Кіріспе

Ливия теңіз күштері (قوات البحرية الليبية) – Ливия қарулы күштерінің теңіз соғыс саласы. 1962 жылдың қараша айында құрылған Ливия әскери-теңіз күштерін Ливия әскери-теңіз күштері штабының бастығы адмирал Мансур Бадер басқарады. Бірінші Ливия азаматтық соғысына дейін, Ливия теңіз күштері жағалауды қорғауға арналған бірнеше зымырандық фрегаттар, корветтер және патрульдік қайықтардан тұратын, бірақ өзін-өзі қорғау мүмкіндігі шектеулі, салыстырмалы түрде шағын флот болатын. Теңіз күштері Ливияның әскери тармақтарының ең кішісі болып келді және жабдық, қосалқы бөлшектер мен оқу үшін әрқашан шетелдік көздерге тәуелді болды. Каддафи кезеңіне жататын флоттың көп бөлігі 2011 жылы жойылды. Екінші Ливия азаматтық соғысы басталғаннан бері, Ливия теңіз күштері Ливия Ұлттық армиясының бақылауындағы жағалау күзеті кемелерін қоспағанда, Триполидегі Президенттік Кеңес басқаратын Ұлттық келісім үкіметімен (GNA) байланысты. Екі кеме Бенгазиде көтерілісшілер тарапынан басып алынды. Теңіз күштері 2012 жылдың мамыр айында, негізінен бақылау және шекараны қорғау мақсатындағы жылдам патрульдік қайықтарды, соның ішінде MRTP 20 жылдам шабуыл қайығын сатып алу процесін бастады. 2012 жылдың маусым айынан бастап Ливия әскери-теңіз күштерін Ливия әскери-теңіз күштері штабының бастығы коммодор Хасан Али Бушнак басқарды. 2012 жылдың маусым айында Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері Ливия теңіз күштерімен бірлесіп Ұлыбританиядағы Дартмут теңіз колледжінде бірлескен оқу-жаттығулар өткізді. Халықаралық жағынан танылған Ұлттық келісім үкіметіне адал Рида Иссаның басшылығымен Ливия теңіз кемелері Сирт қаласын ИСИЛ-ден азат ету операциясына қатысты. Ливия теңіз күштері құрлықтағы күштерге көмек көрсетіп, содырлардың теңіз арқылы қашу жолдарын кесті. 2016 жылдың 20 маусымында Еуропалық Одақ мемлекеттері Жерорта теңізіндегі теңіз миссиясы – «София» операциясы 2017 жылға дейін ұзартылғанын және Ливия теңіз күштері мен жағалау күзетін оқытуға көмектескенін мәлімдеді. 2021 жылы теңіз күштері (Хафтар күштерінен басқа) Ливияның жаңа президенті Мұхаммед әл-Менфидің Ұлттық Бірлік Үкіметінен жаңа басшылыққа көшеді.

Өмірбаян

Әскери-теңіз күштерінің басты міндеті – жағалауды қорғау. 1970 жылдары күштер нығайтылды; КСРО алты кеме сатты, олардың екеуінің қызмет ету деңгейі орташа болғанымен, Жерорта теңізінде АҚШ Әскери-теңіз күштеріне басты қауіп-қатерге айналды. Осы уақытта Ливия төрт ресейлік кеме сатып алды, тіпті экспорттық нұсқаларында да жақсы қаруланған және қуатты болды. Тағы төрт кеме Италиядан алынды. Оларда Otomat ұзын қашықтықты зымырандары (ұшу бағытын түзетуге арналған дерек байланысы жоқ Mk. I нұсқасы) және заманауи артиллерия болды. Олар Nanuchka кемелеріне қарағанда әуе шабуылына қарсы кеме ретінде нашар қаруланған, бірақ әдеттегі жылдам шабуылдау кемесінен шамамен екі есе ауыррақ болғандықтан, сонар және жеңіл торпедалармен жабдықталған су астына қарсы күрес (ASW) қабілеттеріне ие болды.

Іс-шаралар

Ливияның әскери-теңіз күштері алғаш рет 1986 жылғы наурызда Сидра шығанағындағы оқиғада АҚШ-тың Алтыншы флотымен кездескен кезде әскери қимылға қатысты, онда бір зымырандық катер мен корвет жойылды, ал басқа кемелер A-6 Intruder ұшағымен зақымдалды. Ерекше жағдай, осы шабуылдардың бір бөлігі Mk.20 Rockeye сияқты кластерлік бомбалармен сәтті орындалды, олар танкіге қарсы қару ретінде әзірленген. 1984 жылғы шілдеде "Гат" паромды Суэц каналынан бірнеше километр оңтүстікке қарай Қызыл теңізге мина салған деп есептеледі. Шамамен он тоғыз кеме зақымдалды, оның ішінде 9 шілдеде алғаш рет соққы алған кеңестік контейнер тасымалдау кемесі болды. Исламдық жиһад ұйымы оқиғаға жауапкершілікті мойнына алды. Алайда, Мысыр президенті Хосни Мубарак бұл мәлімдемеге сенбеді және Муаммар Каддафи мен Ливияны кінәлады. Басқа дереккөздер де келісті, себебі кемеде Ливияның мина қою бөлімінің басшысы болған, француздық шенеуніктер Марсельде тексерген кезде корма есігі зақымдалған және кеме әдетте сегіз күнге жететін сапарды аяқтау үшін он бес күн жұмсаған. Каналдың қауіпсіздігі және одан түсетін табыс жоғалуы туралы алаңдаушылық туғандықтан, Мысыр француз, британ, итальян, голланд және АҚШ әскери-теңіз күштерінен миналарды тазалауға көмек сұрады, бұл күрделі операция болды. Британдықтар 1981 жылдан кейін Ливияға сатылған және Мысырға қиындық туғызу үшін орнатылған кеңестік минаны тапты. Зәуия шайқасының екіншісі. Кемелер (1985)