Кіріспе
Американдық романист, ақын және эссеші (1935–2022)
Зұлфиқар Гос (13 наурыз 1935 – 30 маусым 2022) – пакистандық-американдық романист, ақын және эссеші. Оның туындылары көбінесе әдеби сиқыршылдық реализм стилінде жазылған, фантазия мен қатал шындықты үйлестіреді.
Өмірбаян
Тәуелсіздікке және бөлінуге дейін Британдық Үндістанның құрамында болған Пәнджабтың Сиалкот қаласында туған Гош, мұсылман болып өскен. Оның әкесі, Хуажа Мохаммед Гош, кәсіпкер болған. 1942 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, отбасы Бомбейге (қазіргі Мумбаи) көшіп келді. Біртұтас Үндістанның Пәкістан мен Үндістанға бөлінуінен кейін Гош отбасымен бірге Англияға эмиграциялады. 1959 жылы Кил университетін бітірді. Ол Энтони Смитпен және бірнеше жобада бірлесіп жұмыс істеген британдық тәжірибелі жазушы Б. С. Джонсонмен жақын дос болды. Үш жазушы "Universities' Poetry" атты жылдық студенттер поэзиясы антологиясының бірлескен редакторлары ретінде қызмет еткен кезде танысты. Гош сондай-ақ ағылшын ақыны Тед Хьюз және оның әйелі, американдық ақын және романист Сильвия Плат, сондай-ақ американдық жазушы Джанет Берроуэймен де танысты, олармен кейде бірлесіп жұмыс істеді. 1970 жылдары Гош өзінің "Үшінші Бразилиялық" трилогиясымен халықаралық даңққа ие болды, американдық жазушы Томас Бергер оны "бразилия тарихының пикарескалық прозалық эпосы" деп атады. Америкалық саяхатшы және романист Пол Теру бұл туындыны "көп ойландыратын, зор еңбек" деп сипаттады. Трилогияға "Туған" (1972), "Көркем империя" (1975) және "Әртүрлі әлем" (1978) кіреді, олар бірнеше реинкарнациядан өткен адамның көбінесе зорлық-зомбылыққа немесе сексуалдық бұрмалауға толы оқиғаларын баяндайды. Гоштің басқа романдары: "Крамптың талаптары" (1975), "Хулмнің Богарт сценарийін зерттеуі" (1981), "Азаптардың жаңа тарихы" (1982), "Дон Буэно" (1983), "Сиқырлы бейнелер" (1986), "Өзімнің үш айнасы" (1992) және "Шекспирдің өлімге ұшыраған білімі: трагедияларды оқу" (1993). Гош көптеген өлеңдерді, сондай-ақ көркем және ғылыми прозалық туындыларды жазды. Оның поэзия жинақтарына "Зор батыс" (1972), "Азия естелігі" (1984) және "Таңдалған өлеңдер" кіреді. Ол әңгімелер, романдар және әдебиет тану бойынша бес кітап жазды. Гоштің өлеңдері, соның ішінде "Индияның жоғалуы" (1964), "Таңдалған өлеңдер" (1991) және "50 өлең" (2010) жинақтарындағы өлеңдері көбінесе өзін-өзі білетін, шетелдіктің саяхаттары мен естеліктері туралы болады. "Бекеттің серігі" (2009) – жеке және әдеби очерктер жинағы. Оның еңбектері көптеген тілдерге аударылған. Көптеген адамдар оны коммерциялық әдебиеттен бас тартатын, жазу мен өнерде стиль мен сұлулықты мақсат тұтқан "жазушылардың жазушысы" деп санайды. Гош пен Бергердің 40 жылға созған хат алмасуы Техас университетінің Гарри Рэнсом орталығында зерттеу үшін сақталған. Хаттарда олардың жазу жобалары, оқыған кітаптары және жеке мәселелері талқыланады. Бергердің 1973 жылғы дистопиялық "Әйелдер полкі" романы Гошқа арналған. Гарри Рэнсом орталығындағы Зулфикар Гош жинағына "Индияның жоғалуы", "Қызыл түсті ұшақтар" және сол дәуірдегі басқа да өлеңдер мен туындылар кіреді. Сондай-ақ, 1959 жылдан 1992 жылға дейінгі Энтони Смитпен хат алмасуы да бар. 1963 жылы Гош Т. С. Элиот, Генри Мур, Герберт Рид және Бонами Добре төрелік еткен Е. С. Грегори қорынан арнайы сыйлық алды. Бір жыл бұрын "Таймс" әдеби қосымшасы Гошты бұрынғы британдық колониялардан шыққан ең көрнекті ақын ретінде таныды, оның үш өлеңін жарты бетке жариялады. 1989 жылы "The Review of Contemporary Fiction" журналы Милан Кундера/Зулфикар Гошқа арналған басылым шығарды. Оның редакторлары "Зулфиқар Гош Англия мен Америкадағы ең жақсы ағылшын тіліндегі жазушылардың қатарында болды және олардан да жоғары болды" деп атап өтті және оны "қазіргі әдебиеттегі бірегей тұлға" ретінде таныстырды, оның "тілдер мен ұлттық шекаралардағы эволюциясы" Конрад, Набоков және Бекетпен салыстыруға болады. Әдебиет профессоры Мансур Аббаси "Зулфиқар Гош: Пәнджабтың жоғалған ұлы" атты кітабында Гош әлемдік деңгейдегі жазушылар арасында шеттетіліп қалғанын, өйткені оның туындылары санаттарға жатқызуға қарсы тұрады деп мәлімдеді. Гош үшін, Прусттың сөздерімен айтқанда, "Тілдің сапасы мен суреттің сұлулығы – ұлы жазудың мәні". Аббасидің сөзіне сүйенсек, Гоштің туындылары ойшаулық резонанстарға толы, ал оның генийі лирикалық және жарқын бейнелерге толы тіл құруда жатыр.
He became a close friend of Anthony Smith, and of British experimental writer B. S. Johnson, with whom he collaborated on several projects. The three writers met when they served as joint editors of an annual anthology of student poets called Universities' Poetry. Ghose also met English poet Ted Hughes and his wife, the American poet and novelist Sylvia Plath, and American author Janet Burroway, with whom he occasionally collaborated. In the 1970s, Ghose gained international repute with his trilogy The Incredible Brazilian, which American writer Thomas Berger called "a picaresque prose epic of Brazilian history." American travel writer and novelist Paul Theroux called the work "a considerable feat of imagination." The trilogy — comprising The Native (1972), The Beautiful Empire (1975), and A Different World (1978) — presents the picaresque adventures, often violent or sexually perverse, of a man who goes through several reincarnations. Ghose's other novels include Crump's Terms (1975), Hulme's Investigations into the Bogart Script (1981), A New History of Torments (1982), Don Bueno (1983), Figures of Enchantment (1986), The Triple Mirror of the Self (1992), and Shakespeare's Mortal Knowledge: A Reading of the Tragedies (1993). Ghose wrote many poems as well as fictional and non fictional works of prose. His books of poetry include The Violent West (1972), A Memory of Asia (1984) and Selected Poems. He wrote short stories, novels and five books of literary criticism. Ghose's poems, including those in The Loss of India (1964), Selected Poems (1991), and 50 Poems (2010), are often about the travels and memories of a self aware alien. Beckett's Company (2009) is a collection of personal and literary essays. His work has been translated into many languages. Largely considered a writer's writer who eschewed commercial literature, Ghose saw style and beauty as the objective of writing and art. Ghose's correspondence with Berger, spanning 40 years, is housed for research at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin. The letters cover topics such as their writing projects, books they were reading and personal concerns. Berger's dystopic 1973 novel Regiment of Women was dedicated to Ghose. The Zulfikar Ghose Collection at the Harry Ransom Center includes poetry from The Loss of India, Jets from Orange, and other poems and work from that era. It also contains correspondence with Anthony Smith from 1959 to 1992. In 1963, Ghose received a special award from the E. C. Gregory Trust that was judged by T. S. Eliot, Henry Moore, Herbert Read and Bonamy Dobrée. A year earlier, the Times Literary Supplement featured Ghose as the most prominent poet from the former British colonies by printing three of his poems spread across half a page. In 1989, The Review of Contemporary Fiction published an edition dedicated to Milan Kundera/Zulfikar Ghose. Its editors noted that "Zulfikar Ghose has both ranked with and outranked several of the best English language writers in England and America," and went on to present him as "a unique figure in contemporary literature," whose "evolution across languages and national boundaries" was comparable to Conrad, Nabokov and Beckett. In his book "Zulfikar Ghose: The Lost Son of the Punjab, " literature professor Mansoor Abbasi said Ghose remained marginalized among writers accorded a world class status because his work resists categorization. For Ghose, to use Proust's words, "Quality of language and the beauty of an image are the heart of great writing." According to Abassi, Ghose's writing is full of meditative reverberations and his genius lies in the construction of a language that is lyrical and full of vivid imagery.