Кіріспе

Нидерландының бұрынғы әнұраны «Wien Neêrlands bloed» (Голландиялық қан) 1815 және 1932 жылдар аралығында Нидерландының ұлттық әнұраны болды.

Тарих

1815 жылы Нидерланд Корольдігі құрылған кезде ұлттық әнұранның қажет екендігі шешілді. Бүгінде ұлттық әнұран болып табылатын «Гет Вильгельм» әні Голландия Республикасы тұсында-ақ кеңінен танымал болған. Алайда, сол кезде ол ұлттық әнұраннан гөрі партиялық немесе фракциялық әнұран ретінде қабылданды, себебі ол 17-18 ғасырлардағы Нидерланд саясатында ынталы жақтастарымен қатар, қарсыластары да болған Оранж әулетімен байланысты болды және оны дәріптеді. Әсіресе, Вильгельм әні елде (француздардың басшылығымен) біраз уақыт бойы үстемдік құрған антиоранжисттік патриоттық партияға ұнамады. Наполеонның құлауынан кейін Оранж әулеті бұрынғыдан жоғары монарх мәртебесіне ие болды, олар жаңа бастама жасап, бұрынғы фракциялық әнінен гөрі саяси бейтарап әнұран қабылдауды көздеді. Сонымен қатар, жаңа ән 1815 жылы Нидерландпен біріккен Оңтүстік Нидерландының католик халқына да қабылдаулы болуы мүмкін еді, өйткені «Вильгельм» әні кальвинистік көзқарастарды білдіреді деп түсіндірілуі мүмкін. Осыған орай адмирал Ян Хендрик ван Кинсберген ұйымдастырған байқауда голланд ақыны Хендрик Тольенс (1780–1856) «Wien Neerlandsch bloed» өлеңімен жеңіске жетті, ол кейін аз дарыны бар композиторлардың сәтсіз әрекеттерінен кейін Амстердамда тұратын голландтық неміс эмигранты Иоганн Вильгельм Вильмс (1772–1847) музыкаға қойды. Оның екі нұсқасы болды: түпнұсқасы және патшайым Вильгельминаның тұсында жасалған өңделген нұсқасы. Соңғысы тілді жаңартып, мәтінді патшаның орнына патшайымның болуына бейімдеді, сондай-ақ дау тудырған екінші жолды – «van vreemde smetten vrij» («сыртқы кірден таза») деген сөздерді де ауыстырды. Жаңа әнұран қабылданғанмен, «Het Wilhelmus» әні де танымал болды және 1898 жылы патшайым Вильгельминаның таққа отыру салтанатында орындалды. «Wien Neêrlands bloed» әні 1932 жылдың 10 мамырында «Het Wilhelmus» әнімен ресми түрде алмастырылды, бірақ ол 1939 жылға дейін Нидерланд Корольдік Әскери-теңіз күштері мен армиясында қолданыста болды. Мұның себебі, 1815 жылғы «жаңа» әнұран «Вильгельм» әнінен де даулырақ болды, себебі социалистер оны орындаудан бас тартты.

Ресми нұсқалары

Ұлттық әнұранның екі ресми нұсқасы болды. 1815 жылдан 1898 жылға дейін қолданылған түпнұсқа нұсқасы бір патшаны құрметтеу үшін жазылған. 1898 жылдан 1932 жылға дейін қолданылған екінші нұсқасы қайта жазылып, Вильгельмина патшайымды құрметтеу мақсатында пайдаланылды.