Алдан қаласы: тарихы, географиясы және экономикасы
Aldan, Russia
Алдан қаласы – Ресейдегі Саха Республикасының алтын өндіруші орталығы. 1923 жылы негіделген, тарихы, географиясы және ALSIB бағдарламасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алдан (;) – алтын өндіруші қала және Ресейдің Саха Республикасы Алдан ауданының әкімшілік орталығы, Алдан жотасында, Алдан өзенінің алабында, Селигдар өзеніне құятын Орто-Сала арнасының жанында, республика астанасы Якутск қаласынан шамамен оңтүстікке қарай орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 21 275 адамды құрады.
Aldan (; ) is a gold mining town and the administrative center of Aldansky District of the Sakha Republic, Russia, located in the Aldan Highlands, in the Aldan River basin, on the stream Orto Sala near its mouth in the Seligdar River, about south of the republic's capital of Yakutsk. As of the 2010 Census, its population was 21,275.
Тарих
Ол 1923 жылы бай алтын кен орындарының табылуынан кейін Незаметный (Незаме́тный) деп құрылған. 1939 жылы қала мәртебесі беріліп, аты өзгертілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мұнда Аляска-Сибирь (ALSIB) әуе жолы үшін әуежай салынды, ол американдық Lend-Lease бағдарламасы арқылы келген ұшақтарды Шығыс майданға жеткізуге пайдаланылды.
It was founded in 1923 as Nezametny (Незаме́тный), after discovery of rich gold deposits. It was granted town status and renamed in 1939. During World War II, an airfield was built here for the Alaska Siberian (ALSIB) air route used to ferry American Lend Lease aircraft to the Eastern Front.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-әкімшілік бөліністер аясында Алдан Алдан ауданының әкімшілік орталығы есебінде қызмет етеді. Елді мекен ретінде Алдан аудандық маңызы бар қала ретінде жіктеледі.
Within the framework of administrative divisions, Aldan serves as the administrative center of Aldansky District. As an inhabited locality, Aldan is classified as a town under district jurisdiction.
Экономика
Алдан алтын мен мика өндірісінің маңызды орталығы болып қалыпты, КСРО тарағаннан кейінгі жылдары Ресейдің Шығыс аймағындағы көптеген қалаларға қарағанда халық саны күрт азаймады.
Aldan remains a productive gold and mica mining center, largely avoiding the large drop in population suffered by most other towns in the Russian Far East in the years after the dissolution of the Soviet Union.
Көлік
Қала Якутск пен Неверь қалаларын байланыстыратын A360 Лена тас жолында, сондай-ақ толыққан толық емес Амур-Якутск негізгі темір жолында орналасқан. Оны Алдан әуежайы қамтамасыз етеді.
The town stands on the A360 Lena Highway, which connects Yakutsk and Never, as well as on the partially complete Amur–Yakutsk Mainline railway. It is served by the Aldan Airport.
Климат
Алданның типтік шығыс Сібір субарктикалық климаты (Köppen Dfc) бар, бірақ оған Тынық мұхиты төменгі Лена алабындағы жерлерге қарағанда күштірек әсер етеді, бұл оған жазғы жауын-шашын республиканың көп бөлігінен әлдеқайда көп мөлшерде береді, сондай-ақ қар жаууы көбірек, ал қысқы температураның шектен тыс суықтығы аздау, бірақ ендігіне қарай өте суық және тіпті Охотск жағалауындағы елді мекендерден де суық болуы мүмкін. Саханың солтүстік бөлігімен салыстырғанда қысқы температуралар аздау болғанына қарамастан, Алданда 22 қарашадан 7 наурызға дейін күн температурасы тіпті бірде-бір күні нөл градустан жоғары болған емес. Қыс Якутскке қарағанда сәл ғана суық болса да, жазы солтүстік аймақтарға қарағанда салқынырақ және бұлттырақ. 1937 жылы метеостанция ашылғаннан бері Алданда тіркелген ең төменгі температура 2023 жылдың 20 қаңтарында, ал ең жоғары температура 2021 жылдың 3 шілдесінде 36,5 °C (98 °F) құрады. 1969 жылдың ақпан айындағы орташа температурасы -20 °C болды, бұл ең суық ай, ал алдыңғы қаңтар айының орташа температурасынан төмен болды. Ең жылы ай 1941 жылдың шілдесі, орташа температурасы 20,7 °C (69 °F) құрады, ең жаңбырлы ай 2006 жылдың тамызы, жауын-шашын мөлшері болды, ал ең құрғақ ай 1937 жылдың наурызы, судың мөлшері тек болды.
Aldan has the typical eastern Siberian subarctic climate (Köppen Dfc) though it is affected by the Pacific Ocean more than localities in the lower Lena basin, which gives it much heavier rainfall during the summer than most of the republic, as well as a little more snowfall and rather less extreme winter temperatures – though still extremely cold for the latitude and as much as colder than settlements actually on the Okhotsk coast. In spite of the less extreme winters vis à vis more northerly parts of Sakha, Aldan has never seen any day above freezing from 22 November to 7 March inclusive. Although winters are somewhat less extreme than Yakutsk, summers are actually somewhat cooler, and cloudier, than those northerly areas. The coldest temperature recorded in Aldan since the weather station was opened in 1937 has been on 20 January 2023 and the hottest 36.5 °C (98 °F) on 3 July 2021. February 1969, with a mean temperature of , has been the coldest month on record, shading the preceding January which averaged The hottest month has been July 1941 which averaged 20.7 °C (69 °F), the wettest August 2006 with of rain, and the driest March 1937 with only of water equivalent.