Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Классикалық архитектураның 19 ғасыр кезеңі
19th century phase of Classical architecture
Итальяндық стиль – классикалық архитектура тарихындағы 19 ғасырдың ерекше кезеңі болды. Палладиандық стиль және неоклассицизм сияқты, итальяндық стиль де 16 ғасырғы итальяндық Ренессанс архитектурасының үлгілері мен архитектуралық терминологиясынан шабыттанып, сонымен бірге көркемдік эстетиканы қолданды. Нәтижесінде пайда болған архитектура стилі өзінің заманының ерекшелігін сақтап қалды. "Көшкенге қарау өз нысанын өзгертеді", - деп жазды Зигфрид Гидион тарихи стильдер туралы; "әрбір көрермен, әр кезеңде, тіпті әр сәтте, өзінше өткенді өз табиғатына сәйкес өзгертеді". Итальяндық стильді алғаш рет 1802 жылы Джон Нэш Ұлыбританияда, Шропширдегі Кронхиллді салғанда дамытты. Бұл шағын ауылдық үй Англиядағы алғашқы итальяндық вилла деп есептеледі, және одан Регенттіктің соңғы және ерте Виктория дәуірінің итальяндық архитектурасы туындады. Итальяндық стильді 1830 жылдары сэр Чарльз Барри одан әрі жетілдіріп, танымал етті. Барридің итальяндық стилі (кейде "Баррилік" деп аталады) сәулетші Александр Джексон Дэвис тарапынан насихатталды.
The Italianate style was a distinct 19th century phase in the history of Classical architecture. Like Palladianism and Neoclassicism, the Italianate style combined its inspiration from the models and architectural vocabulary of 16th century Italian Renaissance architecture with picturesque aesthetics. The resulting style of architecture was essentially of its own time. "The backward look transforms its object," Siegfried Giedion wrote of historicist architectural styles; "every spectator at every period—at every moment, indeed—inevitably transforms the past according to his own nature." The Italianate style was first developed in Britain in about 1802 by John Nash, with the construction of Cronkhill in Shropshire. This small country house is generally accepted to be the first Italianate villa in England, from which is derived the Italianate architecture of the late Regency and early Victorian eras. The Italianate style was further developed and popularised by the architect Sir Charles Barry in the 1830s. Barry's Italianate style (occasionally termed "Barryesque") where it was promoted by the architect Alexander Jackson Davis.
Англия мен Уэльс
Джон Нэштің итальян стилін дамытуының кейінгі үлгісі – оның 1805 жылы Девондағы Сток-Габриэльдегі Сандридж паркі. Жесір леди Эшбертонның тапсырысымен салынған бұл шағын ел үйі Уильям Гилпиннің пейзаждық стилі мен Нэштің толыққанды қалыптаспаған итальяндық стилі арасындағы ауысуды анық көрсетеді. Бұл үйді әлі де Регент стилінде сипаттауға болады, бірақ оның еркін асимметриялық жоспары, тас және темірден жасалған балкондары мен лоджиялары, мұнарасы және төмен еңісті шатыры Кроңхиллдің толыққанды итальяндық дизайнына өте ұқсас – ол Ұлыбританиядағы итальян стилінің алғашқы мысалы саналады. Англиядағы итальян стилінің кейінгі үлгілері көбінесе Палладиан стиліндегі ғимараттар түрінде кездеседі, олар көбінесе төбе деңгейінде ренессанстық типтегі балюстрадамен безендірілген белдерей мұнарасымен толықтырылады. Бұл, әдетте, сәулетшілер мен тапсырыс берушілердің Италиядағы жағдайды қалай елестететінінің стильдік интерпретациясы болып табылады және Нэштің итальян стилінің ерте үлгілерімен салыстырғанда итальяндық Ренессанс мотивтерін көбірек пайдаланады. Сэр Чарльз Барри, ең белгілісі Парламент үйлеріндегі (Лондон) Тюдор және готика стильдеріндегі жұмыстары үшін, осы стильдің жақтаушысы болды. Нэштен айырмашылығы, ол шабытын Италиядан алды. Барри Рим, Лацио және Венето аймалдарындағы алғашқы Ренессанс виллаларының дизайнына көп сүйенді, немесе оның айтуынша: "Италияның ретсіз виллаларының тартымды сипаты". Оның осы стильдегі ең танымал жұмысы – үлкен нео-Ренессанс сарайы Кливден, ал Палл-Маллдағы 1837–41 жылдардағы Реформа клубы Микеланджелоның түпнұсқалық Коринф орнының орнына "грек" ионикалық орнаменмен жасалған Римдегі Палаццо Фарнезедің сенімді пастиші болып табылады. Англиядағы ерте Виктория дәуіріндегі ел үйлерінің үштен бірі классикалық стильде, көбінесе итальяндық стильде салынғаны туралы мәлімдемелер болғанымен, 1855 жылға қарай стиль сұраныстан қалып қойды және Кливден "тоқыраған стильдегі соңғы тәжірибе" ретінде қарастырыла бастады. Энтони Салвин кейде итальян стилінде, әсіресе Уэльсте, Кармартенширдегі Хафод үйінде және Поуистегі Пеноир үйінде жұмыс істеді, оны Марк Жируард "Салвиннің ең амбициялық классикалық үйі" деп сипаттады. Лондондық құрылыс мердігері Томас Кубитт сэр Чарльз Барри анықтаған итальян стилінің қарапайым классикалық сызықтарын Лондонның көптеген террасаларына енгізді. Солтүстік Уэльстегі Гвинедтегі Портмейрион – оңтүстік итальяндық барокко стилінде жобаланған және 1925–1975 жылдар аралығында сэр Клау Уильямс Эллис итальяндық ауылдың еркін стилімен салған сәулеттік фантазия. Қазір ол қайырымдылық қорына тиесілі. Уильямс Эллис қиратылған ғимараттардың фрагменттерін, соның ішінде басқа архитекторлардың еңбектерін де пайдаланды. Портмейрионның сәулеттік жинақылығы және әдейі қиялға толы ностальгиясы 20 ғасырдың соңындағы сәулеттегі постмодернизмнің дамуына әсер еткені байқалды.
A late intimation of John Nash's development of the Italianate style was his 1805 design of Sandridge Park at Stoke Gabriel in Devon. Commissioned by the dowager Lady Ashburton as a country retreat, this small country house clearly shows the transition between the picturesque of William Gilpin and Nash's yet to be fully evolved Italianism. While this house can still be described as Regency, its informal asymmetrical plan together with its loggias and balconies of both stone and wrought iron; tower and low pitched roof clearly are very similar to the fully Italianate design of Cronkhill, the house generally considered to be the first example of the Italianate style in Britain. Later examples of the Italianate style in England tend to take the form of Palladian style building often enhanced by a belvedere tower complete with Renaissance type balustrading at the roof level. This is generally a more stylistic interpretation of what architects and patrons imagined to be the case in Italy, and utilises more obviously the Italian Renaissance motifs than those earlier examples of the Italianate style by Nash. Sir Charles Barry, most notable for his works on the Tudor and Gothic styles at the Houses of Parliament in London, was a great promoter of the style. Unlike Nash, he found his inspiration in Italy itself. Barry drew heavily on the designs of the original Renaissance villas of Rome, the Lazio and the Veneto or as he put it: " the charming character of the irregular villas of Italy." His most defining work in this style was the large Neo Renaissance mansion Cliveden, while the Reform Club 1837–41 in Pall Mall represents a convincingly authentic pastiche of the Palazzo Farnese in Rome, albeit in a 'Grecian' Ionic order in place of Michelangelo's original Corinthian order. Although it has been claimed that one third of early Victorian country houses in England used classical styles, mostly Italianate, by 1855 the style was falling from favour and Cliveden came to be regarded as "a declining essay in a declining fashion." Anthony Salvin occasionally designed in the Italianate style, especially in Wales, at Hafod House, Carmarthenshire, and Penoyre House, Powys, described by Mark Girouard as "Salvin's most ambitious classical house." Thomas Cubitt, a London building contractor, incorporated simple classical lines of the Italianate style as defined by Sir Charles Barry into many of his London terraces. Portmeirion in Gwynedd, North Wales, is an architectural fantasy designed in a southern Italian Baroque style and built by Sir Clough Williams Ellis between 1925 and 1975 in a loose style of an Italian village. It is now owned by a charitable trust. Williams Ellis incorporated fragments of demolished buildings, including works by a number of other architects. Portmeirion's architectural bricolage and deliberately fanciful nostalgia have been noted as an influence on the development of postmodernism in architecture in the late 20th century.
Шотландия
Шотланд сәулетінде итальяндық қайта жаңғыру салыстырмалы түрде сирек кездесті, мысалдарға Александр Томсонның ("Грек" Томсонның) ерте туындылары және Джордж алаңының батыс жағындағы ғимараттар жатады.
The Italianate revival was comparatively less prevalent in Scottish architecture, examples include some of the early work of Alexander Thomson ("Greek" Thomson) and buildings such as the west side of George Square.
Ливан
Ливан сәулетіне итальяндық, әсіресе тосканалық ықпал Ренессанс дәуірінен басталады, когда Фахреддин, Ливан тауын және Жерорта теңізі жағалауын бірінші рет шын мәнінде біріктірген ливандық билеуші, өз елін дамыту үшін амбициялық жоспарды іске асырды. 1613 жылы Османдықтар Фахреддинді Тосканаға жер аударғанда, ол Медичитермен одақ құрды. 1618 жылы Ливанға оралғаннан кейін ол Ливанды жаңғыртуға кірісті. Ол жібек өнеркәсібін дамытып, зәйтүн майы өндірісін жақсартты және көптеген итальяндық инженерлерді өзімен бірге алып келді, олар елдің барлық аймақтарында сарайлар мен азаматтық ғимараттар салуға кірісті. Бейрут және Сидон қалалары әсіресе итальяндық стильде салынды. Дейр-эль-Камардағы сияқты осы ғимараттардың ықпалы Ливан құрылысына көп ғасырлар бойы әсер етті және бүгінге дейін сақталуда. Мысалы, Rue Gouraud көшесінде итальяндық стильдің ықпалымен салынған көптеген тарихи үйлер бар.
The Italian, specifically Tuscan, influence on architecture in Lebanon dates back to the Renaissance when Fakhreddine, the first Lebanese ruler who truly unified Mount Lebanon with its Mediterranean coast, executed an ambitious plan to develop his country. When the Ottomans exiled Fakhreddine to Tuscany in 1613, he entered an alliance with the Medici. Upon his return to Lebanon in 1618, he began modernising Lebanon. He developed a silk industry, upgraded olive oil production, and brought with him numerous Italian engineers who began building mansions and civil buildings throughout the country. The cities of Beirut and Sidon were especially built in the Italianate style. The influence of these buildings, such as those in Deir el Qamar, influenced building in Lebanon for many centuries and continues to the present time. For example, streets like Rue Gouraud continue to have numerous, historic houses with Italianate influence.
АҚШ шығыс жағалауы
Итальяндық стильді АҚШ-та 1840 жылдары Александр Джексон Дэвис готикалық немесе грек қайта өрлеу стильдеріне балама ретінде таныстырды. Дэвистің Блэндвудқа жасаған жобасы – АҚШ-тағы итальяндық сәулеттің ең көне сақталған мысалы, ол 1844 жылы Солтүстік Каролина штатының губернаторы Джон Мотли Морхедтің резиденциясы ретінде салынған. Бұл итальяндық сәулеттің ерте үлгісі, ол Баридің Ренессансқа негізделген дизайндарына қарағанда Нэштің итальяндық туындыларына жақын. Ричард Апжон 1845 жылы Эдвард Кинг үйінен бастап бұл стильді кеңінен қолданды. Бұл стильдің басқа да көрнекті шеберлері – Джон Нотман және Генри Остин. Нотман 1837 жылы Нью-Джерси штатының Берлингтон қаласында (қазір бұзылған) алғашқы «Итальяндық вилла» стиліндегі үйді, «Риверсайдты» жобалады. Итальяндық стиль жергілікті стильге айналып өңделді. Ол итальяндық Ренессанстың көптеген ерекшеліктерін айқын күшейтумен ерекшеленеді: кербендермен сүйенетін айқын еңірлер, жерден көрінетін төмен жантайған шатырлар немесе тіпті кең проекциясы бар жалпақ шатырлар. Мұнара көбінесе итальяндық белдерейге немесе тіпті колокольня мұнарасына сілтеме жасайды. Итальяндық стильден алынған мотивтер коммерциялық құрылысшылардың репертуарына енгізіліп, 19 ғасырдың ортасы мен соңына қарай Виктория сәулетінде пайда болды. Бұл сәулет стилі Азамат соғысының басында грек қайта өрлеуінен гөрі танымал болды. Оның танымалдылығының себебі – оның көптеген әртүрлі құрылыс материалдары мен бюджеттерге қолайлы болуы, сондай-ақ құйма темір мен пресс-металл технологиясының дамуы, бұл жақтаулар мен енірлер сияқты декоративтік элементтерді тиімдірек өндіруге мүмкіндік берді. Дегенмен, 1870-ші жылдардың соңында бұл стильді Королева Анна және Колониалдық қайта өрлеу стильдері ығыстырды.
The Italianate style was popularized in the United States by Alexander Jackson Davis in the 1840s as an alternative to Gothic or Greek Revival styles. Davis' design for Blandwood is the oldest surviving example of Italianate architecture in the United States, constructed in 1844 as the residence of North Carolina Governor John Motley Morehead. It is an early example of Italianate architecture, closer in ethos to the Italianate works of Nash than the more Renaissance inspired designs of Barry. Richard Upjohn used the style extensively, beginning in 1845 with the Edward King House. Other leading practitioners of the style were John Notman and Henry Austin. Notman designed "Riverside" in 1837, the first "Italian Villa" style house in Burlington, New Jersey (now destroyed). Italianate was reinterpreted to become an indigenous style. It is distinctive by its pronounced exaggeration of many Italian Renaissance characteristics: emphatic eaves supported by corbels, low pitched roofs barely discernible from the ground, or even flat roofs with a wide projection. A tower is often incorporated hinting at the Italian belvedere or even campanile tower. Motifs drawn from the Italianate style were incorporated into the commercial builders' repertoire and appear in Victorian architecture dating from the mid to late 19th century. This architectural style became more popular than Greek Revival by the beginning of the Civil War. Its popularity was due to being suitable for many different building materials and budgets, as well as the development of cast iron and press metal technology making the production more efficient of decorative elements such as brackets and cornices. However, the style was superseded in popularity in the late 1870s by the Queen Anne and Colonial Revival styles.
Австралия
Италиялық стиль Австралияда 1870-1880 жылдардағы қарқынды өсіп келе жатқан қала маңындағы тұрғын үйлер стилі ретінде кең таралды, төмен еңісті шатырлары, шығыңқы терезелері, биік терезелері және классикалық карниздері бар әдемі виллалар қатарын құрады. Архитектор Уильям Уорделл Мельбурндағы Үкімет үйін – Виктория губернаторының ресми резиденциясын – «италиялық, палладиандық және венециандық сәулетке деген жаңадан туған сүйіспеншілігінің» бір үлгісі ретінде жобалады. Крем түсті, көптеген палладиандық элементтері бар бұл үй, Томас Кубиттің лондондық Белгравиясындағы біріңғай көшелер мен алаңдардың арасында да жарасым тапқан болар еді, егер Уорделл бельведермен безенген мачиколаттық мұнарасы болмаса. Құрсақша шатыр балюстрадалы парапетпен жасырылған. Негізгі блок екі төменгі, асимметриялық қосалқы қанаттармен шектеледі, олар көлемдік композицияны жақсартады, бұл көзқарас бұрыштан қарағанда жақсы көрінеді. Олардың үлкені негізгі блоктан бельведер мұнарасымен бөлінген. Ал кішігірім, балл залы блогына бір қабатты простильді портик ретінде жасалған бағаналы порт-кошер арқылы кіруге болады. Бұл стильдің көптеген мысалдары Сидней мен Мельбурн айналасында кездеседі, атап айтқанда, Ескі қазынашылық ғимараты (1858), Лейххардт қалалық әкімшілігі (1888), Глейб қалалық әкімшілігі (1879) және қазынашылық алаңындағы бақтарға қарап тұрған штаттық және федералдық үкімет кеңселерінің керемет қатары. No.2 қазынашылық бағы (1874). Мемлекеттік қызметкерлердің кеңселері үшін бұл беделді, бірақ аса әсем емес стиль, Парламент ғимараттары үшін қолданылған классикалық стильдердің ұлы және ресми мәлімдемелерімен қарама-қарсы болды. Италиялық стильдің мемлекеттік кеңселерге қабылдануы 20-ғасырға дейін сақталды, 1912 жылы Джон Смит Мердок осы ауданға үйлесімді қосымша ретінде Коммуналдық кеңсе ғимараттарын жобалады, осылайша бақтарға қарап тұрған стильдік біртұтас террасаны құрды. Италия стиліндегі сәулет өнері Ұлыбританияда сәннен шыққаннан кейін де Британ империясының алысқа орналасқан бекіністерінде салынуын жалғастырды. 1881 жылы құрылысы аяқталған Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Альбери теміржол станциясы – осы стильдің одан әрі дамуының мысалы.
The Italianate style was immensely popular in Australia as a domestic style influencing the rapidly expanding suburbs of the 1870–1880s and providing rows of neat villas with low pitched roofs, bay windows, tall windows and classical cornices. The architect William Wardell designed Government House in Melbourne—the official residence of the governor of Victoria—as an example of his "newly discovered love for Italianate, Palladian and Venetian architecture." Cream colored, with many Palladian features, it would not be out of place among the unified streets and squares in Thomas Cubitt's Belgravia, London, except for its machicolated signorial tower that Wardell crowned with a belvedere. The hipped roof is concealed by a balustraded parapet. The principal block is flanked by two lower asymmetrical secondary wings that contribute picturesque massing, best appreciated from an angled view. The larger of these is divided from the principal block by the belvedere tower. The smaller, the ballroom block, is entered through a columned porte cochère designed as a single storey prostyle portico. Many examples of this style are evident around Sydney and Melbourne, notably the Old Treasury Building (1858), Leichhardt Town Hall (1888), Glebe Town Hall (1879) and the fine range of state and federal government offices facing the gardens in Treasury Place. No.2 Treasury Gardens (1874). This dignified, but not overly exuberant style for civil service offices contrasted with the grand and more formal statements of the classical styles used for Parliament buildings. The acceptance of the Italianate style for government offices was sustained well into the 20th century when, in 1912, John Smith Murdoch designed the Commonwealth Office Buildings as a sympathetic addition to this precinct to form a stylistically unified terrace overlooking the gardens. The Italianate style of architecture continued to be built in outposts of the British Empire long after it had ceased to be fashionable in Britain itself. The Albury railway station in regional New South Wales, completed in 1881, is an example of this further evolution of the style.
Жаңа Зеландия
Австралиядағыдай, мемлекеттік кеңселерде итальяндық стиль кеңінен қолданылды, бірақ тасқа ұқсату үшін ағаш сияқты жергілікті материалдар пайдаланылды. 1856 жылы Ауклендтегі отарлық губернатордың ресми резиденциясы салынып біткен кезде, ағашты тасқа айналдырудың адалсыздығы үшін сынға ұшырады. 1875 жылғы Веллингтондағы Ескі Үкімет ғимараты толығымен жергілікті каури ағашынан салынған, ол құрылысқа өте қолайлы қасиеттерге ие. (Окленд кейінірек дамыды және готикалық безендіруді артық көрді.) АҚШ-тағыдай, Жаңа Зеландияда ағаштан салу кең таралғандықтан, бұл танымал стиль Антрим Хаус (Веллингтон) және Вестоу Ферм Хаус (Рангитикей, 1874) сияқты тұрғын үйлерде, сондай-ақ Оклендтегі "Пах" (1880) кірпішпен жасалды. Шағын ауқымда, Дунедин және Веллингтон сияқты қалалардың шеттері төмен еңісті шатырлар, биік терезелер, бұрыштық тіреулер және тасқа ұқсас безендірулер сияқты итальяндық элементтері бар қарапайым, бірақ әдемі қалалық виллалармен кеңейді, мұның бәрі ағаштан жасалған. Жазушы Кэтрин Мэнсфилдтің туған үйі осыған жақсы мысал.
As in Australia, the use of Italianate for public service offices took hold but using local materials like timber to create the illusion of stone. At the time it was built in 1856, the official residence of the Colonial Governor in Auckland was criticized for the dishonesty of making wood look like stone. The 1875 Old Government Buildings, Wellington are entirely constructed with local kauri timber, which has excellent properties for construction. (Auckland developed later and preferred Gothic detailing.) As in the United States, the timber construction common in New Zealand allowed this popular style to be rendered in domestic buildings, such as Antrim House in Wellington, and Westoe Farm House in Rangitikei (1874), as well as rendered brick at "The Pah" in Auckland (1880). On a more domestic scale, the suburbs of cities like Dunedin and Wellington spread out with modest but handsome suburban villas with Italianate details, such as low pitched roofs, tall windows, corner quoins, and stone detailing, all rendered in wood. A good example is the birthplace of the writer Katherine Mansfield.