Иоан Кулиану (1950-1991) – румынский историк религии, философ, специалист по гностицизму и магии Возрождения. Преподавал в Чикаго и Гронингене. Убийство.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румын ғалымы (1950–1991)
Romanian academic (1950–1991)
Иоан Петру Кулиану немесе Кулиано (5 қаңтар 1950 – 21 мамыр 1991) – румын дінтанушысы, мәдениет және идеялар тарихшысы, философ, саяси публицист және әңгімелер авторы. 1988 жылдан өліміне дейін Чикаго университетінде діндер тарихынан профессор болып жұмыс істеді, ал бұрын Гронинген университетінде румын мәдениетінің тарихын оқытқан. Гностицизм және Ренессанс дәуірінің сиқыры саласындағы сарапшы, ол Мирча Элиадемен достық қарым-қатынас орнатқан, бірақ уақыт өте келе ұстазынан алшақтады. Кулиану оккультизм, Эрос, сиқыр, физика және тарихтың өзара байланысы туралы маңызды еңбектер жариялады. Кулиану 1991 жылы қаза тапты. Оның өлімі румын ұлттық саясатына сынды көзқарасының салдарынан болды деген болжамдар көп. Румынияның саяси оңшыл топтарының кейбіреуі оның өлімін ашық түрде тойлады. Ол бір кезде "эпохалық ессіздік" күші деп сынаған Румынияның Securitate қызметі де қатысы болуы мүмкін және оңшыл бағыттағы марионеттік ұйымдарды жамылғы ретінде пайдаланғаны күдік тудырады.
Ioan Petru Culianu or Couliano (5 January 1950 – 21 May 1991) was a Romanian historian of religion, culture, and ideas, a philosopher and political essayist, and a short story writer. He served as professor of the history of religions at the University of Chicago from 1988 to his death, and had previously taught the history of Romanian culture at the University of Groningen. An expert in Gnosticism and Renaissance magic, he was encouraged and befriended by Mircea Eliade, though he gradually distanced himself from his mentor. Culianu published seminal work on the interrelation of the occult, Eros, magic, physics, and history. Culianu was murdered in 1991. It has been much speculated his murder was in consequence of his critical view of Romanian national politics. Some factions of the Romanian political right openly celebrated his murder. The Romanian Securitate, which he once lambasted as a force "of epochal stupidity", has also been suspected of involvement and of using puppet fronts on the right as cover.
Білім және мансап
Кулиану Яссы қаласында, Яссы университетінің химия профессоры Елена Богданның (1907–2000) және заңгер және мұғалім Сержиу Андрей Кулианудың (1904–1964) ұлы болып дүниеге келді. Оның анасының әкесі химия профессоры және Яссы қаласының мэрі Петру Богдан, ал әкесінің әжесі Николае Кулиану математика және астрономия профессоры болды. Бухарест университетінде оқып, 1972 жылдың мамыр айында итальян тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша бітірді. 1987 жылдың қаңтарында Париж IV университетінде "Батыс дуализмдерін зерттеу. Олардың негізгі мифтерін талдау" тақырыбында екінші докторлық диссертациясын қорғады, оны Мишель Меслин басқарды. Үш докторлық диссертацияны аяқтаған және алты тілді білген Кулиану Ренессанс дәуірінің сиқыры мен мистикасы саласында маманданған. Ол дін тарихшысы, әйгілі Мирча Элиадемен дос болып, кейін оның әдеби мұрасын басқарды. Ол сонымен қатар көркем әдебиет және саяси мақалалар да жазды. Кулиану алғашқы әйелінен ажырасып, қайтыс болған кезде Гарвард университетінің 27 жастағы аспиранты Хиллари Визнерге үйленуге дайындалып жатқан еді.
Culianu was born in Iași, the son of Elena Bogdan (1907–2000), a chemistry professor at the University of Iași, and Sergiu Andrei Culianu (1904–1964), a lawyer and a teacher. His maternal grandfather was Petru Bogdan, a chemistry professor and a Mayor of Iași, while one of his paternal grand grandfathers was Nicolae Culianu, a professor of mathematics and astronomy. He studied at the University of Bucharest, graduating in May 1972 with a major in Italian language and literature. He took a second PhD at the University of Paris IV in January 1987, with the thesis Recherches sur les dualismes d'Occident. Analyse de leurs principaux mythes ("Research into Western Dualisms. An Analysis of their Major Myths"), coordinated by Michel Meslin. Having completed three doctorates and being proficient in six languages, Culianu specialized in Renaissance magic and mysticism. He became a friend, and later the literary executor, of Mircea Eliade, the famous historian of religions. He also wrote fiction and political articles. Culianu had divorced his first wife, and at the time of his death was engaged to Hillary Wiesner, a 27 year old graduate student at Harvard University.
Өлім
1991 жылғы 21 мамырда, сейсенбі күні сағат 12-де, докторлық диссертациясын оқып жүрген студенті Александр Аргуэльеспен әңгімелескеннен кейін бірнеше минут өткен соң, кітап жәрмеңкесіне көптеген адамдар келген ғимаратта, Чикаго университетінің дінтану мектебінің Свифт залында Кулиану ванна бөлмесінде өлтірілді. Оған 25 калибрлі автоматтан бас артына бір рет оқ атылды. Владимир Тисманянудың сөзінше: "[Кулиану] Румыниядағы жаңа сол және оң қанаттардың одағына ең ауыр айып тақты". Темір гвардиясын сынағанда Кулиану Мирча Элиаденің соғыс аралық жылдардағы осы қозғалыспен байланысын ашты (осы себепті екі ғалымның арақатынасы Элиаденің өмірінің соңғы жылдарында нашарлаған). Кулиану Яссы қаласындағы Eternitatea зиратына жерленді.
On Tuesday, May 21, 1991, at noon, just minutes after concluding a conversation with his doctoral student, Alexander Argüelles, on a day when the building was teeming with visitors to a book sale, Culianu was murdered in the bathroom of Swift Hall, of the University of Chicago Divinity School. He was shot once in the back of the head with a .25 caliber automatic weapon. according to Vladimir Tismăneanu: "[Culianu] gave the most devastating indictment of the new union of far left and far right in Romania". As part of his criticism of the Iron Guard, Culianu had come to expose Mircea Eliade's connections with the latter movement during the interwar years (because of this, relations between the two academics had soured for the final years of Eliade's life). Culianu was buried at Eternitatea Cemetery in Iași.