Кіріспе

АҚШ-тың федералды заңы (1968)

1968 жылғы "Несие беру туралы ақиқат" заңы (TILA) – тұтынушылық несиенің шарттары мен құны туралы ақпарат беру арқылы, оны пайдалануды хабардар етуді және қарыз алумен байланысты шығындарды есептеу және жариялау тәсілін стандарттауды мақсат ететін АҚШ-тың федералды заңы. TILA тұтынушыларға тұтынушының негізгі тұрғын үйіне кепілдік ретінде тартылған белгілі бір несиелік мәмілелерді тоқтатуға құқық береді, кредиттік карталарды қолданудың белгілі бір тәжірибелерін реттейді және несиелік төлемдерге қатысты дауларды әділ және уақтылы шешуге мүмкіндік береді. TILA, белгілі бір жоғары құнды ипотекалық несиелерді қоспағанда, тұтынушылық несие үшін алынатын төлемдерді реттемейді. Оның орнына, тұтынушыларға таңдау жасау үшін шығындар мен төлемдерді бірыңғай немесе стандартталған түрде жариялауды талап етеді. Бұған қоса, талаптарға бағынған үй капиталы жоспарларына және белгілі бір "жоғары бағалы" ипотекалық несиелерге (HPML) шектеулер қойылады. Бұл ереже тұтынушының негізгі тұрғын үйімен қамтамасыз етілген несиеге қатысты белгілі бір әрекеттер мен тәжірибелерге тыйым салады.

Тарих

Кредит беру туралы заң бастапқыда Тұтынушылар несиесін қорғау туралы заңның I тармағы болды. Заңды іске асыратын ережелер, «Z ережесі» деп белгілі, Z ережесінде жазылған, сондықтан TILA талаптарына сілтеме жасағанда әдетте Z ережесіндегі талаптар мен заңның өзі еске түседі. TILA қолданысқа енген сәттен бастап, заңды ережелер арқылы іске асыруға Федералды резервтік кеңес (ФРБ) өкілеттік алды. Бірақ 2011 жылдың 21 шілдесінен бастап TILA-ның ереже шығаруға қатысты жалпы өкілеттігі Тұтынушыларды қаржылық қорғау бюросына (CFPB) берілді, оның өкілеттігі 2010 жылдың шілдесінде қабылданған Додд-Фрэнк Уолл-стрит реформасы және тұтынушыларды қорғау туралы заңға сәйкес бекітілді. Заңды іске асыратын болашақ ережелер, сондай-ақ ресми түрде Z ережесі деп аталатын, FRB-нің Z ережесін мүмкіндігінше көшіруге тырысады. Федералды резерв TILA бойынша белгілі бір автокөлік дилерлері берген несиелер және басқа да ережелер үшін шектеулі ереже шығару өкілеттігін сақтайды. TILA барлық тұтынушыларға несие беретін ұйымдар үшін жылдық пайыздық мөлшерлемені (APR) есептеуді міндетті етті. Бұрын қолданылған, әсіресе автонесиелерде, шатастыратын пайыздық есептеулерге тыйым салынды. Он жылдан астам уақыт бойы тұтынушылық несиелер экономикалық мағынада APR арқылы есептелді. Содан кейін 1980-ші жылдары автоөндірушілер TILA-дағы және оның басқаруындағы олқылықты пайдалана бастады. Заң мен оның басқарушылары «қаржыландырылған сома» мен «қаржылық төлемдер» арасында нақты айырма жасаған жоқ, бұл екі термин TILA талап ететін ақпараттарда кездеседі. Автомобильдің бағасы мен оның қаржылық төлемдерін (автоөндірушінің қаржы компаниясынан түсетін) «біріктіре» отырып, автоөндірушілер ақшаны екі санаттың арасында ауыстыра алды, тіпті қаржыландыру төлемін толығымен жойды. Осылайша «нөлдік APR» қаржыландыру пайда болды. Автоөндірушілердің әдеттегі ұсынысы: «Пайызсыз несие немесе 1000 долларлық жеңілдік». «Нөлдік пайыздық» қаржыландыруды таңдаған тұтынушы 1000 долларлық жеңілдіктен (автомобиль бағасының төмендеуінен) бас тартады. Тиісінше, ол «пайызсыз» несие алу үшін 1000 доллар төлейді. Мұндай біріктіруді тек автоөндірушілер ғана жасай алады, сондықтан банктер, несиелік кооперативтер және басқа да бәсекелестер қиын жағдайда қалады. Олар нақты APR мөлшерлемесін көрсетуі керек, ал автоөндірушілер пайыздық төлемдерді көрсетпеуге құқылы. Нәтижесінде, әдеттегі тұтынушы күрделі қаржылық мәселеге тап болады. «Нөлдік пайыздық» қаржыландыру автоөндіруші емес мекемеден алынған қарапайым қаржыландырудан гөрі әлдеқайда арзан немесе қымбат болуы мүмкін.

Ұйым

Қағида кіші бөліктерге бөлінеді. Б бөлімі ашық несие желілеріне (қайта айналымды несие шоттарына) қатысты, оған кредиттік карталар мен үйге арналған несие желілері (HELOC) кіреді. С бөлімі жабық несиеге қатысты, мысалы, үй сатып алу және автокөлік несиелері, белгілі бір мерзімі бар. Онда ақпарат беру, несиелік қалдықтарды қарау, жылдық пайыздық мөлшерлемені есептеу, келісімнен бас тарту құқығы, талаптарды орындамау және жарнама ережелері қамтылған. D бөлімі ауызша жариялау, Пуэрто-Рикода испан тілінде жариялау, жазбаларды сақтау, мемлекеттік заңдарға әсер ету, мемлекеттік босатулар (тек Федералды заңға дейін "Несие беру туралы шындық" сияқты заңдары болған штаттарға ғана қолданылады) және мөлшерлемелерді шектеу ережелерін қамтиды. Е бөлімі ипотекалық мәмілелерге арналған ерекше ережелерді қамтиды. § 1026.32 белгілі бір жабық үй ипотекаларына қойылатын талаптарды белгілейді. § 1026.33 кері ипотекалық несиелерге қойылатын талаптарды, соның ішінде жылдық жалпы несие құнының мөлшерлемесі мен мәмілелерді жариялауды қамтиды. § 1026.34 "жоғары құнды" ипотекаға байланысты әрекеттер мен тәжірибелерге тыйым салады. § 1026.35 "құны жоғарырақ" ипотекалық несиелерге (HPML) байланысты әрекеттер мен тәжірибелерге тыйым салады. § 1026.36 тұрғын үймен қамтамасыз етілген несиеге байланысты әрекеттер мен тәжірибелерге тыйым салады. § 1026.39 ипотекалық аударымдарды жариялау бойынша нұсқаулықтарға қатысты. § 1026.40 үй капиталы жоспарларына қойылатын талаптарды белгілейді. § 1026.42 бағалау тәуелсіздігін қолдауға бағытталған. Бірнеше қосымшаларда мемлекеттік заңдарды анықтау процедуралары, мемлекеттік босатулар, қызметкерлердің түсіндірмелерін беру, несие жоспарларының кейбір түрлері үшін ерекше ережелер, атқарушы органдардың тізімі, дұрыс пайдаланылған жағдайда Заңның орындалуын қамтамасыз ететін үлгілік жариялаулар, жабық несиелік мәмілелердегі жылдық пайыздық мөлшерлемені және кері ипотекалық мәмілелердегі жылдық жалпы несие құны мөлшерлемесін есептеу ережелері туралы ақпарат бар.

Қайтарып алу құқығы

TILA талаптарына сәйкес, қарыз алушының негізгі тұрғын үйімен қамтамасыз етілген белгілі бір мәмілелер үшін, қарызды рәсімдегеннен кейін үш жұмыс күні ішінде мәмілені тоқтатуға құқық берілуі керек. Мәмілені тоқтату құқығы қарыз алушыға несие шартын және төлемдер туралы ақпаратты қайта қарауға, сондай-ақ несиеге кепіл ретінде үйін ұсыну қаупін қайта бағалауға мүмкіндік береді. Әрбір қарыз алушы және мүлікке мүддесі бар кез келген адам мәмілені рәсімдегеннен кейінгі үшінші жұмыс күнінің түнгі жарымына дейін немесе барлық маңызды ақпараттарды тапсырғанға дейін, соңғысы орын алған жағдайда, мәмілені тоқтату құқығын пайдалана алады. Егер талап етілген тоқтату туралы хабарлама немесе TILA-дағы маңызды ақпарат дұрыс болмаса немесе тапсырылмаса, қарыз алушының мәмілені тоқтату құқығы үш күннен үш жылға дейін ұзартылуы мүмкін. Қарыз алушы мәмілені тоқтаған жағдайда, кепілдік күшін жояды және қарыз алушы ешқандай сомаға, соның ішінде қаржы төлемдеріне жауапкершілік тартпайды. Банк 20 күнтізбелік күн ішінде мәмілемен байланысты берілген барлық ақшаны немесе мүлікті қайтарып беруге және жаңа несие үшін алынған кепілдік туралы жазбаларды жоюға міндетті. Мәмілені тоқтату мерзімі аяқталғанға дейін банк 1) жарамды эскроу шоттарынан басқа жерге қаражат жұмсауға, 2) қандай да бір қызмет көрсетуге немесе 3) қандай да бір материалдарды жеткізуге құқығы жоқ. Тұрғын үй сатып алу мақсатында алынған несиелерге, сондай-ақ сол кредитормен тұрғын үй несиесін қайта қаржыландыру немесе біріктіру кезінде, егер қайта қаржыландырылған немесе біріктірілген сома қолданыстағы борыш бойынша төленбеген қалдықтан асып кетсе, мәмілені тоқтату құқығы қолданылмайды.