Кіріспе

Математикада абельдік топтардың инъективті қаптамалары шейф кохомологиясын (және басқа да туынды функторларды, мысалы, шейф Ext) анықтауға қажетті шешімдерді құру үшін қолданылады. Қаптамаларға қатысты тағы бір топ байланысты түсініктер бар: флабб (француз тілінде фласк), нәзік, жұмсақ (француз тілінде моу), ациклді. Тарихында олар Александр Гротендиктің 1957 жылғы "Тохоку" мақаласынан бұрын енгізілген, онда инъективті объект туралы абельдік категория түсінігі теорияны негіздеу үшін жеткілікті екені көрсетілді. Басқа қаптама кластары тарихи тұрғыдан алғанда ескі түсініктер. Кохомологияны және туынды функторларды анықтау үшін абстрактілі аяқтама оларға қажет емес. Дегенмен, көптеген нақты жағдайларда ациклді қаптамалар арқылы шешімдерді құру оңайырақ. Сондықтан ациклді қаптамалар есептеу мақсатында, мысалы, Лерэй спектрлік тізбегі үшін қолданылады.

Ациклді қаптамалар

X-ке байланысты ациклдік шошақ – жоғары шошақ кохомологиялық топтарының барлығы жоғалатын шошақ. Кез келген шошақтың кохомологиялық топтары оның кез келген ациклдік шешілуі арқылы есептелуі мүмкін (бұл Де Рам-Вейл теоремасы деп аталады).

Ұсақ баулар

X үстіне ұсақ буып "бірліктің бөліністері" бар; дәлірек айтқанда, X кеңістігінің кез келген ашық жабыны үшін біз буыптан өзіне гомоморфизмдер отбасын таба аламыз, олардың қосындысы 1-ге тең, және әр гомоморфизм ашық жабынның кейбір элементтерінен тыс 0-ге тең болады. Ұсақ буыптар әдетте тек паракомпактты Хаусдорф кеңістіктерінде ғана қолданылады. Типтік мысалдар – мұндай кеңістіктегі үздіксіз нақты мәнді функциялардың түйіршігі, немесе тегіс (паракомпактты Хаусдорф) көпқырлылықтағы тегіс функциялар, немесе осы сақиналардың түйіршіктері үстіндегі модульдер. Сондай-ақ, паракомпактты Хаусдорф кеңістіктеріндегі ұсақ буыптар жұмсақ және ациклді болады. Александров-Спаниев ажыратуын қолдана отырып, тегіс коллектордағы буыптың ажыратуын табуға болады. Қолданыс ретінде нақты X көпқырлылығын қарастырайық. Тұрақты буыптың (constant sheaf) (тегіс) дифференциалдық формалардың ұсақ буыптарымен келесідей ажыратылуы бар: Бұл ажыратылу, яғни Поанкаре леммасы бойынша буыптардың дәл кешені. Осылайша, X-тің мәндерімен кохомологиясын жаһандық түрде анықталған дифференциалдық формалардың кешенінің кохомологиясы ретінде есептеуге болады:

Жұмсақ баулар

X-тің үстіндегі жұмсақ буын – бұл кез келген жабық ішкі жиын бойынша кез келген қиманы жаһандық қимаға дейін кеңейтуге болатын буын. Паракомпакт Хаусдорф кеңістіктерінде жұмсақ буындар ациклді болып табылады.