Ханнес Шнайдер: Альпілік шаңғының әкесі

Кіріспе

Австриялық шаңғы жаттықтырушысы Иоганн "Ханнес" Шнайдер (24 маусым 1890 – 26 сәуір 1955) 20 ғасырдың бірінші жартысындағы австриялық шаңғы жаттықтырушысы, Арльберг оқыту әдісін дамытумен танымал. Көптеген адамдар оны қазіргі шаңғы спортының әкесі деп есептейді. Нью-Гэмпшир штатының Солтүстік Конвей қаласындағы оның ескерткіші осы мәлімдемені нақтылайды.

Өмірбаян

Шнайдер Австрияның Штубен-ам-Арльберг қаласында дүниеге келді. Ол жергілікті ірімшік өндірушілерге таза сүт жеткізетін бірнеше сиыр ұстаған шаруаның ұлы еді. Оның әкесі сонымен қатар жол бақылаушысы болып жұмыс істеді, қыс айларында Арльберг жолының ашық болуын қадағалап отырды. Әкесі Ханнестің ірімшік жасаушы болғанын қалаған. Ханнес 1900 жылы Виктор Сом Стубен қаласына келгенде алғаш рет шаңғымен танысты. Аңыз бойынша, Шнайдер өзінің алғашқы шаңғыларын ескі шашыдан жасаған; бірақ шындығында, ол Сомның шаңғыларын өлшеп, жергілікті шашы жасаушыға өз шаңғыларын жасатып алған. Сом Арльберг аймағына қысқы сапарлары кезінде Шнайдерді қанатқа бітірді. Шнайдер шаңғы тебуді жақсы меңгеріп, көп ұзамай жергілікті жарыстарда жеңіске жетіп, өнерлілігімен танымал болды. 1907 жылы оған ірімшік жасаушы болып жұмыс істеу ұсынылды, бұл ата-анасының қуанышын тудырды. Бірақ Швейцариядағы Лес Аванс қонақ үйінде шаңғы спортын үйрету туралы ұсыныс оның отбасына шаңғы спортымен күнкөріс табу мүмкіндігін көрсетті. Ол кезде қонақ үйде жазда көп қонақ болып, қыста келушілер азаятын. Бұл жаңалық аймақтың барлық қалаларына тарады, соның салдарынан Санкт-Антон-ам-Арльбергтегі Пост қонақ үйінен де ұқсас ұсыныс келіп түсті. Пост қонақ үйінің иесі Карл Шулер бұл Сент-Антонды өсіп келе жатқан шаңғы спорты үшін маңызды курорт ретінде орналастыру мүмкіндігі екенін түсінді. Сент-Антонда болған кезде Шнайдер "Ханнес Шнайдер Арльберг шаңғы техникасы және оқыту әдістемесі" немесе жай ғана Арльберг техникасы деп аталатын шаңғы оқытудың негіздерін жасады. Бұл техника бүгінге дейін тау шаңғысын оқытудың негізі ретінде қолданылады. Альпілік шаңғы спортының алғашқы дамушыларының көптеген өкілдері Шнайдердің мектебінен нұсқаушы ретінде өтті, олардың ішінде Лугги Фёгер, Руди Матт, Бенно Рыбицка және Отто Ланг болды. Олар АҚШ-та Ханнес Шнайдер шаңғы мектептерін ашып, Рейниер, Худ және Бейкер тауларында, сондай-ақ Сан-Валли шаңғы мектебін көп жылдар бойы басқарды. 1908 жылы Шнайдер Австрия армиясына шақырылды, бірақ бірнеше айдан кейін резервке жіберілді. Сент-Антон қаласының басшылары оның шаңғы мектебі Арльберг аймағы үшін маңызды болғанын мәлімдеді. Шнайдер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрия армиясында шаңғы нұсқаушысы болып қызмет етті, содан кейін Пост қонақ үйіне оралды. 1920 жылы ол Арльберг техникасына негізделген деректі фильмде түсті және 1924 жылы өзінің оқыту әдістемесін ресми бекіткен жартылай тәуелсіз шаңғы мектебін құрды. 1928 жылы ол Санкт-Антонда халықаралық Арльберг Кандахар альпілік жарысын ұйымдастыруға көмектесті. Соғыс аралық кезеңде ол доктор Арнольд Фанктің бірнеше шаңғы фильмдерінде де түсті. Шаңғы спортын кеңінен танымал етуге көмектескен "Ақ экстаз" фильмі 1930-1931 жылдардың қысында Арльбергте түсірілді. Шнайдер Фанкпен бірлесіп "Die Wunder des Schneeschuhs" атты бестселлерлік оқулықты жазды, ол 1931 жылы "The Wonders of Skiing" деп ағылшын тіліне аударылды. Ханнес Шнайдердің бұрынғы шәкірттерінің арасында Отто Ланг, Фридль Пфайфер және Тони Матт бар. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін 1938 жылы Германия мен Үшінші рейх Австрияны басып алды. Шнайдер (нацистерді ашық сынағандықтан) шаңғы мектебінен айырылып, түрмеге қамалды. 1939 жылы Manufacturers Trust Company компаниясының президенті (Харви Гибсон) Шнайдердің ісін қарап, оны АҚШ-қа алып келіп, Нью-Гэмпшир штатындағы Норт-Конвейдегі Cranmore Mountain тауында шаңғы мектебін қайта ашты. Шаңғы спортының әкесі ретінде танылған Шнайдер 1955 жылы қайтыс болғанға дейін шаңғы мектебі мен курортты басқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол ұлы Герберт қызмет еткен АҚШ армиясының 10-шы тау дивизиясын даярлауға көмектесті. Ханнес Шнайдер 1955 жылы Нью-Гэмпширде 64 жасында дүние салды.

Schneider was born in the town of Stuben am Arlberg in Austria, the son of a farmer who also kept a few cows that provided fresh milk for local cheesemakers. His father was also a road supervisor tasked with keeping the crucial Arlberg Pass open during the winter months. It was his father's hope that Hannes would become a cheesemaker. Hannes first observed skiing in 1900 when Viktor Sohm visited the town of Stuben. Legend has it that Schneider made his first pair of skis from an old barrel; in reality, he took measurements of Sohm's skis and had a local barrel maker craft him a pair. Sohm took Schneider under his wing during his winter visits to the Arlberg region. Schneider became more proficient on his skis and soon gained a reputation for his skills, winning many local races. In 1907, he was offered a spot as an apprentice cheesemaker, much to the delight of his parents. However, an offer to teach skiing at a hotel in Les Avants, Switzerland opened his family's eyes to the possibility that one could make a living skiing. At the time the hotel had a vibrant summer business but few visitors in the winter. Word of the offer spread throughout the towns of the region and he was offered a similar arrangement at the Hotel Post in St Anton am Arlberg. Karl Schuler, owner of the Hotel Post, knew this was an opportunity to position St Anton as a major ski resort for the growing sport. While at St Anton, Schneider developed the basics of ski instruction known as the "Hannes Schneider Arlberg Ski Technique and Method of Teaching", or simply the Arlberg technique. This technique is still used today as a foundation for teaching alpine skiing. Many of the early pioneers of alpine skiing passed through Schneider's school as instructors, including Luggi Foeger, Rudi Matt, Benno Rybizka, and Otto Lang, who went on to open Hannes Schneider ski schools in the United States at Mount Rainier, Mount Hood, and Mount Baker and ran the Sun Valley Ski School for many years. Schneider was drafted into the Austrian Army in 1908, but was reassigned to the reserves after a few months. The town fathers of St Anton claimed that his ski school had become crucial in the Arlberg region. Schneider did serve as a ski instructor for the Austrian Army during the First World War, after which he returned to the Hotel Post. In 1920, he appeared in a documentary film based on the Arlberg technique, and formed a semi independent ski school where by 1924 he had formalized his method of instruction. In 1928, he helped organize the international Arlberg Kandahar alpine race at St. Anton. In the interwar period he also appeared in several more of Dr. Arnold Fanck's ski films. The White Ecstasy, which helped make skiing widely popular, was filmed at the Arlberg in the winter of 1930–1931. Schneider also co wrote a best selling instructional book with Fanck, named Die Wunder des Schneeschuhs, which was translated into English as The Wonders of Skiing in 1931. Former students of Hannes Schneider include Otto Lang, Friedl Pfeifer, and Toni Matt. In the events leading up to World War II, Germany and the Third Reich took control of Austria in 1938. Schneider (who was an outspoken critic of the Nazis), was stripped of his ski school and imprisoned. In 1939 the President of Manufacturers Trust Company (Harvey Gibson), negotiated the exoneration of Schneider and brought him to the US to re open his ski school at his Cranmore Mountain in North Conway, New Hampshire. Schneider, recognized as the father of skiing, ran the ski school and the resort until his death in 1955. During the Second World War, he helped train the 10th Mountain Division of the U. S. Army, in which his son Herbert served. Hannes Schneider died in New Hampshire in 1955, at the age of 64.

Мұра

Ханнес 1958 жылы қайтыс болғаннан кейін АҚШ Шаңғы даңқы залына енгізілді. Жаңа Англия шаңғы мұражайы әр наурыз айында Кранмор тау курортында Ханнес Шнайдер атындағы «Мейстер шаңғы» кубогын өткізеді. 2005 жылы Жаңа Англия шаңғы мұражайы Ханнес Шнайдердің өмірі мен шаңғы спортына тигізген әсері туралы көрме ұйымдастырды.