа доминиканға берілді. Оның еңбектерінде Оңтүстік Уэльстегі Лландафф епархиясында қызмет еткендігіне куәліктер бар, сондай-ақ ол Франция мен Италияның әдет-ғұрыптарымен және жағдайларымен жақсы таныс екенін көрсетеді. Бірақ доминикандықтардың ішкі байланысы тығыз болған халықаралық орден болғандықтан, бұл оның шетелге сапар шеккенін дәлелдей алмайды. Ол, әдетте, канондық құқықтан Оксфордта оқыған. Өмірінің көп бөлігін Херефордтағы жаңадан ашылған доминикандық монастырында өткізді. Доминикандықтар 1322 жылы Эдуард II-нің қолдауымен орналасқанға дейін, декан мен капелдің қарсылығына қарсы сексен жыл бойы осы жерде бекінуге тырысты. Сондықтан Бромиард осы жаңадан құрылған монастырдың алғашқы монахтарының бірі болған болуы керек. Қолжазба кітаптардың тым қымбат болған дәуірінде, ол монастырдың уағыздық миссиясын қолдау үшін кітапхана құру мақсатымен уағызға көмектесетін материалдарды жинауға кіріскен болуы мүмкін. Оның жұмысының мол көлемі оның Херефорд монастырындағы басқа монахтармен бірлесіп жұмыс істегенін, ал Бромиард бас редактор рөлінде болғанын көрсетеді.
Little is known of his personal life. Two dates can be cited: in 1326, he was granted a licence to hear confessions in the diocese of Hereford, and in 1352, that licence was granted to another Dominican, presumably after Bromyard's death. There is evidence in his works that he had served in the diocese of Llandaff in South Wales, and he shows familiarity with customs and circumstances in France and Italy. But because the Dominicans were an international order with lively internal communication, this cannot be taken as proof that he had travelled abroad. He was evidently trained in canon law, perhaps at Oxford. He spent most of his career at the newly founded Dominican priory at Hereford. The Dominicans had been fighting for a foothold here for eighty years against the resistance of the Dean and Chapter, before they were finally established under the patronage of Edward II in 1322. Bromyard must therefore have been among the first friars to join the fledgeling priory. In an age when manuscript books were prohibitively expensive, it is likely that he embarked on the task of compiling preaching aids as a means of providing the priory with a library to support its preaching mission. The sheer volume of his work suggests that it may well have been produced by a collaborative process involving the other friars at the Hereford priory, with Bromyard acting as editor in chief.
Жұмыс әдістері
Бромярд ақпаратты ұйымдастырудағы жаңа тәсілдерді алғашқылардың бірі болып қолданды. Оның сақталған еңбектерінің әрқайсысы әліпбилік көрсеткішпен жабдықталған. Ол мәтіндерін стандартталған бөлімдерге бөліп, жүйелі түрде сілтемелер жасау үшін пайдаланды. Уағыз айтуға көмектесетін материалдарды, сол заманғы уағыз айту дәстүріне сәйкес, оның еңбектеріне қосты: мысалдар, шіркеу әулиелерінен және Киелі кітаптан, сондай-ақ классикалық авторлардан алынған дәйексөздер, табиғат туралы білім, мақал-мәтелдер мен өлең жолдары (кейбіреуі француз немесе ағылшын тілінде) және т.б. Ол "жаңбыр" сияқты табиғи құбылыстарды түсіндіру үшін "ғылыми білімді" (natura ratione) қолданып, "Құдайдың істерінің" мистикалық сипатын жойды. Бұл түсіндірмелер грек және араб тілдеріндегі ежелгі мәтіндерден алынған. (Бромярд: Summa Praedicantium, De Natura Ratione). Ол әсіресе канондық құқықты ұнатты, сондықтан "Трактат юрис" еңбегінде христиан дінінің ілімдері мен моралін тек заңдық мәтіндерден цитаталар арқылы түсіндірді. Ол ағылшын қоғамындағы мәселелерге қатысты саяси пікір білдіріп, тіпті өзінің доминикан орденіндегі кемшіліктерді де сынады.
Bromyard was a pioneer or early adopter of new techniques in the organization of information. Each of his surviving works is provided with an alphabetical index. He employs standardized divisions of his texts, and uses them for systematic cross references. As aids to preaching, his works included all manner of preachable material according to the homiletic practice of the time: exempla, authorities from the church fathers and bible as well as from classical authors, natural lore, proverbs and verses (some in French or English), etc. He uses "scientific knowledge" (natura ratione) to explain natural phenomenon such as "rain" taking away the mysticism of "acts of God". These explanations are apparently drawn from Greek and Arab ancient texts. (Bromyard: Summa Praedicantium, De Natura Ratione). He was particularly fond of Canon law, devoting the Tractatus iuris to expounding Christian doctrine and morality almost exclusively by means of citations from legal texts. He engages in occasional political commentary on problems in English society, and even criticises abuses in his own Dominican order.
Ықпал
Бромиард Англияда 14 ғасырдағы ең ықпалды уағыздаушылардың бірі болды. Оның "Summa Predicantium" еңбегін кейінгі ұрпақтардың көптеген жазушылары сілтеме жасап, одан да көптеген адамдар пайдаланды. Ол алғаш рет 1484 жылы Базель қаласында басылып, бірнеше рет қайта басылды, соңғы басылымы 1627 жылы Антверпенде жарық көрді. "Трактат юрис" екі рет басылып, екі дүрзінді қолжазбалар түрінде сақталған. Қазіргі заманғы ғалымдар "Summa" еңбегінен әдеби үлгілерді және әлеуметтік тарих материалдарын табу үшін жиі зерттейді.
Bromyard was one of the most influential preachers of the 14th century in England. His Summa Predicantium was cited by many writers of the succeeding generations and used by many more. It was first printed about 1484 in Basel and went through several editions, the last in 1627 in Antwerp. The Tractatus iuris was also printed twice and survives in more than two dozen manuscripts. The Summa is frequently mined by modern scholars in search of literary analogues and materials for social history.
Шығармалары
Бромярдтың қазірге дейін сақталған төрт туындысы 1,75 миллион сөзден тұрады. Жоғалған бес туындысы да ерте библиографтардан және сақталған еңбектердегі сілтемелерден белгілі; олар оның барлық жазғандарының көлемін 2,5 пен 3 миллион сөз аралығына жеткізген болуы мүмкін.
Bromyard's four surviving works run to 1.75 million words. Five lost works are also known from early bibliographers and from cross references in the surviving works; they probably brought his total production to between 2.5 and 3 million words.